Πανεπιστημιακές κλινικές: Επτά παρεμβάσεις από τον υπουργό Υγείας για να ξεπεραστούν οι διαφωνίες – «Δεν έχουμε την πολυτέλεια ατέρμονης συζήτησης», τόνισε στη Βουλή

Αναθεωρημένο νομοσχέδιο για τις πανεπιστημιακές κλινικές, αλλά χωρίς απόσυρση του υφιστάμενου κειμένου, προανήγγειλε ο υπουργός Υγείας στη Βουλή, επιχειρώντας να ξεμπλοκάρει μια συζήτηση που παραμένει ανοικτή εδώ και πολλά χρόνια.

Με επτά συγκεκριμένες αλλαγές, επιδιώκει να γεφυρώσει τις διαφωνίες για τις αρμοδιότητες νοσοκομείων και πανεπιστημίων, τη συμμετοχή του ιδιωτικού τομέα και τα δικαιώματα των ασθενών.

Το μήνυμά του προς τους εμπλεκομένους ήταν σαφές: «Δεν έχουμε την πολυτέλεια μιας ακόμα ατέρμονης συζήτησης». Ενημέρωσε μάλιστα τη Βουλή ότι το αναθεωρημένο κείμενο θα μπορούσε να κατατεθεί ακόμα και σήμερα.

Κατά τη σημερινή συνεδρίαση της κοινοβουλευτικής επιτροπής Υγείας, ο Υπουργός αναγνώρισε ότι εξακολουθούν να υπάρχουν διαφορετικές προσεγγίσεις σε επιμέρους ζητήματα. Υποστήριξε, ωστόσο, ότι πλέον καταγράφεται μεγαλύτερη σύγκλιση επί της αρχής και ότι οι αλλαγές που προτείνονται μπορούν να περιορίσουν ουσιαστικά τις διαφωνίες, χωρίς να αποδυναμώσουν τον σκοπό της νομοθεσίας.

Επισήμανε ότι «οι συντεχνίες των γιατρών δεν είναι αντίθετες με τη δημιουργία πανεπιστημιακών κλινικών, ο ΟΚΥπΥ υποστηρίζει τον θεσμό και τα ιδιωτικά νοσηλευτήρια επιθυμούν την ψήφιση του νόμου».

Ξεκαθάρισε, παράλληλα, ότι το Υπουργείο Υγείας δεν προσέρχεται στη Βουλή για να υπερασπιστεί κάθε λέξη του υφιστάμενου νομοσχεδίου, αλλά είναι έτοιμο να προχωρήσει σε τροποποιήσεις.

«Δεν είμαστε εδώ για να επιλύσουμε διαφορά»

Ο Υπουργός έθεσε εξαρχής το ζήτημα στη βάση του θεσμικού κενού που επιχειρεί να καλύψει η νομοθεσία.

Όπως ανέφερε, τα νοσηλευτήρια και τα πανεπιστήμια αποτελούν υποδομές εθνικής σημασίας και η συνεργασία τους πρέπει να υπηρετεί έναν κοινό σκοπό.

Παραπέμποντας στο άρθρο 3 του νομοσχεδίου, εξήγησε ότι στόχος είναι η οργάνωση του κλινικού, διδακτικού και ερευνητικού έργου και η θεσμική σύνδεση της εκπαίδευσης, της έρευνας και της κλινικής πράξης.

«Δεν είμαστε εδώ για να επιλύσουμε διαφορά, αλλά για να καλύψουμε ένα θεσμικό κενό», ανέφερε, υπογραμμίζοντας ότι ζητούμενο είναι να δημιουργηθεί ένα πλαίσιο μέσα στο οποίο η κλινική εκπαίδευση και η έρευνα θα μπορούν να συνυπάρχουν και να αναπτύσσονται.

Οι επτά αλλαγές που προωθεί ο Υπουργός

Οι παρεμβάσεις που παρουσίασε ο υπουργός αφορούν επτά συγκεκριμένα ζητήματα, από τη διοίκηση των πανεπιστημιακών κλινικών μέχρι τα δικαιώματα των ασθενών.

1. Η διοίκηση παραμένει στο νοσηλευτήριο

Η συνολική διοικητική και κλινική διακυβέρνηση θα παραμένει στον φορέα που έχει κατά νόμο την ευθύνη λειτουργίας του νοσηλευτηρίου. Με τον τρόπο αυτό επιχειρείται να ξεκαθαριστεί ποιος έχει την ευθύνη για τη λειτουργία των υπηρεσιών υγείας.

2. Πανεπιστημιακή κλινική, αλλά όχι «νοσοκομείο εντός νοσοκομείου»

Η πανεπιστημιακή κλινική θα πρέπει να διαθέτει πραγματική ακαδημαϊκή και κλινική υπόσταση, χωρίς όμως να δημιουργείται ένα παράλληλο νοσοκομείο μέσα στο νοσοκομείο.

3. Ξεκάθαρες ευθύνες για πανεπιστήμια, νοσηλευτήρια και γιατρούς

Ο διαχωρισμός των ρόλων θα πρέπει να είναι σαφής: το πανεπιστήμιο θα έχει την ακαδημαϊκή ευθύνη, το νοσηλευτήριο την ευθύνη λειτουργίας και κλινικής διακυβέρνησης, ενώ κάθε γιατρός θα διατηρεί την επαγγελματική ευθύνη που του αναλογεί.

Όλα αυτά, σύμφωνα με τον υπουργό, πρέπει να αποτυπωθούν σε ένα σαφές και δεσμευτικό πλαίσιο, ώστε να μην υπάρχουν «γκρίζες ζώνες» ως προς τις αρμοδιότητες και τις ευθύνες.

4. Συμφωνίες με συγκεκριμένους όρους, όχι γενικές διακηρύξεις

Στο αναθεωρημένο πλαίσιο προβλέπεται να καθορίζεται υποχρεωτικό ελάχιστο περιεχόμενο για τις συμφωνίες συνεργασίας μεταξύ πανεπιστημίων και νοσηλευτηρίων.

Οι συμφωνίες αυτές θα πρέπει να ρυθμίζουν συγκεκριμένα ζητήματα που συνδέονται με την καθημερινή λειτουργία των πανεπιστημιακών κλινικών: τη στελέχωση, τα ωράρια, τις εφημερίες, τη χρήση υποδομών, το οικονομικό κόστος, την ασφάλιση, την έρευνα, τη διαχείριση δεδομένων και την επίλυση διαφορών.

Η επιδίωξη είναι οι όροι συνεργασίας να είναι ξεκάθαροι εκ των προτέρων, ώστε να αποφεύγονται συγκρούσεις αρμοδιοτήτων και πρακτικά προβλήματα κατά τη λειτουργία των κλινικών.

5. Ίδιοι κανόνες για δημόσια και ιδιωτικά νοσηλευτήρια

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η κατεύθυνση για εφαρμογή κοινών, αντικειμενικών και ελέγξιμων κριτηρίων ποιότητας στον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα. Το ζήτημα βρίσκεται στον πυρήνα των διαφωνιών που έχουν ανακύψει γύρω από τη συμμετοχή ιδιωτικών νοσηλευτηρίων στο νέο θεσμικό πλαίσιο. Ο υπουργός έθεσε ως βασική αρχή ότι οι προϋποθέσεις ποιότητας πρέπει να είναι κοινές, ανεξάρτητα από τον φορέα στον οποίο ανήκει το νοσηλευτήριο.

6. Τέλος στις μόνιμες εξαιρέσεις μέσω μεταβατικών διατάξεων

Οι μεταβατικές διατάξεις πρέπει να λειτουργήσουν ως γέφυρα για την εφαρμογή της νομοθεσίας και όχι ως μηχανισμός διατήρησης μόνιμων εξαιρέσεων ή προνομίων.

Ακόμη και όπου υπάρχουν ήδη ώριμες δομές, αυτές θα πρέπει να αξιολογούνται με τα ίδια ουσιαστικά κριτήρια που θα ισχύουν για όλους, με στόχο την πλήρη πιστοποίησή τους.

7. Ο ασθενής «μέσα στο νόμο και όχι μόνο στο προοίμιο»

Ξεχωριστή θέση στις αλλαγές που προωθούνται καταλαμβάνουν τα δικαιώματα των ασθενών.

Ο υπουργός υπογράμμισε ότι ο ασθενής πρέπει να βρίσκεται «μέσα στον νόμο και όχι μόνο στο προοίμιό του», ζητώντας ρητές πρόνοιες που θα διασφαλίζουν την προστασία του κατά την κλινική εκπαίδευση.

Στις κατευθύνσεις που παρουσίασε περιλαμβάνονται η ενημέρωση και η συναίνεση των ασθενών, η προστασία της ιδιωτικότητάς τους και η δυνατότητα να αρνούνται τη συμμετοχή τους στην εκπαιδευτική διαδικασία.

Η άρνηση αυτή δεν θα πρέπει να έχει οποιαδήποτε επίπτωση στην ποιότητα ή τη συνέχεια της φροντίδας που λαμβάνουν.

Παράλληλα, ο υπουργός έθεσε ως ζητούμενο την ουσιαστική συμμετοχή της Ομοσπονδίας Συνδέσμων Ασθενών Κύπρου (ΟΣΑΚ) στην παρακολούθηση της εφαρμογής της νομοθεσίας.

«Δεν χρειάζεται απόσυρση»

Το ερώτημα που τέθηκε από βουλευτές ήταν κατά πόσο οι τροποποιήσεις που προαναγγέλλονται είναι τόσο εκτεταμένες ώστε να απαιτείται η απόσυρση του υφιστάμενου νομοσχεδίου και η εκ νέου προώθησή του.

Ο Υπουργός δεν άφησε περιθώρια παρερμηνειών ως προς τη δική του εκτίμηση.

Ανέφερε ότι δεν μπορεί να καθορίσει εκ των προτέρων το ακριβές εύρος των αλλαγών, υποστήριξε όμως ότι δεν απαιτείται απόσυρση του νομοσχεδίου.

Εκτίμησε ότι πρόκειται για τροποποιήσεις οι οποίες μπορούν να συγκεράσουν διαφορετικές απόψεις, χωρίς να είναι τέτοιας έκτασης ώστε να απαιτείται νέα συζήτηση με τη Νομική Υπηρεσία.

Ως επόμενο βήμα ανακοίνωσε την ετοιμασία αναθεωρημένου κειμένου, πάνω στο οποίο θα συνεχιστεί η κοινοβουλευτική επεξεργασία.

Ο υπουργός Υγείας επέμεινε στην ανάγκη να ολοκληρωθεί η συζήτηση και να προχωρήσει η ψήφιση της νομοθεσίας, ώστε η Κύπρος να αποκτήσει επιτέλους πανεπιστημιακές κλινικές με σύγχρονο και λειτουργικό θεσμικό πλαίσιο.

«Δεν έχουμε την πολυτέλεια μιας ακόμα ατέρμονης συζήτησης», επανέλαβε, στέλνοντας μήνυμα ότι η διαδικασία δεν μπορεί να παρατείνεται επ’ αόριστον.

Την ίδια στιγμή, ξεκαθάρισε ότι η επίσπευση της ψήφισης δεν πρέπει να γίνει εις βάρος της λειτουργικότητας του νόμου.

Το ζητούμενο, όπως προκύπτει από την τοποθέτησή του, δεν είναι απλώς να ψηφιστεί η νομοθεσία, αλλά να δημιουργηθεί ένα πλαίσιο που θα μπορεί να εφαρμοστεί στην πράξη, με ξεκάθαρες ευθύνες, κοινές προδιαγραφές και ουσιαστική προστασία των ασθενών.