Σαρανταέξι χρόνια μετά ηχούν και φέτος οι σειρήνες, του δίδυμου εγκλήματος, σε βάρος της Κύπρου, του πραξικοπήματος και της βάρβαρης τουρκικής εισβολής της οποίας τα αποτελέσματα ο τόπος μας τα βιώνει μέχρι και σήμερα.
Ένα από τα σημαντικότερα πλήγματα που επέφερε το πραξικόπημα και η τουρκική εισβολή ήταν η διακοπή της κυκλοφορίας των εφημερίδων από τις 15 Ιουλίου 1974 μέχρι και τις αρχές Αυγούστου, μετά την πρώτη φάση της τουρκικής Εισβολής. Ολιγοήμερη διακοπή, σημειώθηκε και τις μέρες που ακολούθησαν της β΄φάσης της τουρκικής εισβολής στις 14 Αυγούστου. O Φιλελεύθερος δεν κυκλοφόρησε εκείνη τη μέρα, γιατί ήταν Δευτέρα. Η έκδοσή του διακόπηκε για τις επόμενες δύο βδομάδες.
Ωστόσο, ελάχιστες ήταν οι εξαιρέσεις των εφημερίδων που κυκλοφόρησαν την εβδομάδα του πραξικοπήματος. Συγκεκριμένα κυκλοφόρησε η εφημερίδα «Μάχη» μία έκδοση την Παρασκευή 19 Ιουλίου, υπό τον τίτλο, «Υπό της Κυβερνήσεως Εθνικής Σωτηρίας θ΄ ακολουθηθή πολιτική ψυχικής ενότητος του λαού μας». Η Μεσηβρινή κυκλοφόρησε με δυο εκδόσεις την Πέμπτη 18 Ιουλίου και την Παρασκευή 19 Ιουλίου 1974 υπό τους τίτλους «Μετά την πτώσιν του τυρράνου, ΕΘΝΙΚΗ ΕΝΟΤΗΣ» και Εν πλήρει επιγνώσει της πραγματικής καταστάσεως, «ΑΙ ΗΠΑ ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΟΥΝ ΤΗΝ ΝΕΑΝ ΚΥΒΕΡΝΗΣΙΝ» . Η εφημερίδα ΕΘΝΙΚΗ κυκλοφορεί την Παρασκευή 19 Ιουλίου, υπό τον τίτλο «Μετά από την σωτήριον επέμβασιν των Ενόπλων Δυνάμεων ΕΦΥΓΕΝ Ο ΤΥΡΑΝΝΟΣ».
Την ίδια ώρα, σιγεί το κρατικό ραδιόφωνο για 13 λεπτά, αφού το πρωί της 15ης Ιουλίου διακόπτεται βίαια η κανονική ροή του προγράμματος αντικαθιστώντας την κανονική ροή του προγράμματος με στρατιωτικά εμβατήρια. Με την εκδήλωση του πραξικοπήματος, οι εγκαταστάσεις του ΡΙΚ τέθηκαν υπό τον έλεγχο των πραξικοπηματικών δυνάμεων οι οποίοι ανακοινώνουν πως ο Μακάριος είναι νεκρός.
ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΗ: 46 χρόνια μετά: «Αλέξανδρος εισήλθε νοσοκομείον»
Στις 10 το πρωί το ΡΙΚ ανακοινώνει ότι «σήμερον την πρωίαν επενέβη η Εθνική Φρουρά δια να σταματήσει τον αδελφοκτόνον πόλεμον μεταξύ των Ελλήνων» και ότι κύριος σκοπός του εγχειρήματος είναι «η αποκατάσταση της τάξεως». «Η εθνική φρουρά –προστείθεται-είναι τη στιγμήν αυτήν κυρία της κατατάσεως. Ο Μακάριος είναι νεκρός». Στις 10.30 το ΡΙΚ μεταδίδει ότι «πάσα αντίστασις έχει εκλείψει» και «όστις θα προβάλει από τούδε και εις το εξης αντίστασιν θα εκτελείται πάραυτα». Η αντίσταση ωστόσο συνεχίζεται ενώ ακούγονται πυροβολισμοί σε ολόκληρη τη Λευκωσία.
Στις 10.54 το ΡΙΚ μεταδίδει «διάγγελμα της Εθνικής Φρουράς προς τον ελληνικόν και κυπριακόν λαόν». Το διάγγελμα επικαλείται την κρίση που δημιουργήθηκε τους τελευταίους μήνες και την «προκληθείσαν αναστάτωσιν» εις τους κόλπους της εκκλησίας και τον «διαγραφόμενον κίνδυνον να περιέλθουν οι ένοπλαι δυνάμεις εις χείρας αναρχικών και εγκληματικών στοιχείων».
Όπως αναφέρει το «διάγγελμα» για τους λόγους αυτούς επενέβησαν οι ένοπλες δυνάμεις για να απομακρύνουν τους «υπεύθυνους της ανωμαλίας, ήτοι τον πρόεδρον της Δημοκρατίας και την κυβέρνησιν του» και να αναθέσουν την κυβέρνηση του νησιού σε «κυβέρνησιν εθνικής σωτηρίας». Παράλληλα καπνοί από τεράστιες πυρκαγιές κάλυψαν τον ουρανό της Λευκωσίας.
Στις 11.20 το ΡΙΚ καλεί την πυροσβεστική να διαθέσει στο ΓΕΕΦ 4 πυροσβεστικά οχήματα αμέσως. Τις απογευματινές ώρες καλεί το λαό να «μην παρασυρθεί από απατηλά συνθήματα περί συλλαλητηρίων κλπ». Μια σειρά ξένων ραδιοσταθμών (Τελ Αβιβ, Βυρητός, ΒΒC, Bayrak) μεταδίδουν κατά τις μεσημβρινές ώρες, ότι «κατ’ ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες από τη Λευκωσία, ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος εβρίσκεται εν ζωή». Στις 15.40, το ΡΙΚ επιμένει ότι ο Μακάριος είναι νεκρός», ότι «οι ένοπλες δυνάμεις ελέγχουν πλήρως την κατάσταση» και ότι «ο Θεός είναι μαζί μας». Στις 16.30 ο διοικητής του Εφεδρικού κ. Πογιατζής απευθύνει έκκληση προς τους άνδρες του «προς αποφυγήν περαιτέρω αιματοχυσίας» να σταματήσουν κάθε αντίσταση και να παραδώσουν τον οπλισμό τους. Στις 8.30 το βράδυ εμφανίζεται από την τηλεόραση ο «νέος πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας» Νίκος Σαμψών επαναλαμβάνοντας τα του διαγγέλματος της Εθνικής Φρουράς.
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Ο αντιστασιακός ραδιοσταθμός που ανέκοψε προπαγάνδα πραξικοπηματιών
Το ΡΙΚ αντιστέκεται από την Πάφο, μέσω του «Ελεύθερου Ριαδιοσταθμού Πάφου» με τον τεχνικό του ΡΙΚ Νίκο Νικολαϊδη να στήνει σε χρόνο μηδέν τον σταθμό και τον συνδέει με τους πομπούς του κρατικού ραδιοφώνου. Το απόγευμα της ίδιας μέρας, μεταδίδεται από τον Ελεύθερο Ραδιοσταθμό της Πάφου το ιστορικό διάγγελμα του Μακάριου το οποίο διαφυλάσσεται μέχρι και σήμερα στο αρχείο του ΡΙΚ.
