Κύπριοι μαθητές και μαθήτριες πρώτευσαν σε σχολικό διαγωνισμό για τη βιωσιμότητα, ανάμεσα σε μαθητές εννέα ευρωπαϊκών χωρών ηλικίας 12-17 χρόνων! Οι μαθητικές ομάδες του Γυμνασίου Κοκκινοχωρίων «Πάνος Ιωάννου» και του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμιας κατέκτησαν την 1η και 2η θέση αντίστοιχα, στην κατηγορία τους, στον ευρωπαϊκό διαγωνισμό «Think Smart, Create Green» που διοργανώνει κάθε χρόνο το Δίκτυο Ευρωπαϊκών Πανεπιστημίων EU-CONEXUS! Το Πανεπιστήμιο Frederick που είναι μέλος του Δικτύου, υλοποίησε για έκτη χρονιά στην Κύπρο το εθνικό σκέλος του διαγωνισμού που αφορά προτάσεις των μαθητών για έξυπνες και «πράσινες» λύσεις σε προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο κόσμος μας.

Τη συγκίνηση και τον ενθουσιασμό τους για τη συμμετοχή και τη βράβευση τους εξέφρασαν με δηλώσεις τους στον «Φ» οι βραβευθέντες μαθητές και μαθήτριες, αλλά και οι καθηγητές Σχεδιασμού και Τεχνολογίας που τους καθοδήγησαν σε αυτή την «όμορφη και δημιουργική διαδρομή γνώσης και συνεργασίας» όπως οι ίδιοι τη χαρακτήρισαν. Το Δίκτυο Ευρωπαϊκών Πανεπιστημίων EU-CONEXUS είναι  μέρος της πρωτοβουλίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης «Ευρωπαϊκά Πανεπιστήμια», που στοχεύει στην οικοδόμηση ενός ευρωπαϊκού χώρου εκπαίδευσης και έρευνας. Το Δίκτυο εστιάζει στην ευφυή αειφόρο παράκτια οικιστική ανάπτυξη και στόχος του είναι να αναπτύξει καινοτόμες εκπαιδευτικές μεθόδους και διεπιστημονικές προσεγγίσεις στον τομέα της γαλάζιας ανάπτυξης, της κυκλικής οικονομίας και της αειφορίας. Στο Δίκτυο συμμετέχουν Πανεπιστήμια από τη Γαλλία, την Ελλάδα, τη Ρουμανία, τη Λιθουανία, την Ισπανία, την Κροατία, την Ιρλανδία, τη Γερμανία και το Πανεπιστήμιο Frederick από την Κύπρο.

Μια καλοκαιρινή παντόφλα από ανακύκλωση απορριμμάτων!

Μια καλοκαιρινή παντόφλα ως τελικό προϊόν ανακύκλωσης απορριμμάτων που δημιούργησε η ομάδα Scarto αποτελούμενη από τις μαθήτριες Θεοδώρα Γεωργίου, Μαρία Αντωνίου, Αντιγόνη Αλεξάνδρου και τον μαθητή Μιχάλη Χαραλάμπους του Γυμνασίου Κοκκινοχωρίων «Πάνος Ιωάννου»,  πέτυχε την πρωτιά στην κατηγορία ηλικίας 12-14 χρόνων. Σε σχετική ανακοίνωση του Πανεπιστημίου Frederick αναφέρεται ότι για τη δημιουργία του δέρματος, τα παιδιά χρησιμοποίησαν φλούδες μήλου και πατάτας που ζεμάτισαν σε νερό το οποίο συνέλεξαν από κλιματιστικά, κουκούτσια και φυσικά χρώματα από παντζάρι, σπανάκι και καρύδια, ενώ για τη σόλα χρησιμοποίησαν φελλούς από μπουκάλια κρασιού και μπάλες του τένις που θα κατέληγαν στα σκουπίδια. Κεντρικό τους επιχείρημα ήταν ότι η ιδέα του «απόβλητου» υποδεικνύει έλλειψη φαντασίας και ότι χρειάζεται ένας νέος τρόπος σκέψης που να μετατρέπει κάτι που θεωρούμε αχρείαστο, σε ευκαιρία.

 Την ομάδα καθοδήγησαν οι καθηγητές Σχεδιασμού και Τεχνολογίας Θεοφάνης Πετρούδης και Θεράπων Θεράποντος. Προστίθεται ότι το Γυμνάσιο Κοκκινοχωρίων «Πάνος Ιωάννου» συμμετείχε και πέρυσι στον διαγωνισμό «Think Smart, Create Green», φτάνοντας στην 3η θέση του τελικού με το έργο «Desal Harvesting Tower», έναν υδροπονικό πύργο φτιαγμένο με υλικά που θα κατέληγαν στα σκουπίδια, με ενσωματωμένα φωτοβολταϊκά και σύστημα αφαλάτωσης.

Ένα έξυπνο σύστημα διαχείρισης και άρδευσης νερού

Η επιτυχία της Κύπρου στον ευρωπαϊκό διαγωνισμό έγινε…διπλή με την ομάδα AquaWise του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμιας, που πέτυχε τη 2η θέση στην κατηγορία ηλικίας 14-17 χρόνων. Oι μαθητές Κωνσταντίνος Κοκκοφύτης, Ανδρέας Κάσσινος, Γιώργος Νεάρχου και Στέφανος Σιάθας παρουσίασαν το AquaWise, ένα έξυπνο σύστημα διαχείρισης και άρδευσης νερού, το οποίο βελτιστοποιεί τη χρήση του μέσω αυτοματοποιημένης λήψης αποφάσεων, βασισμένης σε δεδομένα.

Όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση του Frederick, χρησιμοποιώντας αισθητήρες υγρασίας εδάφους και δύο μικροελεγκτές ESP32, το AquaWise ελέγχει αυτόνομα μια υδραυλική βαλβίδα και οι καλλιέργειες ποτίζονται με νερό από υπερυψωμένη δεξαμενή που λειτουργεί με τη βαρύτητα. Σε αντίθεση με τα συμβατικά συστήματα άρδευσης που βασίζονται σε προκαθορισμένα προγράμματα, το AquaWise λειτουργεί ως ένα πλήρως αυτόνομο σύστημα, που αξιολογεί τις εκάστοτε περιβαλλοντικές συνθήκες και εκτελεί ενέργειες άρδευσης σε πραγματικό χρόνο, εξασφαλίζοντας την ακριβή παροχή νερού προσαρμοσμένη στις ανάγκες των φυτών. Αυτή η προσέγγιση μειώνει σημαντικά τη σπατάλη νερού, διατηρώντας παράλληλα τα βέλτιστα επίπεδα υγρασίας του εδάφους.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση, η ομάδα δοκίμασε με επιτυχία το AquaWise στον μικρό κήπο του σχολείου της για να αποδείξει την αποτελεσματικότητά του ως μια χαμηλού κόστους λύση για βιώσιμη διαχείριση του νερού. Για το επιτυχημένο αποτέλεσμα, την ομάδα καθοδήγησε ο καθηγητής Στέλιος Σεργίου.

Όχι στα άχρηστα που μολύνουν το περιβάλλον

«Η συμμετοχή μου στον διαγωνισμό EU CONEXUS αποτέλεσε μια πρωτόγνωρη εμπειρία γεμάτη δημιουργικότητα» μας είπε η Μαρία Αντωνίου μέλος της νικήτριας ομάδας του Γυμνασίου Κοκκινοχωρίων «Πάνος Ιωάννου». «Μαζί με την ομάδα μου και τους καθηγητές μας – πρόσθεσε – δουλέψαμε σκληρά για να φτιάξουμε ένα προϊόν φιλικό για το περιβάλλον, αλλά και χρήσιμο για την καθημερινή ζωή. Μέσα από αυτή τη διαδικασία συνειδητοποιήσαμε την αξία της προστασίας του περιβάλλοντος και πώς οι μικρές πράξεις μπορούν να σώσουν τον πλανήτη». Ο  Μιχάλης Χαραλάμπους το μοναδικό αγόρι της τετραμελούς ομάδας εξήγησε ότι «το προϊόν το οποίο δημιουργήσαμε για να μειώσουμε τα απόβλητα των φρούτων και των λαχανικών, ήταν μία παντόφλα flip flop και ήταν κάτι που σκεφτήκαμε αφού είδαμε όλες τις πλαστικές παντόφλες πάνω στην άμμο». Πρόσθεσε ότι «επιλέξαμε για την ομάδα μας το όνομα «Scarto» που στα ελληνικά σημαίνει «άχρηστο», επειδή θέλαμε να μειώσουμε όλα τα άχρηστα αντικείμενα που αυξάνουν τα περιβαλλοντικά προβλήματα. Η πανευρωπαϊκή φάση ήταν πιο δύσκολη διότι ήταν online και δεν είχαμε την ευχέρεια να κάνουμε όσες κινήσεις κάναμε και στον παγκύπριο διαγωνισμό, αλλά τα καταφέραμε και νικήσαμε!».

Στη δική της τοποθέτηση η Θεοδώρα Γεωργίου τονίζει ότι «αφιερώσαμε πολύ από τον ελεύθερο μας χρόνο δουλεύοντας στο σπίτι και κάνοντας πολλές δοκιμές με το bio-leather για τις παντόφλες μας, μέχρι να πετύχουμε το αποτέλεσμα που θέλαμε. Μπορεί κάποιες φορές να κουραστήκαμε ή κάτι να μην πήγαινε σωστά, αλλά συνεχίζαμε με υπομονή και καλή διάθεση. Μια από τις πιο ωραίες στιγμές ήταν όταν φτιάχναμε τις παντόφλες μας, γιατί γελάσαμε πολύ και περάσαμε όμορφα σε όλη τη διαδικασία. Είμαι πολύ χαρούμενη που καταφέραμε να κερδίσουμε την πρώτη θέση, γιατί όλες οι προσπάθειες και η δουλειά μας ανταμείφθηκαν. Νιώθω επίσης μεγάλη ευγνωμοσύνη προς τους καθηγητές μας που μας καθοδηγούσαν και ήταν πάντα δίπλα μας σε κάθε βήμα. Πάνω απ’ όλα όμως, δεν ήμασταν απλώς μια ομάδα, αλλά φίλοι μεταξύ μας κι αυτό έκανε όλη την εμπειρία ακόμα πιο σημαντική και αξέχαστη για μένα».

Αξέχαστη χαρακτήρισε τη συμμετοχή της στον διαγωνισμό και η Αντιγόνη Αλεξάνδρου αναφέροντας ότι «ο καθένας μας είχε το δικό του σετ παντόφλες με το οποίο ασχολήθηκε και έπειτα φόρεσε. Μας πήρε λίγο χρόνο μέχρι να βρούμε τις κατάλληλες αναλογίες για το δέρμα και για την σόλα, αλλά τα καταφέραμε στην πορεία. Το πιο χρονοβόρο κομμάτι ήταν το δέρμα μέχρι να στεγνώσει. Είχαμε αφιερώσει ώρες από τον προσωπικό μας χρόνο, αλλά τα αποτελέσματα αξίζαν τον κόπο 100%. Σε αυτό τον διαγωνισμό μάθαμε ακόμα έναν τρόπο για να βοηθήσουμε το περιβάλλον και τον πλανήτη μας που τόσο πολύ υποφέρει και κατάλαβα ότι η ανάγκη για δράση είναι πολύ μεγάλη».

Έξω από τη «γυάλινη προστασία» της σχολικής καθημερινότητας…

«Θα θέλαμε αρχικά να ευχαριστήσουμε το EU-CONEXUS και το Πανεπιστήμιο Frederick για την ευκαιρία που δίνουν στους μαθητές και τις μαθήτριες της Κύπρου να συμμετέχουν σε διαγωνισμούς με θέμα τη βιωσιμότητα, την κυκλική οικονομία και κυρίως την καινοτομία» μας είπε ο καθηγητής του Γυμνασίου Κοκκινοχωρίων Θεοφάνης Πετρούδης. «Το σχολείο μας – συνέχισε – συμμερίζεται πλήρως αυτές τις αξίες και προτρέπει τους μαθητές του να συμμετέχουν ενεργά σε δράσεις που προάγουν τη δημιουργικότητα και την περιβαλλοντική συνείδηση. Άλλωστε οι προσπάθειες αυτές έχουν ήδη αποφέρει σημαντικά αποτελέσματα, καθώς το σχολείο μας έχει αποκτήσει την Πράσινη Σημαία επιβεβαιώνοντας τη δέσμευσή του σε θέματα αειφορίας και οικολογικής ευαισθητοποίησης.

Οι μαθητές και οι μαθήτριές μας, αφιερώνοντας προσωπικό χρόνο τα απογεύματα, αλλά και στα διαλείμματα και στις κενές τους περιόδους, συντονίστηκαν και εργάστηκαν με επιμονή και ενθουσιασμό για να δημιουργήσουν κάτι πραγματικά καινοτόμο. Παρόλο που η κατασκευή μιας σαγιονάρας μπορεί αρχικά να ακούγεται απλή, ο κύριος στόχος τους ήταν η μείωση της χρήσης νέου πλαστικού στην παραγωγή της. Ήταν μια όμορφη και δημιουργική διαδρομή, στην οποία εμείς ως καθηγητές σταθήκαμε συνοδοιπόροι και καθοδηγητές, βοηθώντας τους μαθητές μας να αντιμετωπίσουν δυσκολίες, κυρίως στη διαχείριση του χρόνου και στην οργάνωση της εργασίας τους. Μέσα από αυτή την εμπειρία βγήκαν από τη «γυάλινη προστασία» της σχολικής καθημερινότητας και γνώρισαν τις πραγματικές προκλήσεις που συνοδεύουν την παραγωγή νέων προϊόντων και τη δημιουργία μιας καινοτόμου επιχείρησης. Πάνω απ’ όλα, όμως, ξεχωρίζει το οικογενειακό και ζεστό κλίμα που δημιουργήθηκε μέσα στην ομάδα, κάνοντας κάθε συνάντηση ευχάριστη, δημιουργική και γεμάτη συνεργασία, έτσι ώστε ο χρόνος που αφιέρωναν να μετατρέπεται σε μια εμπειρία που απολάμβαναν πραγματικά».

Από την πλευρά του ο Θεράπων Θεράποντος επίσης υπεύθυνος εκπαιδευτικός της ομάδας του Γυμνασίου Κοκκινοχωρίων στον διαγωνισμό, επεσήμανε ότι «ηεπαφή των μαθητών με ένα διεθνές περιβάλλον και ο συναγωνισμός με παιδιά από άλλες ευρωπαϊκές χώρες, τους βοήθησε να πιστέψουν στις δυνατότητές τους και να διευρύνουν τους ορίζοντές τους. Σε προσωπικό επίπεδο νιώθω βαθιά ικανοποίηση βλέποντας την πρόοδο και την αφοσίωση των παιδιών. Παρά τις αντικειμενικές δυσκολίες που συναντήσαμε στην πορεία, η προσπάθειά μας απέδωσε καρπούς και το τελικό αποτέλεσμα μας δικαίωσε απόλυτα και μας άφησε μια έντονη αίσθηση περηφάνιας».

«Ένας σταθμός ωριμότητας και βαθιάς ικανοποίησης»

«Η κατάκτηση του δεύτερου βραβείου στον διαγωνισμό δεν ήταν για την ομάδα μας, τα μέλη του AquaWise του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμιας, ένα μεμονωμένο γεγονός, αλλά η δικαίωση μιας προσπάθειας που ξεκίνησε με ανησυχία για το περιβάλλον και εξελίχθηκε σε ένα ταξίδι γεμάτο συγκινήσεις» ανέφερε στον «Φ» ο μαθητής Κωνσταντίνος Κοκκοφίτης εκ μέρους των τεσσάρων μελών της ομάδας. Πρόσθεσε ότι «μετά την 1η θέση στον παγκύπριο διαγωνισμό, η ανακοίνωση του ευρωπαϊκού βραβείου μας γέμισε με ένα απερίγραπτο αίσθημα εθνικής και ομαδικής περηφάνιας, βλέποντας το όραμά μας για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας να επιβραβεύεται σε ένα διαγωνισμό όπου συμμετείχαν ομάδες από διάφορες ευρωπαϊκές χώρες.

Αυτή η επιτυχία έρχεται να προστεθεί σε ένα πλούσιο ιστορικό διακρίσεων που συμβάλλουν στη συνεχή εξέλιξη και βελτίωση της ομάδας και των ιδεών μας. Η εμπειρία μας στον ευρωπαϊκό τελικό του EU Conexus ήταν ένας σταθμός ωριμότητας και βαθιάς ικανοποίησης. Παρουσιάζοντας το AquaWise Kit – ένα σύστημα που συνδυάζει αισθητήρες εδάφους, μετεωρολογικά δεδομένα και προγραμματισμό με μηχανική μάθηση – νιώσαμε την απόλυτη δικαίωση για τις αμέτρητες ώρες εργασίας και δοκιμών στον σχολικό μας κήπο. Η μετάβαση από το τοπικό στο διεθνές επίπεδο, μας δίδαξε πώς να διαχειριζόμαστε το άγχος της ευθύνης και πώς να μετατρέπουμε τις τεχνικές προκλήσεις σε επιχειρηματικά πλεονεκτήματα.

Η AquaWise δεν είναι πια απλώς μια μαθητική εταιρεία, αλλά μια καινοτόμα πρόταση με περιβαλλοντικό αντίκτυπο που τροφοδοτείται από την επιθυμία μας να προσφέρουμε ουσιαστικά στην κοινωνία, έχοντας την υποστήριξη φορέων όπως το Κέντρο Αριστείας ΚΟΙΟΣ και το Τμήμα Μετεωρολογίας. Κοιτάζοντας μπροστά, η πορεία μας συνεχίζεται με ακόμη μεγαλύτερο ενθουσιασμό και νέες ιδέες. Ήδη αναπτύσσουμε μονάδες τεχνητής νοημοσύνης (AI) για την αναγνώριση φυτών μέσω κάμερας, στοχεύοντας σε μια πλήρως αυτοματοποιημένη άρδευση. Οι διακρίσεις και τα διεθνή βραβεία είναι για εμάς μια ηθική δέσμευση: ότι η νέα γενιά της Κύπρου δεν μένει θεατής στις κλιματικές προκλήσεις, αλλά δημιουργεί με πείσμα και δημιουργικότητα, βελτιώνοντας τις συνθήκες διαβίωσής μας. Συνεχίζουμε με την ίδια ορμή, κάνοντας κάθε σταγόνα νερού να μετράει για ένα βιώσιμο και «πράσινο» μέλλον που μας ανήκει».

 Στη δική του τοποθέτηση ο καθηγητής  Σχεδιασμού και Τεχνολογίας Στέλιος Σεργίου καθοδηγητής της ομάδας του Λυκείου Αγίου Γεωργίου Λακατάμιας εξέφρασε την περηφάνια του «όχι μόνο για τη διάκριση των μαθητών μας, αλλά κυρίως για τη συνέπεια, την επιμονή και το πάθος που επέδειξαν σε όλη τη διάρκεια της προσπάθειας. Πιστεύω – είπε καταληκτικά – ότι ο ρόλος του σχολείου δεν περιορίζεται μόνο στη μετάδοση γνώσεων, αλλά και στην καλλιέργεια της δημιουργικότητας, της πρωτοβουλίας και της αυτοπεποίθησης των μαθητών, ώστε να μπορούν στο μέλλον να καινοτομούν, να συνεργάζονται και να προσφέρουν ουσιαστικά στην κοινωνία».