Δασκάλα… αποβλήθηκε από την τάξη: Γιατί το Εφετείο δικαίωσε την Επιτροπή Εκπαιδευτικής Υπηρεσίας

Με έξι αρνητικές αξιολογήσεις, δύο παρατάσεις της δοκιμαστικής περιόδου και πρόγραμμα στήριξης, δασκάλα δεν κατάφερε να πείσει για την καταλληλότητα της, με το Διοικητικό Εφετείο να επικυρώνει τον τερματισμό του υπό δοκιμασία διορισμού της στη Δημοτική Εκπαίδευση, κρίνοντας ότι η Επιτροπή Εκπαιδευτικής Υπηρεσίας (ΕΕΥ) ενήργησε νόμιμα στη βάση των αξιολογήσεων και των στοιχείων που είχε ενώπιόν της. Το Δικαστήριο επιδίκασε παράλληλα €3.000 υπέρ της Κυπριακής Δημοκρατίας και εναντίον της εφεσείουσας για δικαστικά έξοδα.

Η εκπαιδευτικός είχε διοριστεί υπό δοκιμασία στη μόνιμη θέση δασκάλου στη Δημοτική Εκπαίδευση την 1η Σεπτεμβρίου 2016. Κατά τη διάρκεια της αρχικής διετούς δοκιμαστικής περιόδου, οι τέσσερις εξαμηνιαίες αξιολογήσεις της, για την περίοδο από τον Σεπτέμβριο του 2016 έως τον Αύγουστο του 2018, χαρακτηρίστηκαν «μη ικανοποιητικές» από τους αρμόδιους επιθεωρητές.

Στις 3 Οκτωβρίου 2018, η ΕΕΥ αποφάσισε να παρατείνει τη δοκιμαστική περίοδο μέχρι τις 28 Φεβρουαρίου 2019, λόγω της μη ικανοποιητικής εκτέλεσης των καθηκόντων της. Ακολούθησε νέα μη ικανοποιητική αξιολόγηση για την περίοδο Σεπτεμβρίου 2018 – Φεβρουαρίου 2019, με αποτέλεσμα η Επιτροπή να αποφασίσει, στις 29 Μαρτίου 2019, δεύτερη παράταση, μέχρι τις 31 Αυγούστου 2019.

Η αξιολόγηση για το τελευταίο εξάμηνο της δοκιμαστικής περιόδου χαρακτηρίστηκε εκ νέου μη ικανοποιητική από δύο επιθεωρητές Δημοτικής Εκπαίδευσης. Η Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης εισηγήθηκε τότε τον άμεσο τερματισμό του διορισμού της.

Η εκπαιδευτικός κλήθηκε να παρουσιαστεί ενώπιον της ΕΕΥ και στις 26 Σεπτεμβρίου 2019 υπέβαλε τις παραστάσεις της, συνοδευόμενη από τον δικηγόρο της. Την επόμενη ημέρα, η Επιτροπή αποφάσισε τον τερματισμό του υπό δοκιμασία διορισμού της, με ισχύ από τις 30 Σεπτεμβρίου 2019.

Η δασκάλα προσέφυγε στο Διοικητικό Δικαστήριο, το οποίο απέρριψε την προσφυγή της στις 30 Ιουνίου 2022. Ακολούθως άσκησε έφεση, προβάλλοντας έξι λόγους ακύρωσης της πρωτόδικης απόφασης. Μεταξύ άλλων, υποστήριξε ότι παραβιάστηκε το δικαίωμά της να ακουστεί πριν από τη σύνταξη των δυσμενών αξιολογήσεων, ότι η διοίκηση δεν διερεύνησε επαρκώς την υπόθεσή της και ότι το πρόγραμμα στήριξης που της προσφέρθηκε δεν πληρούσε τις απαιτήσεις της νομοθεσίας.

Το Διοικητικό Εφετείο εξέτασε ειδικότερα το ζήτημα της προηγούμενης ακρόασης πριν από τη σύνταξη δυσμενών υπηρεσιακών εκθέσεων, παραπέμποντας σε απόφαση του Ανωτάτου Συνταγματικού Δικαστηρίου του Μαΐου 2025. Στη σχετική νομολογία επισημαίνεται ότι το άρθρο 36(4) του περί Δημόσιας Εκπαιδευτικής Υπηρεσίας Νόμου προβλέπει πως δεν συντάσσεται δυσμενής υπηρεσιακή έκθεση για εκπαιδευτικό λειτουργό πριν του δοθεί η ευκαιρία να ακουστεί και να υποβάλει τις παραστάσεις του.

Στην προκειμένη περίπτωση, ωστόσο, το Εφετείο διαπίστωσε ότι υπήρχε συνεχής διάλογος μεταξύ της εκπαιδευτικού και των αρμόδιων επιθεωρητών, οι οποίοι της επισήμαναν τις δυσκολίες και τις αδυναμίες που εντόπιζαν στην εκτέλεση των καθηκόντων της. Παράλληλα, καταρτίστηκαν προγράμματα στήριξης με τη συμμετοχή των επιθεωρητών, των σχολείων στα οποία εργαζόταν και της ίδιας της εκπαιδευτικού.

Ενδεικτικά, με επιστολή ημερομηνίας 23 Μαρτίου 2018, η εκπαιδευτικός ενημερώθηκε για την ένταξή της σε πρόγραμμα στήριξης, με στόχο την αντιμετώπιση των προβλημάτων που είχαν καταγραφεί στις προηγούμενες αξιολογήσεις. Σε απαντητική επιστολή της, στις 30 Απριλίου 2018, είχε δηλώσει ότι επιθυμούσε να συνεργαστεί με τους αρμόδιους και να καταβάλει κάθε δυνατή προσπάθεια για να ανταποκριθεί στα διδακτικά της καθήκοντα.

Το Εφετείο έκρινε ότι η εκπαιδευτικός γνώριζε την κατάσταση, είχε ενημερωθεί για τις δυσκολίες που εντοπίζονταν και είχε ευκαιρίες να εκφράσει τις απόψεις της. Όταν, εξάλλου, η ΕΕΥ εξέτασε το ενδεχόμενο τερματισμού του διορισμού της, την ενημέρωσε σχετικά και της έδωσε τη δυνατότητα να υποβάλει προφορικές και γραπτές παραστάσεις.

Απορρίπτοντας και τους υπόλοιπους λόγους έφεσης, το Δικαστήριο έκρινε ότι το αρμόδιο Υπουργείο είχε προσφέρει το προβλεπόμενο από τον νόμο πρόγραμμα στήριξης και ότι δεν προέκυπτε πλάνη, κατάχρηση εξουσίας, ανεπαρκής έρευνα ή έλλειψη αιτιολογίας. Σημείωσε, επίσης, ότι η αξιολόγηση της επαγγελματικής επάρκειας εκπαιδευτικών αποτελεί πρωτίστως αρμοδιότητα της διοίκησης, εκτός εάν διαπιστωθεί υπέρβαση των ορίων της διακριτικής της ευχέρειας ή άλλη νομική πλημμέλεια.

Σύμφωνα με τα πρακτικά της ΕΕΥ, παρά την εκπαιδευτική και παιδαγωγική καθοδήγηση που παρασχέθηκε κατά την αρχική διετή περίοδο και τις δύο παρατάσεις, η δασκάλα παρουσίασε «ελάχιστη έως μηδαμινή βελτίωση».

Καταλήγοντας, το Διοικητικό Εφετείο απέρριψε και τους έξι λόγους έφεσης, επικύρωσε την πρωτόδικη απόφαση και επιδίκασε €3.000 δικαστικά έξοδα υπέρ της Κυπριακής Δημοκρατίας.