Σύστημα διορισμού εκπαιδευτικών: Κλειστό μητρώο και επί τάπητος η συγκρισιμότητα της εξέτασης – Αγκάθι η μονιμοποίηση – Τι προνοεί η πρόταση του υπουργείου Παιδείας

Νέες πινελιές σε μερικά σημεία στην πρόταση του για το σύστημα διορισμού εκπαιδευτικών, έβαλε το υπουργείο Παιδείας, χωρίς όμως να αγγίξει το επίμαχο που αφορά τον τρόπο μονιμοποίησης των αορίστου χρόνου εκπαιδευτικών και των συμβασιούχων. Αυτό σημαίνει ότι η θέση του Υπουργείου παραμένει η ίδια, παρά τη διαφορετική άποψη των εκπαιδευτικών οργανώσεων: Δηλαδή, μονιμοποίηση μέσω εξέτασης.

Η επικαιροποιημένη πρόταση παρουσιάστηκε χθες το πρωί στις εκπαιδευτικές οργανώσεις αλλά τους απεστάλη από το υπουργείο Παιδείας ηλεκτρονικά, χθες αργά το απόγευμα.

Οι κυριότερες αλλαγές στις οποίες έχει προβεί το Υπουργείο είναι οι ακόλουθες:

1. Αναφορικά με το κλειστό μητρώο που δημιουργείται, καθορίζονται σαφή κριτήρια ως προς το ποιοι συμβασιούχοι και αντικαταστάτες μπαίνουν. Η πλευρά του Υπουργείου επισημαίνει ότι οι αορίστου χρόνου εκπαιδευτικοί ήδη έχουν κατοχυρωμένο δικαίωμα διορισμού.

2. Τοποθετούνται 50% από το κλειστό μητρώο και 50% από τον κατάλογο διορισίμων.

3. Το μητρώο παραμένει ενεργό μέχρι την εξάντλησή του.

4. Η εξέταση που θα γίνεται θα διατηρεί την συγκρισιμότητα.

5. Η εξέταση θα γίνεται ανά τριετία, με δικαίωμα διατήρησης του αποτελέσματος της για έξι χρόνια.

Συγκεκριμένα, στο κείμενο της πρότασης αναφέρεται ότι αυτή διαρθρώνεται σε δύο βασικούς άξονες. Ο πρώτος είναι η βελτίωση της διαδικασίας της γραπτής εξέτασης και ο δεύτερος είναι οι ρυθμίσεις που θα ισχύσουν από την 1η Σεπτεμβρίου 2027, για διασφάλιση της πλήρωσης των κενών θέσεων, μετά την κατάργηση των Πινάκων Διοριστέων.

Για τον πρώτο άξονα αναφέρεται ότι «στόχος είναι η αναβάθμιση της γραπτής εξέτασης, ώστε να ενισχυθεί η αποτελεσματικότητα της διαδικασίας αξιολόγησης».

Συγκεκριμένα, προωθούνται οι ακόλουθες βελτιωτικές αλλαγές:

1. Κατάργηση της βάσης για σκοπούς σύνταξης των Πινάκων Διορισίμων. 

2. Διατήρηση της συγκρισιμότητας με τα αποτελέσματα προηγούμενων εξετάσεων μέχρι το 2033. Η διάρκεια ισχύος της βαθμολογίας κάθε επόμενης εξέτασης θα είναι για έξι χρόνια ή μέχρι το 2036, όποιο επέλθει ενωρίτερα. Από το 2036, όταν και θα έχει καταργηθεί και η δεκαετής ισχύς της βαθμολογίας όσων παρακάθησαν στις εξετάσεις διορισίμων του 2025, θα καταργηθεί οριστικά η συγκρισιμότητα των βαθμολογιών.

3. Αναθεώρηση τρόπου εκπόνησης των εξεταστικών δοκιμίων (στόχοι, δομή, μορφή, σαφώς καθορισμένα κριτήρια και προδιαγραφές, διαβάθμιση δυσκολίας).

4. Βελτίωση της διαδικασίας στην περίπτωση των ειδικοτήτων εκείνων στις οποίες οι υποψήφιοι παρακάθονται σε πολλά επί μέρους γνωστικά αντικείμενα, όπως η ειδικότητα των Φιλολόγων.

5. Ετοιμασία αντιπροσωπευτικών δειγματικών εξεταστικών δοκιμίων, τα οποία να είναι άμεσα διαθέσιμα στους υποψήφιους εκπαιδευτικούς. 

6. Προσφορά συστηματικής και στοχευμένης επιμόρφωσης των θεματοθετών, ως προς την ικανότητα εκπόνησης έγκυρων και αξιόπιστων εξεταστικών δοκιμίων. 

7. Ενίσχυση διαδικασιών θεματοθέτησης για τυχόν βελτιωτικές αλλαγές, εκεί όπου χρειάζεται, για τη διασφάλιση της προσβασιμότητας και της αξιοπιστίας των εξεταστικών δοκιμίων (σύνθεση επιτροπής θεματοθέτησης, επιλογή θεματοθετών κ.λπ.).

8. Διεξαγωγή εξέτασης ανά τριετία.

Αναφορικά με τον δεύτερο άξονα αναφέρεται ότι σκοπός των προτεινόμενων ρυθμίσεων είναι η διασφάλιση της επάρκειας του ανθρώπινου δυναμικού, για την κάλυψη τόσο των αναγκών μόνιμου διορισμού όσο και των έκτακτων αναγκών στελέχωσης (συμβάσεις και αντικαταστάσεις). Προβλέπεται η αξιοποίηση τόσο των υποψήφιων εκπαιδευτικών που περιλαμβάνονται στους Πίνακες Διορισίμων όσο και εκπαιδευτικών που ήδη διαθέτουν προϋπηρεσία, όπως οι εκπαιδευτικοί αορίστου χρόνου, οι συμβασιούχοι και οι αντικαταστάτες. Με τον τρόπο αυτό, διασφαλίζεται η αξιοποίηση του υφιστάμενου ανθρώπινου δυναμικού, λαμβάνοντας υπόψη τόσο την επιτυχία στη γραπτή εξέταση, όσο και την αποκτηθείσα εκπαιδευτική προϋπηρεσία.

Διορία μίας εβδομάδας και γραπτή τοποθέτηση

Η υπουργός Παιδείας έδωσε διορία μίας εβδομάδας στις εκπαιδευτικές οργανώσεις για να μελετήσουν τη νέα πρόταση και να επανέλθουν γραπτώς. Όπως ανέφερε η κ. Μιχαηλίδου, στη συνέχεια θα πραγματοποιηθεί νέα συνάντηση, ίσως η τελευταία πριν κλείσει το θέμα, με στόχο να ολοκληρωθεί η πρόταση, να μετατραπεί σε νομοσχέδιο, να τύχει νομοτεχνικής επεξεργασίας και ακολούθως να προωθηθεί στη Βουλή.

Σύμφωνα με την Υπουργό, η επικαιροποιημένη πρόταση απαντά στις βασικές ανησυχίες των οργανώσεων, καθώς θα υπάρχουν αρκετοί εκπαιδευτικοί για διορισμό και μετά το 2027 μέσω νέου, επικαιροποιημένου καταλόγου διορισίμων, ενώ παράλληλα προστατεύονται όσοι ήδη εργάζονται στο δημόσιο σχολείο. Συγκεκριμένα, ανέφερε ότι οι αορίστου, οι συμβασιούχοι και οι αντικαταστάτες «διασφαλίζονται, παραμένουν σε ένα κλειστό μητρώο, διορίζονται μαζί με τους διορισίμους».

Παράλληλα, είπε ότι οι εκπαιδευτικοί που έχουν ήδη περάσει την εξέταση δεν αδικούνται, καθώς θα έχουν τη δυνατότητα να διοριστούν και να μονιμοποιηθούν, ενώ η εξέταση κατάταξης διατηρεί τον βαθμό δυσκολίας και τη συγκρισιμότητα με την προηγούμενη εξέταση.

Ωστόσο, το υπουργείο Παιδείας δεν αναμένει πλήρη συμφωνία. «Σε αυτά τα θέματα, να θυμίσω, όπως και στην αξιολόγηση, κάνουμε μεταρρυθμίσεις, κάνουμε τομές, δεν αναμένουμε πλήρη συμφωνία. Θα ήταν περίεργο να έχουμε πλήρη συμφωνία», ανέφερε η κ. Μιχαηλίδου, προσθέτοντας πως «οι οργανώσεις θέλουν να διασφαλίσουν τα μέλη τους, ενώ το Υπουργείο δεν βλέπει το σήμερα, βλέπει και το αύριο, βλέπει το μέλλον αυτού του τόπου, τα παιδιά μας».

Σε ερώτηση εάν η μονιμοποίηση θα γίνεται μόνο μέσω εξετάσεων, η κ. Μιχαηλίδου απάντησε καταφατικά, υπογραμμίζοντας ότι δεν υπάρχει άλλος νομικός τρόπος.

Παραμένει το «κόκκινο» σημείο για τις εκπαιδευτικές οργανώσεις

Από πλευράς τους οι εκπαιδευτικές οργανώσεις προσήλθαν χθες στη συνάντηση με την Υπουργό, όπου και τους παρουσιάστηκε αρχικά η αναθεωρημένη πρόταση αλλά δεν τους είχε δοθεί από το πρωί. Στις πρώτες τους δηλώσεις μετά το πέρας της συνάντησης, ανέδειξαν ότι το «κόκκινο» σημείο που αφορά τη μονιμοποίηση αορίστου χρόνου και συμβασιούχων εκπαιδευτικών εξακολουθεί να ισχύει και φυσικά, να διαιωνίζει διαφορές και διαφωνίες.

Συγκεκριμένα, ο πρόεδρος της ΟΕΛΜΕΚ, Κωνσταντίνος Κωνσταντίνου, εξέφρασε σοβαρές επιφυλάξεις για την αναθεωρημένη πρόταση, σημειώνοντας ότι από την πρώτη παρουσίαση φαίνεται να παραμένουν τα βασικά ζητήματα που έχουν θέσει οι οργανώσεις, επομένως η αυριανή κινητοποίηση που έχουν εξαγγείλει οι τρεις εκπαιδευτικές οργανώσεις θα διεξαχθεί κανονικά. Σύμφωνα με τον κ. Κωνσταντίνου υπάρχουν τα ακανθώδη και σοβαρά ζητήματα που είχαν τεθεί εδώ και καιρό και φαίνεται να μην ικανοποιούνται.

Όπως ανέφερε, βασική διαφωνία παραμένει στο σημείο που αφορά τη διασφάλιση των εκπαιδευτικών που εργάζονται ήδη στη δημόσια εκπαίδευση. «Το πιο σημαντικό το οποίο βγάζουμε στον διάλογο εδώ και πάρα πολύ καιρό και επαναλαμβάνουμε τους εαυτούς μας είναι ότι θέλουμε να διασφαλιστούν όλοι αυτοί οι συνάδελφοι, οι οποίοι δουλεύουν για χρόνια στο δημόσιο σχολείο, έχουν αποδείξει την αξία τους, έχουν αξιολογηθεί, έχουν επιμορφωθεί και κατά την άποψή μας και με αυτό που ακούσαμε σήμερα φαίνεται ότι δεν διασφαλίζονται», σημείωσε ο πρόεδρος της ΟΕΛΜΕΚ.

Στο ίδιο μήκος κύματος ήταν και οι δηλώσεις της προέδρου της ΠΟΕΔ, Μύριας Βασιλείου, η οποία επεσήμανε ότι στο θέμα αρχής, που αφορά στη διασφάλιση εκπαιδευτικών, το Υπουργείο παραμένει αμετακίνητο. «Δεν φαίνεται να δημιουργούνται εκείνες οι προοπτικές που κι εμείς αναμέναμε, έτσι ώστε να πούμε σήμερα ότι 100% υπάρχουν λόγοι για να ακυρωθεί η κινητοποίηση», είπε η κ. Βασιλείου προσθέτοντας πως το βασικό ζήτημα είναι η μη θυματοποίηση των εκπαιδευτικών και η διασφάλιση της εργασιακής τους προοπτικής.

Ερωτηθείς ο πρόεδρος της ΟΛΤΕΚ, Παναγιώτης Λυσάνδρου, ανέφερε στον «Φ» ότι στην επικαιροποιημένη πρόταση που παρουσίασε η υπουργός Παιδείας, υπάρχουν αλλαγές, ωστόσο παραμένει αμετάβλητο το σημείο που αφορά τη μονιμοποίηση των αορίστου χρόνου εκπαιδευτικών και των συμβασιούχων, το οποίο είναι ιδιαίτερα σοβαρό. Ωστόσο, σύμφωνα με τον κ. Λυσάνδρου, η ΟΛΤΕΚ για να μπορεί να εκφέρει υπεύθυνη θέση θα πρέπει να έχει γραπτώς το κείμενο, να το μελετήσει προσεχτικά και να τοποθετηθεί.