Δράσεις της ΕΕ για τους επομένους μήνες: Απασχόληση, κατάρτιση και μείωση της φτώχειας οι στόχοι για το 2030

Ανταπόκριση από Βρυξέλλες

Tη πρόοδο στην ενίσχυση των κοινωνικών δικαιωμάτων σε ολόκληρη την ΕΕ επιχείρησε να αξιολογήσει η Κομισιόν, επισημαίνοντας τρεις τομείς ως άμεσες προτεραιότητές της. Η αντιμετώπιση της οικονομικής δυσπραγίας και του κόστους ζωής, το ζήτημα της τεχνητής νοημοσύνης για το μέλλον της εργασίας και η μείωση των ανισοτήτων και η επέκταση της δικαιοσύνης και των ίσων ευκαιριών βρίσκονται στο επίκεντρο της δράσης που θα ακολουθήσει τους επόμενους μήνες.

«Διπλασιάζουμε την κοινωνική υπόσχεση της Ευρώπης εστιάζοντας τις προσπάθειες σε επίπεδο ΕΕ σε τρεις βασικές ανάγκες», δήλωσε η αρμόδια Εκτελεστική Αντιπρόεδρος της Κομισιόν, Ροζάνα Μινζάτου.

Ο ευρωπαϊκός πυλώνας κοινωνικών δικαιωμάτων εγκρίθηκε το 2017 και καθορίζει 20 αρχές για τη διασφάλιση δίκαιων συνθηκών εργασίας, κοινωνικής προστασίας και ισότητας ευκαιριών. Έχει καθοδηγήσει τις πολιτικές της ΕΕ, από την ευρωπαϊκή εγγύηση για τα παιδιά έως την οδηγία της ΕΕ για τους κατώτατους μισθούς, γεγονός που αποδεικνύει ότι η επένδυση στο ανθρώπινο δυναμικό συνιστά τόσο κοινωνική όσο και οικονομική επιταγή.

Στην κοινωνική Σύνοδο Κορυφής του Πόρτο το 2021, οι ηγέτες, τα θεσμικά όργανα και οι κοινωνικοί εταίροι της ΕΕ συμφώνησαν να θέσουν τον κοινωνικό τομέα στο επίκεντρο της πολιτικής μας. Έθεσαν τρεις κοινωνικούς στόχους της ΕΕ για το 2030 ως προς την απασχόληση, την κατάρτιση και τη μείωση της φτώχειας.

Λύσεις στιςανάγκες των πολιτών

Απαντώντας σε ερώτηση του «Φ» για πιο συγκεκριμένα παραδείγματα, η ίδια μίλησε για λύσεις με παρεμβάσεις «κομμένες και ραμμένες» στις βασικές ανάγκες των πολιτών. 

«Σκεφτείτε ένα άτομο με αναπηρία που έχει σημαντικές δεξιότητες, αλλά δεν μπορεί να τις αξιοποιήσει μέσω της απασχόλησης επειδή δεν διαθέτει ένα συγκεκριμένο σύνολο υπηρεσιών, υποστήριξης ή οικονομικών κινήτρων. Ή σκεφτείτε τα δεκάδες εκατομμύρια γονείς στην Ευρώπη, ακόμη και δεκάδες εκατομμύρια, η συντριπτική πλειοψηφία των οποίων είναι μητέρες, οι οποίες, απλώς και μόνο λόγω έλλειψης προσβάσιμης ή οικονομικά προσιτής φροντίδας παιδιών, δεν μπορούν ποτέ πραγματικά να διατηρήσουν μια καριέρα, μια ποιοτική εργασία ή ακόμα και να επιδιώξουν να επιστρέψουν στην εργασία μετά την απόκτηση παιδιών», ανέφερε μεταξύ άλλων.

Δεδομένου ότι πολλά νοικοκυριά εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν υψηλό κόστος στέγασης, ενέργειας, υπηρεσιών και βασικών αγαθών, η Επιτροπή θα συνεχίσει να στηρίζει μέτρα που μειώνουν τον κίνδυνο φτώχειας και ενισχύουν την πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες.

«Μετά την έκδοση της σχετικής οδηγίας της ΕΕ, οι κατώτατοι μισθοί έχουν αυξηθεί σημαντικά σε ολόκληρη την ΕΕ, όπως επισημαίνεται στην έκθεση παρακολούθησής της. Ωστόσο, σημαντικά ταλέντα παραμένουν αναξιοποίητα εκτός της αγοράς εργασίας. Η διευκόλυνση της μετάβασης από την αεργία στην εργασία έχει σημασία.

Γι’ αυτό, η Επιτροπή δρομολογεί διαβούλευση σε πρώτη φάση με τους κοινωνικούς εταίρους της ΕΕ σχετικά με την πιθανή κατεύθυνση μιας δράσης της ΕΕ για την ενεργοποίηση των ατόμων που αντιμετωπίζουν σημαντικά εμπόδια στην απασχόληση. Η διαβούλευση αυτή θα τροφοδοτήσει άμεσα το έργο της Επιτροπής για την αντιμετώπιση της φτώχειας, του αποκλεισμού, της ένταξης στην αγορά εργασίας και της ανταγωνιστικότητας.

Επιτροπή ειδικών για ΤΧ

Σε σχέση με την αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης για το μέλλον της εργασίας, η Αντιπρόεδρος Μινζάτου ανακοίνωσε ότι μια επιτροπή ειδικών θα συσταθεί για τις μεσοπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες συνέπειες της ΤΝ στην εργασία «το συντομότερο δυνατό».

Μεγάλο στοίχημα παραμένουν οι ανισότητες. Παρά την πρόοδο που σημειώθηκε τα τελευταία χρόνια, εξακολουθούν να υφίστανται σε όλους τους τομείς της ζωής, γεγονός που απαιτεί συνεχείς προσπάθειες. Προωθούνται ρυθμίσεις για μισθολογική διαφάνεια και μια «Πράξη για την ποιότητα των θέσεων εργασίας». Η Κομισιόν θα εξετάσει επίσης νέους δείκτες για τη μέτρηση της ποιότητας των θέσεων εργασίας σε ολόκληρη την ΕΕ, συμπληρώνοντας τους υφιστάμενους στόχους της ΕΕ για το 2030 όσον αφορά την απασχόληση, τις δεξιότητες και τη μείωση της φτώχειας.

Τι αναφέρει η αποτίμηση

Η αποτίμηση της Κομισιόν επιβεβαιώνει ότι ο πυλώνας εξακολουθεί να είναι η κοινωνική ασπίδα και πυξίδα της ΕΕ για δικαιοσύνη σε μια εποχή ραγδαίου μετασχηματισμού, για μια Ευρώπη που προστατεύει και ενδυναμώνει τους πολίτες. Η παρουσίαση αξιολογεί την πρόοδο που έχει σημειωθεί ως προς την ενίσχυση των κοινωνικών δικαιωμάτων σε ολόκληρη την ΕΕ και προσδιορίζει συγκεκριμένες προτεραιότητες για περαιτέρω δράση. Χαράσσει επίσης τον τρόπο πρόβλεψης και διαχείρισης των διαρθρωτικών αλλαγών, ώστε να αξιοποιηθούν οι ευκαιρίες των εν εξελίξει μετασχηματισμών και να διασφαλιστεί ότι το κοινωνικό μοντέλο της Ευρώπης εξακολουθεί να παρέχει δικαιοσύνη και ευημερία.

Η ανακοίνωση επισημαίνει τρεις τομείς στους οποίους απαιτείται επειγόντως ιδιαίτερη προσοχή. Οι νέοι αυτοί τομείς εξελίσσονται ραγδαία και συμπληρώνουν τις τρέχουσες πρωτοβουλίες της Επιτροπής για την απασχόληση, τις δεξιότητες, την κινητικότητα και τη μείωση της φτώχειας: αντιμετώπιση του ζητήματος της οικονομικής προσιτότητας και του κόστους ζωής· αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης (ΤΝ) για το μέλλον της εργασίας και την κοινή ευημερία· μείωση των ανισοτήτων και διεύρυνση της δικαιοσύνης και της ισότητας των ευκαιριών.

 «Το κοινωνικό μας μοντέλο είναι από τα πιο δυνατά μας σημεία. Καθώς οι τεχνολογικές αλλαγές μεταμορφώνουν την καθημερινή μας ζωή και το αυξανόμενο κόστος ζωής ασκεί πίεση στα νοικοκυριά σε ολόκληρη την Ένωσή μας, εμείς παραμένουμε σταθεροί στη δέσμευσή μας για δικαιοσύνη, ευκαιρίες και αλληλεγγύη. Ο ευρωπαϊκός πυλώνας κοινωνικών δικαιωμάτων αποτελεί την πυξίδα μας — δείχνει τον δρόμο προς μια ισχυρότερη “κοινωνική Ευρώπη” που προστατεύει, ενδυναμώνει και στηρίζει τους πολίτες μας», δήλωσε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.

Με βάση την αξιολόγηση της Κομισιόν αυτοί είναι οι τομείς καίριας σημασίας για δικαιότερες αγορές εργασίας και ισχυρότερα συστήματα κοινωνικής πρόνοιας:

1.      Αντιμετώπιση του ζητήματος της οικονομικής προσιτότητας και του κόστους ζωής

Καθώς πολλά νοικοκυριά εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν υψηλό κόστος στέγασης, ενέργειας, υπηρεσιών και βασικών αγαθών, η Επιτροπή θα συνεχίσει να στηρίζει μέτρα που μειώνουν τον κίνδυνο φτώχειας και ενισχύουν την πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες.

Μετά την έκδοση της οδηγίας της ΕΕ, οι κατώτατοι μισθοί έχουν αυξηθεί σημαντικά σε ολόκληρη την ΕΕ, όπως επισημαίνεται στην επικείμενη έκθεση παρακολούθησης. Οι ποιοτικές θέσεις εργασίας αποτελούν ξεκάθαρη απάντηση στις πιέσεις που αντιμετωπίζουν πολλά άτομα στην Ευρώπη ως προς τη δυνατότητα οικονομικής προσιτής λύσης.

Η Επιτροπή διαπιστώνει ότι πολλά ταλέντα παραμένουν αναξιοποίητα εκτός της αγοράς εργασίας. Η διευκόλυνση της μετάβασης από την αεργία στην εργασία είναι σημαντική όχι μόνο για την ανταγωνιστικότητα και την ένταξη στην αγορά εργασίας, αλλά και για τη μείωση της φτώχειας και του αποκλεισμού.

Για τον σκοπό αυτό και με πρόθεση διερεύνησης πιθανών περαιτέρω μέτρων, με πλήρη σεβασμό προς την αρχή της επικουρικότητας, η Επιτροπή δρομολογεί μια πρώτη φάση διαβούλευσης με τους κοινωνικούς εταίρους της ΕΕ σχετικά με την πιθανή κατεύθυνση μιας ενωσιακής δράσης για την ενεργοποίηση των ατόμων που αντιμετωπίζουν σημαντικά εμπόδια στην απασχόληση. Η διαβούλευση αυτή θα τροφοδοτήσει άμεσα το έργο της Επιτροπής όσον αφορά τα ζητήματα της φτώχειας, του αποκλεισμού, της ένταξης στην αγορά εργασίας και της ανταγωνιστικότητας.

2.      Αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης για το μέλλον της εργασίας και την κοινή ευημερία

Η ραγδαία ανάπτυξη και υιοθέτηση της ΤΝ μεταμορφώνει τις αγορές εργασίας, προσφέροντας σημαντικές ευκαιρίες για καινοτομία, παραγωγικότητα, μάθηση και ανάπτυξη. Ωστόσο την ίδια στιγμή, εγείρει σημαντικά κρίσιμα ερωτήματα ως προς το μέλλον των θέσεων εργασίας, της εκπαίδευσης, των δεξιοτήτων, της κοινωνικής ένταξης και των δημόσιων υπηρεσιών.

Η αποτίμηση της Επιτροπής αναγνωρίζει ότι είναι επιτακτική ανάγκη να είναι η Ευρώπη έτοιμη για τις βαθιές αυτές αλλαγές, ώστε να διασφαλίσει ότι οι πολίτες, οι εργαζόμενοι και οι επιχειρήσεις θα επωφεληθούν πλήρως από τις δυνατότητες της ΤΝ. Για τον σκοπό αυτό, η Επιτροπή θα συγκροτήσει νέα ομάδα υψηλού επιπέδου σχετικά με τον αντίκτυπο της ΤΝ στην αγορά εργασίας.

3.      Μείωση των ανισοτήτων και διεύρυνση της δικαιοσύνης και των ίσων ευκαιριών.

Η αποτίμηση επιβεβαιώνει τη δέσμευση της ΕΕ να μειώσει τις επίμονες ανισότητες που υπονομεύουν την κοινωνική και εδαφική συνοχή, αποδυναμώνουν τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα, την καινοτομία και την ικανότητα ανταγωνισμού, καθώς και τον δημογραφικό ιστό της ΕΕ. Παρά την πρόοδο που έχει σημειωθεί τα τελευταία χρόνια, εξακολουθούν να υπάρχουν ανισότητες σε όλους τους τομείς της ζωής, γεγονός που επιβάλλει συνέχιση της προσπάθειας.

Η ανακοίνωση παραθέτει δράσεις για βελτίωση ως προς τις ίσες ευκαιρίες σε βασικούς τομείς, μεταξύ άλλων στήριξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων για την εφαρμογή της οδηγίας για τη μισθολογική διαφάνεια και παρουσίαση της επικείμενης πρωτοβουλίας για το δικαίωμα παραμονής και της στρατηγικής της ΕΕ για τη νεολαία μετά το 2027.

Πριν από το τέλος της χρονιάς, η Κομισιόν θα παρουσιάσει νομοθετική πράξη για ποιοτικές θέσεις εργασίας, σύμφωνα με τον χάρτη πορείας για ποιοτικές θέσεις εργασίας. Θα εξετάσει επίσης νέους δείκτες μέτρησης της ποιότητας των θέσεων εργασίας σε ολόκληρη την ΕΕ, συμπληρώνοντας τους υφιστάμενους στόχους της ΕΕ για το 2030 ως προς την απασχόληση, τις δεξιότητες και τη μείωση της φτώχειας.