Η ετήσια άδεια με απολαβές αποτελεί μία από τις σημαντικότερες κατακτήσεις του συνδικαλιστικού κινήματος. Δεν χαρίστηκε από κανέναν. Κερδήθηκε μέσα από δεκαετίες αγώνων, διεκδικήσεων και συλλογικής δράσης, με στόχο να διασφαλιστεί το αυτονόητο: το δικαίωμα κάθε εργαζόμενου στην ανάπαυση, στην υγεία και στην αξιοπρεπή ποιότητα ζωής.
Στην Κύπρο, η νομοθεσία κατοχυρώνει ελάχιστη ετήσια άδεια 20 εργάσιμων ημερών για όσους εργάζονται με πενθήμερη εβδομάδα και 24 εργάσιμων ημερών για όσους εργάζονται εξαήμερο. Εκεί, όμως, όπου υπάρχουν Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας, οι εργαζόμενοι απολαμβάνουν ακόμη καλύτερους όρους, αποδεικνύοντας για άλλη μια φορά ότι η συλλογική οργάνωση και η συνδικαλιστική δράση παράγουν απτά αποτελέσματα.
Η ΠΕΟ, ως η ιστορική και πρωτοπόρα συνδικαλιστική οργάνωση του τόπου, συνεχίζει να διεκδικεί καλύτερους όρους εργασίας, αλλά και να προσφέρει ουσιαστική στήριξη στα μέλη της.
Μέσα από τις Κλαδικές Συντεχνίες και τα Ταμεία Ευημερίας παρέχονται σημαντικά ωφελήματα, όπως πρόσβαση σε ιδιόκτητα και ενοικιαζόμενα καταλύματα σε προσιτές τιμές σε όλη σχεδόν την Κύπρο, καθώς και επιχορηγήσεις για ταξίδια και κρουαζιέρες στο εξωτερικό. Πρόκειται για παροχές που επιτρέπουν σε περισσότερες εργατικές οικογένειες να απολαμβάνουν ποιοτικό χρόνο ξεκούρασης, παρά τις οικονομικές δυσκολίες.
Κι όμως, η πραγματικότητα παραμένει σκληρή. Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Eurostat, ένας στους τρεις κατοίκους της Κύπρου (33,2%) δεν μπορεί να αντέξει οικονομικά μία εβδομάδα ετήσιων διακοπών μακριά από το σπίτι.
Το ποσοστό αυτό είναι υψηλότερο από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (27%) και αποτυπώνει το αυξανόμενο κόστος ζωής που στερεί από πολλές εργατικές οικογένειες το δικαίωμα στην ξεκούραση.Το γεγονός αυτό υπενθυμίζει ότι, παρά την κατοχύρωση του δικαιώματος στην άδεια, η οικονομική δυνατότητα να αξιοποιηθεί ουσιαστικά δεν είναι δεδομένη για όλους.
Η σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες είναι επίσης αποκαλυπτική. Η Ευρωπαϊκή Ένωση προβλέπει ως ελάχιστο όριο τέσσερις εβδομάδες ετήσιας άδειας. Ωστόσο, χώρες όπως η Γαλλία, η Γερμανία, η Ισπανία, η Σουηδία, η Δανία και η Νορβηγία έχουν προχωρήσει ακόμη περισσότερο, προσφέροντας στους εργαζόμενους 25 έως και 30 ημέρες άδειας, χωρίς να υπολογίζονται οι επίσημες αργίες. Ο μέσος Ευρωπαίος εργαζόμενος απολαμβάνει περίπου 25 ημέρες άδειας ετησίως.
Η άδεια με απολαβές δεν είναι απλώς μια παροχή. Είναι επένδυση στον άνθρωπο. Βελτιώνει τη σωματική και ψυχική υγεία, μειώνει την επαγγελματική εξουθένωση, αυξάνει την παραγωγικότητα και ενισχύει την ισορροπία ανάμεσα στην εργασία και την οικογενειακή ζωή. Μια κοινωνία που σέβεται τον εργαζόμενο είναι μια κοινωνία πιο υγιής, πιο παραγωγική και πιο δίκαιη.
Γι’ αυτό και η επόμενη μεγάλη πρόκληση είναι η περαιτέρω ενίσχυση της νομοθεσίας για τις άδειες, η διεύρυνση της κάλυψης των εργαζομένων από Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας και η ενίσχυση των Ταμείων Ευημερίας. Όσο περισσότεροι εργαζόμενοι καλύπτονται από συλλογικές ρυθμίσεις, τόσο περισσότερο ενισχύεται η κοινωνική συνοχή και η ποιότητα ζωής.
Η άδεια ανάπαυσης είναι μια μεγάλη κοινωνική κατάκτηση που δεν πρέπει μόνο να διαφυλαχθεί αλλά και να διευρυνθεί. Γιατί οι διακοπές δεν είναι προνόμιο των λίγων. Είναι δικαίωμα όλων.
Κλείνοντας, εύχομαι καλές διακοπές σε όσους θα απολαύσουν την ετήσια άδειά τους ,τον σεβασμό και την ευγνωμοσύνη μας προς όλους εκείνους που θα συνεχίσουν να εργάζονται κατά τη διάρκεια της τουριστικής περιόδου, ώστε οι υπόλοιποι να μπορούν να ξεκουραστούν.
Η δική τους προσφορά αξίζει την αναγνώριση και τον σεβασμό όλων μας.
* Γενικός Γραμματέας ΠΑΣΕΥ-ΠΕΟ
