Δες περισσότερα άρθρα του philenews όταν αναζητάς ειδήσεις στην Google
Add philenews.com on Google
Η ευρωπαϊκή οικονομία, η οποία κατά ποσοστό 99% αποτελείται από μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜμΕ), ταλανίζεται από τις καθυστερήσεις πληρωμών στις εμπορικές συναλλαγές. Χαρακτηριστικό είναι το γεγονός ότι μία στις τέσσερις χρεοκοπίες επιχειρήσεων οφείλεται στις καθυστερημένες πληρωμές, ενώ, για κάθε τιμολόγιο που παραμένει ανεξόφλητο, ακολουθεί αλυσίδα άλλων τεσσάρων μη διευθετημένων εμπορικών συναλλαγών. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, στην προσπάθεια της να προστατεύσει τις επιχειρήσεις και δη τις μικρομεσαίες, έθεσε σε εφαρμογή την Οδηγία 2011/7/ΕΕ, για την καταπολέμηση των καθυστερήσεων πληρωμών στις εμπορικές συναλλαγές.
Σε συνέχεια της Οδηγίας, τα κράτη μέλη της ΕΕ έπρεπε να θέσουν σε ισχύ τις αναγκαίες νομοθετικές, κανονιστικές και διοικητικές διατάξεις μέχρι τον Μάρτιο του 2013. Στην Κύπρο, η σχετική νομοθεσία εφαρμόστηκε το 2012 [Νόμος 123(I)/2012 – Ο περί της Καταπολέμησης των Καθυστερήσεων Πληρωμών στις Εμπορικές Συναλλαγές καθώς και για Συναφή Θέματα Νόμος του 2012], με σκοπό την καταπολέμηση των καθυστερημένων πληρωμών των εμπορικών συναλλαγών και προκειμένου να διασφαλιστεί η απρόσκοπτη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς και να ενισχυθεί με τον τρόπο αυτό η ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων. Η νομοθεσία εφαρμόζεται σε όλες τις πληρωμές που έχουν χαρακτήρα αμοιβής, στο πλαίσιο εμπορικών συναλλαγών, ανεξαρτήτως του εάν αυτές διενεργούνται μεταξύ ιδιωτικών ή δημόσιων επιχειρήσεων ή μεταξύ επιχειρήσεων και δημοσίων αρχών.
Τα κύρια σημεία που προβλέπονται στην Οδηγία είναι τα εξής:
i) Οι δημόσιες επιχειρήσεις οφείλουν να καταβάλουν πληρωμές για τα προϊόντα και τις υπηρεσίες που αγοράζουν εντός 30 ημερών ή, σε πολύ εξαιρετικές περιπτώσεις, εντός 60 ημερών.
ii) Οι επιχειρήσεις οφείλουν να πληρώσουν τα τιμολόγια τους εντός 60 ημερών εκτός εάν έχει συναφθεί διαφορετική συμφωνία και υπό την προϋπόθεση ότι δεν είναι κατάφωρα καταχρηστική.
iii) Κατά την εκπνοή της προθεσμίας πληρωμής, ο πιστωτής δικαιούται νόμιμο τόκο υπερημερίας, και αποζημίωση τουλάχιστον €40 ως αποζημίωση για τα έξοδα είσπραξής του.
iv) Νόμιμο επιτόκιο τουλάχιστον 8% πάνω από το επιτόκιο αναφοράς της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.
v) Οι χώρες της ΕΕ μπορούν να συνεχίσουν να διατηρούν ή να έχουν σε ισχύ νόμους και κανονισμούς που είναι πιο ευνοϊκοί για τον πιστωτή από τις διατάξεις της οδηγίας.
Παρόλο που η σχετική Οδηγία έχει εισαχθεί το 2011, όπως απορρέει από πρόσφατη έρευνα που διεξήγαγε ο όμιλος Intrum (πάροχος υπηρεσιών διαχείρισης απαιτήσεων) για τους σκοπούς έκδοσης του European Payment Report για το 2020, μόλις το 23% των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων φαίνεται να την εφαρμόζει, ενώ ποσοστό 71%, το 2019, δήλωνε άγνοια για την ύπαρξη της.
Αδιαμφισβήτητα, οι συνέπειες της πανδημίας είναι έκδηλα ορατές και στον τρόπο αποπληρωμής των όποιων συναλλαγών. Παρόλες τις προσπάθειες για την έγκαιρη διευθέτησή τους, η διαφορά μεταξύ του συμφωνηθέντος και του πραγματικού χρόνου πληρωμής έχει διευρυνθεί σε όλη την Ευρώπη. Από την πιο πάνω έρευνα προκύπτει ότι το 46% των ερωτηθέντων επιχειρήσεων θεωρεί ότι το διευρυμένο χάσμα πληρωμών αποτελεί πραγματικό κίνδυνο για τη βιώσιμη ανάπτυξη της επιχείρησής τους, ενώ το 51% δηλώνει ότι οι εκπρόθεσμες πληρωμές απειλούν τη ρευστότητά τους (το αντίστοιχο ποσοστό για όσους ερωτήθηκαν πριν την κρίση ήταν 35%).
Λαμβάνοντας υπόψη τους κινδύνους και τις συνέπειες που απορρέουν από τις εκπρόθεσμες πληρωμές, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή φαίνεται αποφασισμένη να αναλάβει δραστικά μέτρα στα πλαίσια της στρατηγικής της για τις ΜμΕ (SME Strategy), όπως ανακοίνωσε ο Ευρωπαίος επίτροπος για την Εσωτερική Αγορά, Thierry Breton, κατά τη διάρκεια του SME Assembly 2020, το οποίο διοργανώθηκε για πρώτη φορά διαδικτυακά στις 16 και 17 Νοεμβρίου 2020. Συγκεκριμένα, ο κύριος Breton, ανακοίνωσε τη σύσταση Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου που θα παρακολουθεί το πρόβλημα των καθυστερήσεων στις πληρωμές. Όπως εξήγησε ο επίτροπος, για να μπορέσει η ΕΕ να αντιμετωπίσει το πρόβλημα, πρέπει να γνωρίζει πού και γιατί εντοπίζονται οι εκπρόθεσμες πληρωμές και πώς αυτές επηρεάζουν τις επιχειρήσεις. Επίσης, τόνισε τη σημασία της προώθησης της Οδηγίας ώστε οι επιχειρήσεις να γνωρίζουν τα δικαιώματά τους γύρω από το θέμα, ενώ εστίασε στο μερίδιο ευθύνης που έχει κάθε οφειλέτης είτε προέρχεται από τον ιδιωτικό είτε από τον δημόσιο τομέα. Το παρατηρητήριο θα εφαρμοστεί αρχικά στο οικοσύστημα που σχετίζεται με τον κατασκευαστικό τομέα όπου παρατηρούνται σημαντικές αποκλίσεις όσον αφορά την εν λόγω δέσμευση. Παράλληλα, η ΕΕ θα προβεί στους κατάλληλους σχεδιασμούς και αναλύσεις που θα ενισχύσουν την προσπάθεια επίλυσης των όποιων διαφορών εξωδικαστικά για να αποφευχθεί περαιτέρω σπατάλη χρόνου στα δικαστήρια και κατ’ επέκταση συνεχιζόμενη μείωση της ρευστότητας, όπως και επιβάρυνση με περαιτέρω έξοδα μεταξύ των διαδίκων.
Οι ΜμΕ της ΕΕ αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα κάθε επιχειρηματικού οικοσυστήματος και βασικό παράγοντα κάθε αλυσίδας αξίας. Εισάγουν καινοτόμα προϊόντα και λύσεις, ενώ διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην πράσινη και ψηφιακή ανάκαμψη, ιδιαιτέρως μετά την πανδημία του κορωνοϊού. Με το διευρυμένο χάσμα μεταξύ των πληρωμών να εντείνει τις ανησυχίες για τις ΜμΕ, οι οποίες ωθούνται σε δεινή χρηματοοικονομική θέση, η ΕΕ προτίθεται να εντείνει τον αγώνα ενάντια στις καθυστερήσεις πληρωμών ως μέσο διασφάλισης και αύξησης της ρευστότητας και κατ’ επέκταση της βιωσιμότητας των επιχειρήσεων.
* Επικεφαλής Γραφείου ΟΕΒ Λεμεσού – Πάφου
