Αλλάζει από την 1η Σεπτεμβρίου ο φορολογικός χειρισμός των κτηματικών συναλλαγών, των προμηθειών και των αμοιβών που λαμβάνουν οι κτηματομεσίτες, καθώς και των υπηρεσιών που παρέχουν για αγοραπωλησίες ακινήτων που βρίσκονται στη Δημοκρατία. Το Τμήμα Φορολογίας, με εγκύκλιό του, παρέχει διευκρινίσεις σε σχέση με τον χειρισμό των προμηθειών που καταβάλλονται για τη διενέργεια κτηματομεσιτείας. Οι αλλαγές επικεντρώνονται κυρίως στις προμήθειες που λαμβάνουν οι κτηματομεσίτες, τόσο εντός όσο και εκτός Κύπρου, στις αμοιβές για την παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών για συναλλαγές οι οποίες δεν θεωρούνται κτηματομεσιτεία, σε άλλες υπηρεσίες διαδικαστικού χαρακτήρα χαμηλής προστιθέμενης αξίας, καθώς και στα υποστηρικτικά στοιχεία για υπηρεσίες κτηματομεσιτείας.
Οι κτηματικές συναλλαγές δεν περιορίζονται μόνο στην πώληση, αγορά, ανταλλαγή, μίσθωση ή αντιπαροχή ακίνητης ιδιοκτησίας, αλλά αφορούν και συναλλαγές πώλησης, αγοράς ή ανταλλαγής ακίνητης ιδιοκτησίας που γίνονται μέσω μεταβίβασης μετοχών.
Συνεπώς, οι διευκρινίσεις που παρέχει το Τμήμα Φορολογίας εφαρμόζονται και σε συναλλαγές μεταβίβασης μετοχών εταιρείας που δεν ασκεί επιχείρηση ή που ασκεί επουσιώδη επιχείρηση, με αποτέλεσμα η αξία των μετοχών της να αντιπροσωπεύεται και να αντλείται από την αγοραία αξία της ακίνητης ιδιοκτησίας.
Ποιους αφορά
Σύμφωνα με την εγκύκλιο, που υπογράφει ο Έφορος Φορολογίας, Σωτήρης Μαρκίδης, οι προμήθειες που λαμβάνουν οι εγγεγραμμένοι κτηματομεσίτες για πράξεις στην Κύπρο επιτρέπονται ως έκπτωση για σκοπούς φόρου εισοδήματος ή φόρου κεφαλαιουχικών κερδών, ανάλογα με την περίπτωση.
Αντίθετα, προμήθειες που λαμβάνουν πρόσωπα που δεν είναι επαγγελματίες κτηματομεσίτες και δεν επιτρέπεται να διενεργούν κτηματομεσιτεία στη Δημοκρατία, βάσει του περί Κτηματομεσιτών Νόμου, δεν θα λαμβάνουν καμία έκπτωση.
Μάλιστα, στην περίπτωση που καταβάλλεται προμήθεια σε κτηματομεσίτη για τον οποίο υπάρχει απαγορευτικό, είναι πιθανόν να γίνεται παρακράτηση του 10% της αμοιβής του, σύμφωνα με τον περί Φορολογίας του Εισοδήματος Νόμο και ανάλογα με την κάθε σύμβαση αποφυγής διπλής φορολογίας.
Τι γίνεται με τους συνεργάτες
Την ίδια ώρα, στην περίπτωση που κτηματομεσίτης καταβάλλει προμήθεια σε υπάλληλο ή συνεργάτη του, μετά από αγοραπωλησία ή μίσθωση κ.λπ., ο πρώτος θα λαμβάνει έκπτωση από τον φόρο εισοδήματος, νοουμένου ότι η αμοιβή αυτή δεν ξεπερνά το 50% της συνολικής προμήθειας από τη συγκεκριμένη συναλλαγή.
Στην περίπτωση που η αμοιβή ξεπερνά το 50%, τότε δεν θα επιτρέπεται ως έκπτωση για σκοπούς φόρου εισοδήματος του κτηματομεσίτη.
Βάσει της εγκυκλίου, θα εκπίπτουν του φορολογητέου εισοδήματος, για σκοπούς φόρου εισοδήματος ή φόρου κεφαλαιουχικών κερδών, οι αμοιβές φυσικών ή νομικών προσώπων όταν η κτηματομεσιτεία γίνεται εξ ολοκλήρου εκτός της Δημοκρατίας.
Συμβουλευτικές υπηρεσίες
Όσον αφορά τις αμοιβές που καταβάλλονται για την παροχή συμβουλευτικών υπηρεσιών για συναλλαγές ακίνητης ιδιοκτησίας, οι οποίες δεν αφορούν κτηματομεσιτεία, η απόκτηση ή διάθεση δρώσας επιχείρησης εκπίπτει του φόρου εισοδήματος του αγοραστή ή του πωλητή, στην έκταση που η επιχείρηση παράγει φορολογητέο εισόδημα και νοουμένου ότι η συναλλαγή πραγματοποιήθηκε και ο αγοραστής απέκτησε ή ο πωλητής διέθεσε τη δρώσα επιχείρηση.
Σύμφωνα με την εγκύκλιο, σε περίπτωση απόκτησης ή διάθεσης εταιρικών μετοχών δρώσας επιχείρησης, οι σχετικές αμοιβές δεν θα εκπίπτουν του φόρου εισοδήματος για τον αγοραστή, σε περίπτωση μελλοντικής διάθεσης των εταιρικών μετοχών, ή για τον πωλητή.
Επιπλέον, δεν θα εκπίπτουν του φόρου κεφαλαιουχικών κερδών εάν οι αγοραστές διαθέσουν τις εταιρικές μετοχές, καθώς αφορούν την απόκτηση και διάθεση εταιρικών μετοχών δρώσας επιχείρησης και όχι ακίνητης ιδιοκτησίας.
Υποστηρικτικά στοιχεία και άλλες υπηρεσίες
Αναφορικά με άλλες υπηρεσίες διαδικαστικού χαρακτήρα χαμηλής προστιθέμενης αξίας που αποτελούν συναλλαγές ακίνητης ιδιοκτησίας, όπως είναι η σύνταξη αγοραπωλητηρίων συμβολαίων και η συμπλήρωση και υποβολή εντύπων ή δηλώσεων σε κυβερνητικά τμήματα, αυτές δεν καλύπτονται από τη συγκεκριμένη εγκύκλιο.
Σε σχέση με τις δαπάνες που έγιναν από αγοραστές ή πωλητές για την αμοιβή τέτοιων υπηρεσιών, αυτές εκπίπτουν του φορολογητέου εισοδήματος για σκοπούς φόρου κεφαλαιουχικών κερδών, εάν έχουν πραγματοποιηθεί εξ ολοκλήρου και αποκλειστικά για την κτήση κέρδους.
Αναφορικά με τα υποστηρικτικά στοιχεία σε σχέση με υπηρεσίες κτηματομεσιτείας, σύμφωνα με την εγκύκλιο, θα παραχωρείται έκπτωση για τις δαπάνες που έγιναν σε σχέση με τις προμήθειες, όταν αυτές υποστηρίζονται από τιμολόγια.
