Αγορά κατοικίας: Χρειάζονται 23 μήνες εργασίας για την προκαταβολή ενός σπιτιού στην Κύπρο – Ποια η σύγκριση με χώρες της Ευρώπης

Η αποταμίευση για μια προκαταβολή είναι μόνο το πρώτο εμπόδιο για την απόκτηση κατοικίας. Η στιγμή που παραδίδονται τα κλειδιά δεν σημαίνει ότι η στέγαση γίνεται ξαφνικά φθηνή. Για εκατομμύρια νοικοκυριά στην Ευρώπη, το κρίσιμο ερώτημα έρχεται αμέσως μετά. Πόσο από το εισόδημά τους χρειάζεται κάθε μήνα για να καλύψουν το κόστος της στέγης;

Η εξέταση του ποσοστού του εισοδήματος που κατευθύνεται στη στέγαση προσφέρει μια διαφορετική εικόνα για την οικονομική πίεση που αντιμετωπίζουν τα νοικοκυριά. Και οι διαφορές μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών είναι εντυπωσιακές, σύμφωνα με την έκθεση της ιστοσελίδας https://www.bestbrokers.com/ με θέμα «From 9 Months to 216 Years: How Long It Takes to Save for a Home Deposit Around the World».

Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο ενδιαφέρουσα όταν η στεγαστική επιβάρυνση συνδυαστεί με το κόστος απόκτησης μιας κατοικίας. Σύμφωνα με τα στοιχεία του πίνακα που περιλαμβάνεται στην έρευνα, στην Κύπρο το μέσο μικτό μηνιαίο εισόδημα διαμορφώνεται στα 2.603 ευρώ, ενώ η μέση τιμή μιας κατοικίας μεσαίου μεγέθους υπολογίζεται σε περίπου 305.296 ευρώ.

Μια προκαταβολή 20% ανέρχεται έτσι σε περίπου 61.059 ευρώ. Με βάση τη συγκεκριμένη μεθοδολογία, χρειάζονται 23 μήνες εργασίας για να συγκεντρωθεί το ποσό της προκαταβολής. Και αυτό υπό την προϋπόθεση ότι ο εργαζόμενος θα μπορούσε να αποταμιεύει ολόκληρο το μικτό μηνιαίο εισόδημά του, κάτι που στην πραγματική ζωή είναι προφανώς αδύνατο.

Η σύγκριση με την Ελλάδα είναι εξίσου αποκαλυπτική. Εκεί το μέσο μικτό μηνιαίο εισόδημα καταγράφεται στα 1.828 ευρώ, ενώ η μέση τιμή μιας κατοικίας μεσαίου μεγέθους φτάνει περίπου τις 261.846 ευρώ. Η απαιτούμενη προκαταβολή 20% υπολογίζεται σε 52.369 ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί σε 29 μήνες εργασίας σύμφωνα με τον πίνακα. Έτσι, πίσω από τους δείκτες της στεγαστικής επιβάρυνσης κρύβεται μια δεύτερη πραγματικότητα: ακόμη και σε χώρες όπου μικρότερο ποσοστό του πληθυσμού θεωρείται ότι επιβαρύνεται υπερβολικά από το κόστος στέγασης, η είσοδος στην αγορά κατοικίας μπορεί να απαιτεί σημαντική οικονομική προσπάθεια.

Στην Κύπρο, δηλαδή, η εικόνα είναι διπλή. Από τη μία πλευρά, η χώρα εμφανίζει από τα χαμηλότερα ποσοστά στεγαστικής επιβάρυνσης στην Ευρώπη. Από την άλλη, για έναν εργαζόμενο που θέλει να αγοράσει σήμερα κατοικία, η συγκέντρωση ακόμη και της προκαταβολής αποτελεί σημαντικό οικονομικό εμπόδιο.

Στην Ελλάδα, το 26,9% των κατοίκων των αστικών περιοχών διαθέτει τουλάχιστον το 40% του εισοδήματός του για τη στέγαση. Πρόκειται για το υψηλότερο ποσοστό μεταξύ των χωρών που περιλαμβάνονται στην κατάταξη. Ακολουθεί η Δανία, με 25,3%, ενώ στην Ελβετία το αντίστοιχο ποσοστό ανέρχεται σε 18,2%. Στη Νορβηγία φτάνει το 17,5% και στο Ηνωμένο Βασίλειο το 16,2%.

Η εικόνα αλλάζει αισθητά σε άλλες ευρωπαϊκές οικονομίες. Στην Ολλανδία, παρά το υψηλό κόστος κατοικίας, μόλις το 8,8% των κατοίκων των πόλεων δαπανά τουλάχιστον το 40% του εισοδήματός του για στέγαση. Στη Γαλλία το ποσοστό διαμορφώνεται στο 9%, ενώ στο Λουξεμβούργο στο 11,6%.

Η διαφορά δείχνει ότι οι υψηλές τιμές των ακινήτων δεν αρκούν από μόνες τους για να αποτυπώσουν το μέγεθος της στεγαστικής πίεσης. Σημαντικό ρόλο παίζει και το ύψος των εισοδημάτων. Σε χώρες όπου οι μισθοί είναι υψηλότεροι, ένα ακριβό σπίτι ή ένα υψηλό ενοίκιο μπορεί να αντιστοιχεί σε μικρότερο ποσοστό του διαθέσιμου εισοδήματος. Στον αντίποδα βρίσκονται η Κροατία και η Κύπρος, όπου μόλις 2,6% των κατοίκων των πόλεων διαθέτει πάνω από το 40% του εισοδήματός του για τη στέγαση.

Τα χαμηλότερα εισοδήματα σε αρκετές από αυτές τις χώρες, συνδυάζονται με χαμηλότερες τιμές κατοικιών, ενώ σημαντικό ρόλο διαδραματίζει και η ιδιοκατοίκηση, σύμφωνα με την έκθεση. Όσο περισσότερα νοικοκυριά διαθέτουν δικό τους σπίτι, τόσο μικρότερος είναι ο αριθμός εκείνων που εξαρτώνται άμεσα από τις τιμές των ενοικίων ή από τις μεταβολές στα στεγαστικά επιτόκια. Η Κύπρος, αναφέρει η έκθεση, αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα.

Το χαμηλό ποσοστό των νοικοκυριών που υπερβαίνουν το όριο του 40%, δεν σημαίνει ότι η αγορά κατοικίας είναι απαραίτητα εύκολη για όλους, ιδιαίτερα για όσους αναζητούν σήμερα κατοικία στην αγορά ενοικίων ή προσπαθούν να αγοράσουν το πρώτο τους σπίτι. Η ουσία των στοιχείων είναι ότι η στεγαστική κρίση δεν αποτυπώνεται μόνο στην τιμή ενός ακινήτου. Αποτυπώνεται κυρίως στη σχέση ανάμεσα στο κόστος της κατοικίας και στο εισόδημα ενός νοικοκυριού.

Και σε αυτή τη σύγκριση, η Ελλάδα βρίσκεται στην πιο δύσκολη θέση, ενώ η Κύπρος καταγράφει μία από τις χαμηλότερες στεγαστικές επιβαρύνσεις στην ευρωπαϊκή κατάταξη. Πίσω, όμως, από τους μέσους όρους, αναφέρει η έκθεση, κρύβονται διαφορετικές πραγματικότητες: άλλο είναι να διαθέτει κάποιος ήδη ιδιόκτητη κατοικία και άλλο να προσπαθεί να εξασφαλίσει σήμερα στέγη σε μια αγορά με υψηλές τιμές και ενοίκια.