Η μάχη των προβλέψεων για τον πληθωρισμό – Τι βλέπει η Κεντρική και τι το ΥΠΟΙΚ

Σε τροχιά έντονων πιέσεων εισέρχεται η κυπριακή οικονομία, καθώς η Κεντρική Τράπεζα Κύπρου προχώρησε σε σημαντική ανοδική αναθεώρηση του πληθωρισμού στο 3,3% για το 2026, ενώ το Υπουργείο Οικονομικών εμφανίζεται ακόμη πιο συγκρατημένο  με πρόβλεψη στο 4,5%.

Την ίδια ώρα, το Υπουργείο Οικονομικών επιχειρεί να οχυρώσει τα δημόσια οικονομικά, καταθέτοντας έναν πλεονασματικό κρατικό προϋπολογισμό για το 2027, ο οποίος στοχεύει σε δραστική μείωση του δημόσιου χρέους κάτω από το ψυχολογικό φράγμα του 50%.

Η επιδείνωση του γεωπολιτικού σκηνικού στη Μέση Ανατολή αποτελεί την κύρια πηγή αβεβαιότητας, επηρεάζοντας άμεσα τις τιμές της ενέργειας, το μεταφορικό κόστος και την εγχώρια κατανάλωση. Σύμφωνα με τις μακροοικονομικές προβλέψεις της Κεντρικής Τράπεζας Κύπρου που δημοσιεύθηκαν την Πέμπτη, ο πληθωρισμός αναμένεται να πραγματοποιήσει απότομο άλμα στο 3,3% το 2026 από 0,8% το 2025. Το Υπουργείο αναμένει πληθωρισμό 4,5% το 2026 και μείωση 2,5% το 2027 και 2% το 2028 και 2029.

Για την Κεντρική Τράπεζα, οι βασικές αιτίες πίσω από αυτή την εξέλιξη εστιάζονται σε δύο μέτωπα. Γεωπολιτικό ρίσκο: Η παρατεταμένη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή συντηρεί ψηλά το ενεργειακό κόστος και επιβαρύνει τις διεθνείς εφοδιαστικές αλυσίδες.

Πληθωρισμός Υπηρεσιών: Οι τιμές στον τομέα των υπηρεσιών, του τουρισμού και της εστίασης παρουσιάζουν δομική ανθεκτικότητα, μετακυλίοντας το αυξημένο λειτουργικό κόστος απευθείας στον καταναλωτή.

Παράλληλα, ο ρυθμός ανάπτυξης της οικονομίας (ΑΕΠ) αναμένεται να επιβραδυνθεί στο 2,9%, αποτυπώνοντας το «φρένο» που προκαλεί η διεθνής αστάθεια στις επενδύσεις και το τουριστικό προϊόν. Ωστόσο, η Κεντρική σημειώνει, πως παρά τη γεωπολιτική αβεβαιότητα, αναμένεται ουσιαστική ενίσχυση της εγχώριας ζήτησης από τις υπό εξέλιξη μεγάλες ιδιωτικές οικιστικές και μη οικιστικές επενδύσεις. Αν και το χρονοδιάγραμμα υλοποίησής τους ενδέχεται να επηρεαστεί, τα έργα αυτά δεν προβλέπεται να ακυρωθούν, δεδομένου του μακροπρόθεσμου ορίζοντα ολοκλήρωσής τους και του παροδικού χαρακτήρα της κρίσης.

Φθηνές εισαγωγές από Κίνα

Ένα ιδιαίτερα σημαντικό στοιχείο των προβλέψεων της Κεντρικής Τράπεζας αφορά την εσωτερική διαφοροποίηση των τιμών. Από τη μία πλευρά, οι τιμές των τροφίμων αναμένεται να συνεχίσουν να αυξάνονται, δεχόμενες τις έμμεσες επιδράσεις από το αυξημένο ενεργειακό κόστος παραγωγής και μεταφοράς. Αντίθετα, ισχυρό ανάχωμα στις συνολικές πληθωριστικές πιέσεις αποτελούν οι τιμές των βιομηχανικών προϊόντων (εξαιρουμένης της ενέργειας), οι οποίες αναμένεται να παραμείνουν σε αρνητικό έδαφος το 2026.

Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται, στις χαμηλότερες τιμές εισαγωγών από την Κίνα και στην αυξανόμενη διείσδυση των διαδικτυακών αγορών (e-commerce), παρά τις ανοδικές επιδράσεις από την αποδυνάμωση του ευρώ.

Οι δύο αυτοί παράγοντες καταφέρνουν να συγκρατήσουν το κόστος, εξουδετερώνοντας τις ανοδικές πιέσεις που προκαλεί η παράλληλη αποδυνάμωση του ευρώ. Σημειώνεται, επίσης, ότι οι προβλέψεις ενσωματώνουν ήδη τα υφιστάμενα κυβερνητικά αντισταθμιστικά μέτρα, όπως η μείωση του ΦΠΑ στην ηλεκτρική ενέργεια και η παράταση της μείωσης του φόρου κατανάλωσης στα καύσιμα.

Ορίζοντας αποκλιμάκωσης

Για τη διετία 2027 και 2028, η Κεντρική Τράπεζα προβλέπει ότι ο πληθωρισμός θα επιβραδυνθεί στο 2,4% και 1,9% αντίστοιχα. Η εξέλιξη αυτή αντανακλά κυρίως την αποκλιμάκωση του πληθωρισμού της ενέργειας, καθώς και τη σταδιακή διόρθωση των επιπτώσεων από τη μετακύλιση του κόστους παραγωγής στις υπόλοιπες συνιστώσες της αγοράς. Παράλληλα, ο πληθωρισμός των υπηρεσιών αναμένεται να επιβραδυνθεί σταδιακά, ενώ οι τιμές των βιομηχανικών προϊόντων θα συνεχίσουν να καταγράφουν αποπληθωριστικές πιέσεις. Η θετική αυτή πορεία, ωστόσο, κρύβει μια σημαντική παγίδα για το 2028, καθώς η πρόβλεψη ενσωματώνει ήδη τον αντίκτυπο από την αναμενόμενη εφαρμογή του διευρυμένου Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών της ΕΕ (ETS2). Η εισαγωγή του εν λόγω συστήματος αναμένεται να επιβαρύνει άμεσα τις τιμές των καυσίμων κίνησης, αποτελώντας έναν νέο αστάθμητο παράγοντα για το κόστος μεταφορών στην Κύπρο.