Με την επίσκεψη Γκουτέρες να βρίσκεται μία εβδομάδα μακριά, οι δύο πλευρές στην Κύπρο αναλώνονται σε ασκήσεις επί χάρτου προκειμένου να είναι έτοιμες όταν θα βρεθούν ενώπιον του Γενικού Γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών. Η επέτειος της τουρκικής εισβολής του 1974 σε συνδυασμό με την επίσκεψη Γκουτέρες ήταν μια ευκαιρία για Νίκο Χριστοδουλίδη και Τουφάν Έρχιουρμαν να στείλουν μηνύματα.
Η προεργασία των δύο πλευρών επικεντρώνεται στο τι ενδεχομένως να προκύψει κατά τις συναντήσεις που θα έχει με τους δύο ηγέτες, τόσο από κοινού, όσο και χωριστά. Είναι πάντως εμφανές ότι από το πρόγραμμα του Αντόνιο Γκουτέρες (António Guterres) οι συναντήσεις είναι κατά τέτοιο τρόπο δομημένες ώστε μετά την τελευταία κοινή συνάντηση, την Τετάρτη, 29/7, να προβεί σε ανακοίνωση αποτελέσματος.
- Οι συναντήσεις Γκουτέρες με Χριστοδουλίδη και Έρχιουρμαν θα ξεκινήσουν την Τρίτη 28/7 το πρωί. Πρώτα θα δει τον Πρόεδρο Νίκο Χριστοδουλίδη και μετά τον κατοχικό ηγέτη Τουφάν Έρχιουρμαν (Tufan Erhürman). Το βράδυ της ίδιας ημέρας τους προσκάλεσε σε δείπνο το οποίο χαρακτηρίζεται ιδιωτικό. Και την επομένη 29/7 θα έχει μια δεύτερη κοινή συνάντηση με τους δύο ηγέτες πριν προβεί σε ανακοίνωση αποτελεσμάτων στο πλαίσιο συνέντευξης Τύπου.
- Οι επαφές της Μαρία Άνχελα Ολγκίν (María Ángela Holguín) στις Βρυξέλλες, όπου αύριο θα έχει την πρώτη της συνάντηση με τον Ραφαέλε Φίτο (Raffaele Fito), τον απεσταλμένο της ΕΕ στο Κυπριακό, ίσως δώσει ένα στίγμα προθέσεων.
- Την Παρασκευή θα πραγματοποιηθεί το Εθνικό Συμβούλιο και η πολιτική ηγεσία αναμένει ότι από την ενημέρωση του ΠτΔ θα έχει μια καθαρή εικόνα ως προς τις κινήσεις από πλευράς των Ηνωμένων Εθνών.
Οι δύο ηγέτες στέλνουν μηνύματα
Ένας από τους γρίφους που αναμένεται ότι θα λύσει η επίσκεψη Γκουτέρες έχει να κάνει με τη σύγκληση άτυπης πενταμερούς. Και επ’ αυτού δεν φαίνεται να υπάρχει μια καθαρή εικόνα.
Ο Πρόεδρος, Νίκος Χριστοδουλίδης, μιλώντας μετά το τρισάγιο στον Τύμβο Μακεδονίτισσας για τα θύματα της τουρκικής εισβολής, περιορίστηκε να πει ότι η σύγκληση μιας άτυπης πενταμερούς παραμένει ως στόχος. Μια συνάντηση 5+1, σύμφωνα με την ανάγνωση της ελληνοκυπριακής πλευράς, θα πρέπει να στοχεύει σε ανακοίνωση επανέναρξης συνομιλιών.
Σύμφωνα με τον ΠτΔ «από δικής μας πλευράς είμαστε έτοιμοι, έχουμε διαβιβάσει για την ετοιμότητά μας τον Γενικό Γραμματέα, αντιλαμβάνεστε όλα εξαρτώνται από την αντίδρασή της Τουρκίας».
Ενόψει της καθόδου του Γενικού Γραμματέα ανέφερε πως «συνεχίζονται οι σχετικές διεργασίες, τόσο από τον ίδιο, όσο και από την προσωπική του απεσταλμένη, αλλά και από την Ευρωπαϊκή Ένωση που αποδεικνύει με πράξεις (ότι έχει) έναν πιο πρωταγωνιστικό ρόλο».
Ερωτηθείς αν έχουν ενταθεί οι πιέσεις προς την Τουρκία, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας είπε ότι «δεν είναι θέμα πιέσεων, είναι θέματα που συζήτησε πρωτίστως ο Γενικός Γραμματέας. Η προσωπική απεσταλμένη, αντιλαμβάνομαι ότι θα βρεθεί στην Τουρκία πριν την κάθοδό της στην Κύπρο και στη βάση των αποτελεσμάτων όλων αυτών των προσπαθειών θα δούμε και το τι θα βγει με την παρουσία του Γενικού Γραμματέα».
Ανέδειξε τις δικές του πρωτοβουλίες
Μιλώντας το βράδυ της Δευτέρας σε εκδήλωση στο Προεδρικό για την 52η επέτειο της τουρκικής εισβολής της 20ης Ιουλίου 1974 ο Πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης τόνισε πως ο διορισμός ενός εν ενεργεία υψηλόβαθμου Ευρωπαίου αξιωματούχου για το Κυπριακό, η εντατικοποίηση της προσπάθειας του ΓΓ του ΟΗΕ και οι άλλες κινήσεις για επανέναρξη διαπραγματεύσεων «δεν προέκυψαν τυχαία, αλλά αποτελούν αποτέλεσμα συνεχούς και μεθοδικής προσπάθειας».
Ο Πρόεδρος αναφέρθηκε στην επίσκεψη του ΓΓ του ΟΗΕ στην Κύπρο από τις 27 έως τις 29 Ιουλίου, υπογραμμίζοντας ότι «η πρόοδος στα Ευρωτουρκικά συνδέεται άμεσα με την ουσιαστική πρόοδο στο Κυπριακό».
Σε μια περίοδο κατά την οποία βρίσκεται σε εξέλιξη η πρωτοβουλία του ΓΓ του ΟΗΕ, που θα επισκεφθεί την Κύπρο στις 27-29 Ιουλίου, ο ΠτΔ είπε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση «δηλώνει παρούσα πρωταγωνιστικά».
Αναφερόμενος στην κρίσιμη συγκυρία, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης τόνισε: «Σε αυτή την κρίσιμη συγκυρία έχει καταστεί σε όλους σαφές ότι η πρόοδος στα Ευρωτουρκικά συνδέεται άμεσα με την ουσιαστική πρόοδο στο Κυπριακό. Και αυτή η εξέλιξη είναι αποτέλεσμα της στρατηγικής που χαράξαμε και υλοποιούμε».
Ο ΠτΔ ανέφερε ότι η Κυβέρνηση θα συνεχίσει να αξιοποιεί κάθε διαπραγματευτική δυνατότητα, εκφράζοντας την ελπίδα ότι όλα τα μέρη και ειδικότερα η Τουρκία θα επιδείξουν ειλικρινή πολιτική βούληση — δήλωση που πλαισιώνει τις προσδοκίες του ενόψει της επίσκεψης του ΓΓ.
Πάντα με την Τουρκία στο κάδρο
Στα κατεχόμενα ο Τουφάν Έρχιουρμαν περιορίστηκε στο να εκφράσει υποστήριξη στην προσπάθεια του ΓΓ ΟΗΕ, ενώ έσπευσε να διαμηνύσει πως δεν θέλει «διαπραγματεύσεις για χάρη των διαπραγματεύσεων».
Ανάλωσε μέρος των δηλώσεών του επαναλαμβάνοντας τις γνωστές απαιτήσεις του στο Κυπριακό. Διαμήνυσε ότι η τουρκοκυπριακή πλευρά θέλει να είναι «προσανατολισμένη στα αποτελέσματα, να επιτύχει αποτελέσματα σύμφωνα με τη βούληση του λαού μας για λύση και, όπως είπε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας της Τουρκίας, Ταγίπ Ερντογάν (Recep Tayyip Erdoğan) θέλουμε να επιτύχουμε μια δίκαιη, διαρκή και βιώσιμη λύση στο Κυπριακό που συνεχίζεται από το 1963».
Πρόσθεσε ότι το αίτημα του «λαού μας είναι σαφές. Αυτός ο λαός δεν θα εγκαταλείψει σε καμία περίπτωση τα δικαιώματά του, την ισότητα και την ασφάλειά του σε αυτό το νησί. Αυτός ο λαός δεν θα δεχτεί σε καμία περίπτωση να είναι μειονότητα. Αυτός ο λαός δεν θα συναινέσει σε καμία περίπτωση να εμποδίζονται τα παιδιά του να γνωρίσουν τον κόσμο, να απομονώνονται από τον κόσμο. Αυτός ο λαός ήταν πάντα σε αυτό το νησί και δεν θα δεχτεί να αγνοηθεί ή να περιφρονηθεί».
Ο Τουφάν Έρχιουρμαν υποστήριξε ότι θέλει μια λύση και την επιδιώκει με ειλικρίνεια. Για να προσθέσει πως η κάθε του κίνηση γίνεται σε συντονισμό με την Τουρκία.
