Η δημιουργία ενός σύγχρονου Κρατικού Αρχείου, ικανού να στεγάσει με ασφάλεια και σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα το αρχειακό απόθεμα της Κυπριακής Δημοκρατίας, εισέρχεται σε τροχιά υλοποίησης.
Το Υφυπουργείο Πολιτισμού προκήρυξε αρχιτεκτονικό διαγωνισμό για την ανέγερση του νέου κτηρίου του Κρατικού Αρχείου στη Λευκωσία, ανοίγοντας τον δρόμο για ένα έργο συνολικής εκτιμώμενης αξίας €17 εκατ., χωρίς ΦΠΑ.
Στόχος του διαγωνισμού είναι η επιλογή της καλύτερης αρχιτεκτονικής πρότασης για ένα κτήριο που θα καλύπτει τις λειτουργικές ανάγκες της υπηρεσίας, αλλά θα ανταποκρίνεται και σε υψηλές απαιτήσεις αρχιτεκτονικής ποιότητας, περιβαλλοντικής βιωσιμότητας, αισθητικής και οικονομίας κατασκευής. Ο αρχιτέκτονας που θα λάβει το πρώτο βραβείο θα αναλάβει στη συνέχεια την ολοκλήρωση της μελέτης και την επίβλεψη της υλοποίησης του έργου.
Το νέο συγκρότημα θα αναπτυχθεί σε συνολική μικτή επιφάνεια περίπου 10.000 τ.μ., εκ των οποίων περίπου 5.000 τ.μ. θα βρίσκονται σε υπόγειους χώρους. Το έργο περιλαμβάνει ακόμη τη διαμόρφωση των υπαίθριων χώρων, χώρους στάθμευσης, τοπιοτέχνηση και περίφραξη του γηπέδου που αφορά τον Διαγωνισμό.
Η κατασκευή θα πραγματοποιηθεί σε δύο φάσεις. Σύμφωνα με την προκήρυξη, το Υφυπουργείο Πολιτισμού προτίθεται να προχωρήσει αμέσως μετά την ολοκλήρωση του διαγωνισμού στην υλοποίηση της πρώτης φάσης, ενώ η δεύτερη θα ακολουθήσει σε μεταγενέστερο στάδιο, όπως προβλέπουν τα έγγραφα του διαγωνισμού.
Πέρα από την ανέγερση ενός νέου δημόσιου κτηρίου, το έργο φιλοδοξεί να επιλύσει ένα χρόνιο πρόβλημα. Σήμερα οι αρχειακές συλλογές του Κρατικού Αρχείου φυλάσσονται σε διαφορετικούς χώρους, γεγονός που δυσχεραίνει τόσο τη διαχείρισή τους όσο και τη διατήρησή τους υπό τις κατάλληλες συνθήκες. Με τη δημιουργία του νέου αρχειοφυλακίου, το σύνολο των συλλογών θα συγκεντρωθεί για πρώτη φορά κάτω από μία στέγη, σε εγκαταστάσεις σχεδιασμένες σύμφωνα με τα διεθνή αρχειακά πρότυπα για τη μακροχρόνια προστασία και διαφύλαξη του ιστορικού τεκμηριωτικού πλούτου της χώρας.
Ο διαγωνισμός διεξάγεται σύμφωνα με τους κανονισμούς του Επιστημονικού Τεχνικού Επιμελητηρίου Κύπρου (ΕΤΕΚ), ενώ την αξιολόγηση των προτάσεων θα αναλάβει επταμελής κριτική επιτροπή, στην οποία συμμετέχουν εκπρόσωποι του Υφυπουργείου Πολιτισμού, του ΕΤΕΚ και του Συλλόγου Αρχιτεκτόνων Κύπρου. Πρόεδρος της επιτροπής είναι ο γενικός διευθυντής του Υφυπουργείου Πολιτισμού, Γιώργος Παπαγεωργίου. Μέλη είναι ο Έφορος του Κρατικού Αρχείου Χρίστος Κυριακίδης και η πολιτικός μηχανικός Ουρανία Βασιλείου ως εκπρόσωποι του Υφυπουργείου Πολιτισμού, οι αρχιτέκτονες Άννα Γαλαζή Ιακώβου και Παύλος Σχίζας ως εκπρόσωποι του ΕΤΕΚ, οι αρχιτέκτονες Μαρία Χαραλαμπίδου και Στυλιανός Πελεκάνος ως εκπρόσωποι του Συλλόγου Αρχιτεκτόνων. Αναπληρωματικό μέλος είναι ο αρχιτέκτονας Κωνσταντίνος Κυπρής, εκπρόσωπος του ΕΤΕΚ.
Για τις καλύτερες προτάσεις προβλέπονται χρηματικά βραβεία €72.500, €54.500 και €36.500 αντίστοιχα, ενώ θα απονεμηθούν έως τρεις έπαινοι των €14.500 ο καθένας.
Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να προμηθευτούν δωρεάν τα έγγραφα του διαγωνισμού μέσω του Ηλεκτρονικού Συστήματος Σύναψης Συμβάσεων του Γενικού Λογιστηρίου.
Η προθεσμία για την υποβολή ερωτήσεων λήγει στις 5 Οκτωβρίου 2026, οι συμμετοχές θα πρέπει να κατατεθούν μέχρι τις 20 Νοεμβρίου και τα αποτελέσματα αναμένεται να ανακοινωθούν έως τις 20 Ιανουαρίου 2027.
