Βασιλική Μηνά: Ένα αλληγορικό διήγημα γιατο δικαίωμα στησυμπερίληψη

Μέσα από την ιστορία ενός ομόφυλου ζευγαριού ανάπηρων ανδρών, η πρωτοεμφανιζόμενη συγγραφέας επιχειρεί να αναδείξει την αξία της ενσυναίσθησης, της ισότητας και της συμπερίληψης.  

Πρόσφατα βραβευμένη στα Special Education Awards 2025, πτυχιούχος του Παιδαγωγικού Τμήματος Ειδικής Αγωγής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, με εξειδίκευση στην παιδοψυχολογία (Πάντειο Πανεπιστήμιο) και μεταπτυχιακές σπουδές στην αξιολόγηση της εκπαίδευσης και της διά βίου μάθησης (Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας), η Βασιλική Μηνά κυκλοφόρησε το πρώτο της βιβλίο, το αλληγορικό διήγημα παραμυθίας για παιδιά «Εάν η αγάπη είχε πρόσωπο…».

-Πώς γεννήθηκε η ιδέα για τη συγγραφή του βιβλίου; Από την επιθυμία να αφηγηθώ μια διαφορετική ιστορία αγάπης, όπου η «διαφορετικότητα» δεν αποτελεί εμπόδιο, αλλά κομμάτι της ανθρώπινης ομορφιάς. Ο Λουκάς και ο Μάρκος είναι δύο άνθρωποι με τις δικές τους δυσκολίες και πληγές, που επιλέγουν να σταθούν ο ένας δίπλα στον άλλον. Η εικόνα τους να ξεκινούν μαζί ένα δύσκολο ταξίδι για να μεταφέρουν ξανά τη φλόγα στο ιερό καντήλι έγινε για εμένα ένας δυνατός συμβολισμός. Όταν όλα μοιάζουν να έχουν σκοτεινιάσει, η αγάπη, η πίστη, η καλοσύνη και η συνεργασία, μπορούν να ξαναφέρουν το φως. Έτσι, η ιστορία του «Εάν η αγάπη είχε πρόσωπο…», γεννήθηκε ως μια υπενθύμιση ότι η αγάπη δε γνωρίζει αποκλεισμούς και πως κάθε άνθρωπος αξίζει να αγαπηθεί και να γίνει αποδεκτός.

–Τι σε οδήγησε στην επιλογή ενός ομόφυλου ζευγαριού ανάπηρων ανδρών ως κεντρικών ηρώων; Ήθελα να δώσω χώρο σε ανθρώπους που συχνά παραμένουν αόρατοι μέσα στις ιστορίες που αφηγούμαστε, όχι για να αποτελέσουν «μία διαφορετική περίπτωση», αλλά για να δείξω πως η αγάπη δεν καθορίζεται ούτε από το φύλο ούτε από τη σωματική κατάσταση ενός ανθρώπου. Οι δυσκολίες που κουβαλούν δεν τους ορίζουν. Τους ορίζει ο τρόπος με τον οποίο αγαπούν, στηρίζουν ο ένας τον άλλον και συνεχίζουν μαζί, ακόμη και όταν η ζωή βάζει στους ίδιους εμπόδια. Μέσα από αυτούς ήθελα να μιλήσω για την αποδοχή, την αξιοπρέπεια και τη δύναμη της αγάπης, χωρίς στερεότυπα και χωρίς διαχωρισμούς.

–Πώς επέλεξες να μεταφέρεις αυτά τα μηνύματα στα παιδιά μέσα από την ιστορία και τους χαρακτήρες; Επέλεξα να μεταφέρω τα μηνύματα μέσα από μία ιστορία περιπέτειας, ώστε τα παιδιά να τα ανακαλύψουν φυσικά, μέσα από τις πράξεις και τις επιλογές των ηρώων. Ο Λουκάς και ο Μάρκος δεν χρειάζεται να εξηγήσουν στα παιδιά τι σημαίνει αποδοχή, συνεργασία ή αγάπη. Το δείχνουν μέσα από τον τρόπο που αντιμετωπίζουν ο ένας τον άλλον και τις δυσκολίες που συναντούν στο ταξίδι τους. Η φλόγα που αναζητούν γίνεται ένας συμβολισμός για το φως, την ελπίδα και την αγάπη που όλοι έχουμε ανάγκη. Ήθελα, λοιπόν, τα παιδιά να ολοκληρώσουν την ιστορία όχι μ’ ένα «μάθημα», αλλά μ’ ένα συναίσθημα και μία σκέψη. Ότι κανένας άνθρωπος δεν πρέπει να αποκλείεται κι ότι μαζί μπορούμε να ξεπεράσουμε εμπόδια που μόνοι μας ίσως θεωρούμε ανυπέρβλητα.

–Όταν ο αναγνώστης κλείσει το βιβλίο τι θα ήθελες να κρατήσει; Να μείνει η σκέψη πως η αγάπη δεν έχει όρια, αποκλεισμούς ή προϋποθέσεις. Εάν το βιβλίο καταφέρει να κάνει έστω κι ένα παιδί να κοιτάξει τον άνθρωπο δίπλα του με περισσότερη καλοσύνη και λιγότερη προκατάληψη, τότε η ιστορία του Λουκά και του Μάρκου θα έχει πετύχει τον σκοπό της.

-Από την εμπειρία σου στην ειδική αγωγή, ποια θεωρείς ότι είναι η μεγαλύτερη πρόκληση για την πραγματική συμπερίληψη; Η μεγαλύτερη πρόκληση είναι να ξεπεράσουμε την αντίληψη ότι συμπερίληψη σημαίνει απλώς να βρίσκονται όλα τα παιδιά στον ίδιο χώρο. Η ουσιαστική συμπερίληψη απαιτεί κάθε παιδί να αισθάνεται ότι ανήκει, ότι ακούγεται, ότι συμμετέχει και ότι οι ανάγκες και οι δυνατότητές του αναγνωρίζονται. Χρειάζεται, επομένως να αλλάξουμε τόσο τις πρακτικές μας όσο και τον τρόπο με τον οποίο βλέπουμε τη διαφορετικότητα. Να μη ζητάμε από το παιδί να προσαρμοστεί σε ένα σύστημα που δεν είναι φτιαγμένο για εκείνο, αλλά να δημιουργούμε περιβάλλοντα που μπορούν να αγκαλιάσουν όλα τα παιδιά.

Ελεύθερα, 20.09.2026