Εθιμοτυπικό πατατράκ

Από τον περασμένο Ιούνιο που συνετέθη εκ νέου, δύο (2) φορές θυμήθηκε η Κοινοβουλευτική Επιτροπή Παιδείας, ότι είναι ΚΑΙ Πολιτισμού. Και στις δύο η ημερήσια διάταξη προέβλεπε εθιμοτυπικές συναντήσεις. Η μια ήταν στις αρχές Ιουλίου για να γνωρίσει η «νεοσύλλεκτη» επιτροπή την «παλιοσειρά» Υφυπουργό Πολιτισμού και η δεύτερη ήταν την περασμένη Τετάρτη για να γνωρίσει η -όχι και τόσο νέα πια- επιτροπή τη νέα υφυπουργό.

Ο τομέας βιώνει μία ακόμη μελανή σελίδα στην παρατεταμένη κρίση με την οποία έμαθε να ζει, μ’ ένα σωρό εκκρεμότητες, μέτωπα και ανοιχτές υποθέσεις και ο Πρόεδρος της Επιτροπής επέμενε ότι οι ερωτήσεις των βουλευτών δεν έπρεπε να ξεφύγουν από το «πλαίσιο της εθιμοτυπίας».

Αυτό φυσικά δεν μπορούσε να συμβεί με παρόντα τον «ελέφαντα στο δωμάτιο» και καλά έκανε ο βουλευτής Χρίστος Χριστοφίδης κι επέμενε να λυγίσει τη βέργα όσο είναι χλωρή. Κάποια στιγμή έπεσε η συμβιβαστική ιδέα να εγγραφεί και να συζητηθεί ξεχωριστά το θέμα του «ελέφαντα» σε κάποια από τις μελλοντικές συνεδρίες. Δηλαδή, ζήσε Μάη μου να φας τριφύλλι και τον Αύγουστο σταφύλι. Ίσως στην επόμενη «εθιμοτυπική» συνεδρία…

Για να μην είμαι άδικος, έστω κι έτσι, δεν ήταν λίγα τα ζητήματα που τέθηκαν ενώπιον της Υφυπουργού και των συνεργατών της. Όταν άρχισαν να ανοίγουν τα συρτάρια φάνηκε ότι το χαρτοφυλάκιο χρειάζεται επειγόντως ρεκτιφιέ. Όλοι οι βουλευτές είχαν και κάτι να ρωτήσουν, οι πλείστοι, βεβαίως, δεν παρέλειψαν να θίξουν κι ένα ζήτημα που απασχολεί την εκλογική τους περιφέρεια. Θεμιτό. Με εξαίρεση τον Οδυσσέα Μιχαηλίδη, που από το πουθενά έβαλε στο ίδιο τσουβάλι την υπόθεση της χρηματοδότησης του Ριάλτο με τις επιχορηγήσεις των ελεύθερων θεάτρων (!), οι υπόλοιποι δεν ρίσκαραν να πουν κάποια κοτσάνα.

Αυτό που πρέπει να πούμε όμως είναι ότι το, ούτως ή άλλως, νεοσύστατο υφυπουργείο-αποπαίδι της κυβέρνησης δεν χρειαζόταν επιπλέον προβλήματα. Ήταν ήδη στα «κόκκινα». Το λέω αυτό για να μη νομίζει κάποιος ουρανοκατέβατος ότι όλα πήγαιναν πρίμα κι είχε μπει το νερό στ’ αυλάκι μέχρι που ήρθε ο «ελέφαντας» να τα ποδοπατήσει. Όλα πηγαίναν και πηγαίνουν πρίμα ΕΝΑΝΤΙΟΝ του Πολιτισμού.

Ωστόσο, η χάρη του… ανθυφυπουργού έφτασε πλέον και στη Βουλή, οι καταγγελίες καταγράφηκαν, είναι συγκεκριμένες και σοβαρές και οφείλουν να εξεταστούν θεσμικά. Ακόμη κι η δεδηλωμένη πρόθεση της Επιτροπής να το εγγράψει ξεχωριστά, άσχετα πότε θα το εξετάσει, δείχνει ότι το πρόβλημα δεν μπορεί πλέον να κρυφτεί κάτω από το χαλί. Η υφυπουργός δεν δικαιούται πλέον να επικαλείται άγνοια και η εκπεφρασμένη σιγουριά της ότι θα βρει λύση ακούγεται ευχάριστα στ’ αυτιά, αλλά μένει να δούμε πώς το εννοεί και στην πράξη.

Το σίγουρο είναι ότι ο τομέας δεν έχει την πολυτέλεια να αναλώνεται σε διοικητικές συγκρούσεις, παρεμβάσεις, υπερβάσεις και άλλες συγκινήσεις, αντί να συζητά για τη στρατηγική, τη χρηματοδότηση, τις υποδομές και την παραγωγή πολιτισμού. «Keep the drama on the stage», που λέει και μια διαδεδομένη θεατρική συμβουλή που εμφανίζεται συχνά σε ταμπέλες στα παρασκήνια.

Αυτή η συμβουλή, σύμφωνα με την πληθώρα καταγραφών που έχουν γίνει από την ΠΑΣΥΔΥ σε ό,τι αφορά τη συμπεριφορά του Γενικού Διευθυντή, κάθε άλλο παρά τηρείται εντός του κτηρίου της οδού Ιφιγενείας. Δεν ξέρω λ.χ. ποια ηθοποιός θα μπορούσε να αποτυπώσει επαρκώς το έκπληκτο πρόσωπο της λειτουργού του Τμήματος Σύγχρονου Πολιτισμού που συμμετείχε στην ετοιμασία του Πολιτιστικού Προγράμματος της Κυπριακής Προεδρίας και της ζητήθηκε να επανεξετάσει και να αφαιρέσει εκδηλώσεις μουσικής τζαζ που είχαν επιλεγεί, επειδή λέει δεν ήταν αρκετά… κυπριακές.

Μα αν ήταν να αφαιρέσουμε όλα τα είδη μουσικής που δεν είναι «κυπριακά» επειδή δεν γεννήθηκαν εδώ, το πρόγραμμα θα έπρεπε να είχε μόνο πιθκιαύλια και καρτσιλαμάδες. Κι αυτό παίζεται… Πέραν του γεγονότος ότι αυτή τη στιγμή υπάρχουν άφθονοι Κύπριοι μουσικοί και συνθέτες της τζαζ με σπουδαίο πρωτότυπο έργο και διεθνή αναγνώριση, σχεδόν κάθε πόλη του ελεύθερου νησιού έχει σήμερα τουλάχιστον ένα φεστιβάλ τζαζ μουσικής, ενώ σχετικοί θεσμοί υποστηρίζονται ή και διοργανώνονται από το Υφυπουργείο.

Αλλά, ας αφήσουμε τα μικρά δράματα κι ας πιάσουμε τα μεγάλα.

Διότι το χειρότερο με τις διοικητικές διαταραχές είναι ότι απωθούν την προσοχή από τα πραγματικά προβλήματα κι αν ήμουν λίγο πιο κακοπροαίρετος θα υποψιαζόμουν ότι επίτηδες η κυβέρνηση δημιουργεί τέτοιους αντιπερισπασμούς. Η πραγματικότητα, όμως, μάλλον είναι ότι κανένα ιδιαίτερο καημό δεν έχει για τον Πολιτισμό.

Εν πάση περιπτώσει, ένα μεγάλο ζήτημα είναι το νέο Αρχαιολογικό Μουσείο Κύπρου, ένα έργο εμβληματικό, ακριβό και εξαιρετικά σύνθετο. Οι καθυστερήσεις φαίνεται ότι πλαταίνουν όλο και περισσότερο τον ορίζοντα παράδοσης κι αν συνεχίσουν έτσι υπάρχει ο σοβαρός κίνδυνος (άλλο κακό να μη μας βρει) ο Πρόεδρος, παραμονές των εκλογών, να κόψει την κορδέλα σε ένα γιαπί.

Τέλος, επειδή ισχύει το «ο καθένας με τον πόνο του», το πιο σοβαρό ζήτημα που υπάρχει αυτή τη στιγμή στο Υφυπουργείο είναι η αποκαρδιωτική στάση σε ό,τι αφορά την Κυπριακή Βιβλιοθήκη. Μεγάλη πληγή. Μόλις πέρσι, με αφορμή την έγκριση από το Υπουργικό Συμβούλιο του επικαιροποιημένου Στρατηγικού Σχεδίου Ανάπτυξης, επισημαίναμε ότι αυτό μπορεί δυνητικά να αποτελέσει μια ουσιαστική μεταρρύθμιση, αλλά ότι χωρίς θεσμικές, στεγαστικές και χρηματοδοτικές αποφάσεις παραμένει ένα κείμενο αναφοράς. Και πού βρισκόμαστε σήμερα; Σε χειρότερο σημείο από πέρσι.

Η Κυπριακή Βιβλιοθήκη εξακολουθεί να στεγάζεται σε εγκαταστάσεις που δεν περιποιούν τιμή ούτε για χώρα της υποσαχάριας Αφρικής- και κυριολεκτώ. Το ρεζιλίκι με την έξωση από τη Φανερωμένη πάει να ξεπεραστεί με «συνεργασία με το ΕΚΠΑ». Η ιδέα να ενοικιαστεί προσωρινά κάποιο κτήριο στη Λευκωσία φαίνεται ότι εγκαταλείπεται. Και το χειρότερο απ’ όλα: η προοπτική ανέγερσης νέου κτηρίου δεν περιλαμβάνεται καν στα δημοσιονομικά πλάνα 2027-2029. Εδώ και χρόνια έχουμε εισπράξει την «αγάπη», τη «ζέση» και την «απλοχεριά» που τρέφει το Υπουργείο Οικονομικών για τα του πολιτισμού. Ιδού μια ακόμη τρανή απόδειξη.

Εκεί που θέλω να καταλήξω είναι ότι μπαγιάτεψε πια το σύντομο ανέκδοτο περί «ολιστικής πολιτιστικής πολιτικής». Μην αναμένετε τίποτα περισσότερο από μια πολιτιστική πολιτική που αναλώνεται στη διαχείριση δραμάτων.

Ελεύθερα, 4.10.2026