Ευστρατία Βερδούκα: Ο πόνος που έφτασε μέχρι εμένα δεν χρειάζεται να ταξιδέψει άλλο

Με αφορμή το πρώτο της βιβλίο «Σπασμένες Κλειδαριές», η Ευστρατία Βερδούκα μιλά για τη βία, τη σιωπή και τα τραύματα που κρύβονται πίσω από κλειστές πόρτες. Σε μια κατάθεση ψυχής, η συγγραφέας αποκαλύπτει πώς η προσωπική βιωματική ιστορία μετατρέπεται σε ισχυρό μήνυμα ελπίδας, υπενθυμίζοντας σε κάθε αναγνώστη πως δεν είναι μόνος.

Τι ήταν αυτό που σας ώθησε να μετατρέψετε αυτά τα βιώματα και τις αληθινές ιστορίες στο πρώτο σας βιβλίο, «Σπασμένες Κλειδαριές»;

Ενώ σήμερα μιλάμε πιο ανοιχτά για τη βία, εξακολουθεί να κρύβεται πίσω από κλειστές πόρτες. Εξακολουθούμε να ντρεπόμαστε να παραδεχτούμε ότι συμβαίνει και σε εμάς. Και μέσα σε αυτή τη σιωπή μεγαλώνουν παιδιά. Παιδιά που μαθαίνουν να φοβούνται πριν ακόμη μάθουν να καταλαβαίνουν. Αυτό ήταν κάτι που ένιωθα πως δεν ήθελα πια να μείνει στη σιωπή. Γιατί η ντροπή δεν ανήκει σ’ εκείνον που υφίσταται τη βία. Ανήκει σ’ εκείνον που την ασκεί. Και κανένα παιδί δεν θα έπρεπε να χρειάζεται να προστατευτεί από εκείνους που γεννήθηκε πιστεύοντας ότι θα το προστατεύουν. Έτσι γεννήθηκαν οι «Σπασμένες Κλειδαριές». Από την ανάγκη να δώσω φωνή στις γυναίκες που σώπασαν, στα παιδιά που φοβήθηκαν και σε όσους μεγάλωσαν στερημένοι απ’ αυτό που θα έπρεπε να είναι αυτονόητο, την αγάπη και την ασφάλεια. Και ίσως περισσότερο απ’ όλα, ήθελα ένας άνθρωπος που θα αναγνωρίσει τον εαυτό του μέσα σε αυτές τις σελίδες να κλείσει το βιβλίο έχοντας ακούσει κάτι που μπορεί να είχε ανάγκη για χρόνια. Ότι δεν είναι μόνος. Και ότι υπάρχει ζωή πέρα από όσα έζησε.

Τι αντιπροσωπεύουν για εσάς αυτές οι «κλειδαριές» και πώς σπάνε στην πράξη;

Οι κλειδαριές είναι όλα όσα μπορούν να κρατήσουν έναν άνθρωπο εγκλωβισμένο. Ο φόβος, η ενοχή, η σιωπή, αλλά και αντιλήψεις που κληρονομούμε και κουβαλάμε μέσα μας χωρίς καν να τις έχουμε επιλέξει. Είναι όλα εκείνα που μας κάνουν να πιστεύουμε πως δεν μπορούμε να φύγουμε, ν’ αλλάξουμε ή, ακόμη χειρότερα, πως δεν αξίζουμε κάτι διαφορετικό. Το ότι οι κλειδαριές είναι «σπασμένες» συμβολίζει για μένα την ελευθερία. Όχι γιατί το παρελθόν διαγράφεται. Οι πληγές δεν εξαφανίζονται. Έρχεται όμως κάποια στιγμή που μπορείς να αποφασίσεις ότι όσα σου συνέβησαν δεν θα αποφασίζουν πια για εσένα. Υπάρχει όμως και κάτι ακόμη πιο βαθύ. Κάποιες πληγές δεν ξεκινούν από εμάς. Τις παραλαμβάνουμε από ανθρώπους που ίσως υπήρξαν και οι ίδιοι πληγωμένοι. Και αν δεν τις αναγνωρίσουμε, υπάρχει ο κίνδυνος να τις παραδώσουμε, χωρίς να το θέλουμε, στους ανθρώπους που αγαπάμε περισσότερο. Γι’ αυτό, για μένα, το πραγματικό σπάσιμο μιας κλειδαριάς δεν είναι μόνο να ελευθερώσεις τον εαυτό σου. Είναι να βρεις τη δύναμη να πεις, ο πόνος που έφτασε μέχρι εμένα δεν χρειάζεται να ταξιδέψει άλλο. Εδώ μπορεί να σταματήσει.

Πόσο δύσκολο ήταν να αποτυπώσετε συγγραφικά τόσο ευαίσθητα και έντονα συναισθηματικά θέματα;

Δεν ήταν εύκολο. Υπήρχαν στιγμές που έπρεπε να σταματήσω να γράφω, όχι επειδή δεν ήξερα τι ήθελα να πω, αλλά επειδή ήξερα πολύ καλά τι ήθελα να πω. Η μεγαλύτερη δυσκολία ήταν να αποτυπώσω τη βία χωρίς να την εκμεταλλευτώ για να προκαλέσω συγκίνηση. Ήθελα να βάλω τον αναγνώστη στη θέση ενός ανθρώπου που φοβάται, που σωπαίνει, που υπομένει και που πολλές φορές χρειάζεται χρόνο ακόμη και για να αντιληφθεί ότι αυτό που ζει δεν είναι φυσιολογικό. Προσπάθησα να είμαι ειλικρινής χωρίς να γίνομαι σκληρή. Γιατί πίσω από τέτοιες ιστορίες υπάρχουν άνθρωποι. Κι όταν γράφεις για τον πόνο ενός ανθρώπου, οφείλεις να τον αντιμετωπίζεις με σεβασμό. Ίσως τελικά αυτό να ήταν και το δυσκολότερο κομμάτι της γραφής. Να πλησιάσω τόσο κοντά στον πόνο ώστε να μπορέσω να τον αφηγηθώ, χωρίς ποτέ να πάψω να θυμάμαι ότι είναι πόνος.

Παρά τη σκοτεινή πλευρά, το βιβλίο εκπέμπει κι ένα ισχυρό μήνυμα ελπίδας. Πού μπορεί να βρει το κακοποιημένο άτομο τη δύναμη για να διεκδικήσει την ελευθερία του;

Η δύναμη δεν εμφανίζεται πάντα ως γενναιότητα. Μερικές φορές ξεκινά από κάτι πολύ μικρό. Από τη στιγμή που ένας άνθρωπος θα παραδεχτεί πρώτα στον ίδιο του τον εαυτό ότι αυτό που ζει δεν είναι αγάπη. Ένας κακοποιημένος άνθρωπος πολλές φορές έχει μάθει να αμφισβητεί ακόμη και τον ίδιο του τον εαυτό. Να δικαιολογεί, να φοβάται, να νιώθει ενοχές. Γι’ αυτό και θεωρώ άδικο να του λέμε απλώς «φύγε». Αν ήταν τόσο εύκολο, θα το είχε ήδη κάνει. Η δύναμη μπορεί να έρθει από έναν άνθρωπο που θα ακούσει χωρίς να κρίνει, από ένα χέρι που θα απλωθεί, από την οικογένεια, έναν φίλο ή από την κατάλληλη επαγγελματική στήριξη. Για μένα, ελπίδα σημαίνει ότι κάποια στιγμή, ακόμη και φοβισμένος, αρχίζεις να πιστεύεις πως αξίζεις να σωθείς. Κι αυτή η μικρή πίστη στον εαυτό σου μπορεί να γίνει η αρχή μιας ολόκληρης καινούριας ζωής.

Τι θα θέλατε να κρατήσει ο αναγνώστης κλείνοντας την τελευταία σελίδα της ιστορίας σας;

Θα ήθελα, κλείνοντας την τελευταία σελίδα, ο αναγνώστης να έχει αναρωτηθεί και για τη δική του ζωή. Για όσα κουβαλά χωρίς να του ανήκουν. Για όσα συγχώρεσε χωρίς ποτέ να τα ξεπεράσει. Για ανθρώπους που ίσως έκρινε χωρίς να γνωρίζει τι συνέβαινε πίσω από τη δική τους κλειστή πόρτα. Περισσότερο απ’ όλα, όμως, θα ήθελα να κρατήσει ότι το παρελθόν μας εξηγεί, αλλά δεν είναι υποχρεωμένο να μας καθορίζει. Δεν μπορούμε να αλλάξουμε όσα μας συνέβησαν. Μπορούμε, όμως, να αποφασίσουμε τι θα κάνουμε μ’ αυτά από εδώ και πέρα. Κι αν μπορώ να προσθέσω κάτι τελευταίο, οι «Σπασμένες Κλειδαριές» είναι η ιστορία της μάνας που βρήκε τη δύναμη να σπάσει τις δικές της κλειδαριές και, μαζί μ’ αυτές, έναν κύκλο που θα μπορούσε να φτάσει και σ’ εμένα. Γι’ αυτό θέλησα να τη μοιραστώ. Για να φτάσει σε κάποιον που σήμερα βρίσκεται ακόμη πίσω από τη δική του κλειστή πόρτα και να του πει κάτι πολύ απλό. Δεν είσαι μόνος. Και δεν είσαι ο μόνος.

Ελεύθερα 04.10.2026