Στην Πέτρα του Ρωμιού τα ίχνη του Κώστα Τσόκλη.

Ήταν το 1986 στην Μπιενάλε Βενετίας όταν το «Καμακωμένο ψάρι» και τα «Ζωντανά πορτρέτα» του Κώστα Τσόκλη είχαν εντυπωσιάσει κοινό και κριτικούς: Επάνω στους ζωγραφισμένους πίνακες, προβάλλονταν βιντεογραφημένες οι πραγματικές φιγούρες των μοντέλων του, που με τις ανεπαίσθητες σχεδόν κινήσεις τους, έδιναν στο έργο την αίσθηση μιας πραγματικής ζωής. Η διεθνής κριτική χαρακτήρισε αυτό τον τρόπο εικαστικής έκφρασης «ζωντανή ζωγραφική».

Ο Τσόκλης συνέχισε δημιουργώντας έργα μνημειακών διαστάσεων, προσδίδοντας τους διαδραστικό χαρακτήρα. Άλλοτε εισάγοντας τον υποχρεωτικό χρόνο θέασης σε εικαστικό έργο («Μήδεια», «Άρτεμις», «Οιδίπους»), άλλοτε ζωντανεύοντας φωτογραφίες του παρελθόντος («Αναστάσεις») και άλλοτε αντιστρέφοντας τους όρους που αυτός ο ίδιος είχε θέσει, χρησιμοποιώντας τη ζωγραφική για να μετατρέψει σε τέχνη βιντεογραφημένες εικόνες της καθημερινότητας. Παράλληλα, οι in situ εγκαταστάσεις του γίνονταν επίκεντρο σχολιασμού με αποκορύφωμα το έργο «Εσύ ο τελευταίος λεπρός» που έγινε στη μνήμη των λεπρών, γεμίζοντας τη Σπιναλόγκα με καθρέφτες.

Σήμερα, ο 87χρονος αεικίνητος Κώστας Τσόκλης αφήνει το στίγμα του και στην Κύπρο σε μια in situ εγκατάσταση στην Πέτρα του Ρωμιού· συνδυάζοντας σε αυτή την αγάπη του για τη θάλασσα, μια θεματική που απασχολεί τον καλλιτέχνη από το 1979 έως σήμερα. Οι σχέσεις του γλύπτη με τη θάλασσα είναι περισσότερο πνευματικές με τον ίδιο να δημιουργεί τη φανταστική πλευρά της θάλασσας, αλλά και μια θάλασσα από ατσάλι, μια θάλασσα καθρέφτη, μια θάλασσα μολυβένια.

Το έργο–εγκατάσταση «Δέκα σημεία όρασης» θα τοποθετηθεί μόνιμα στην Πέτρα του Ρωμιού στις 30 Ιουλίου, ένα έργο σύμβολο για την Πάφο-Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης 2017 και παγκόσμιο σημείο συνάντησης της τέχνης.
Ο καλλιτέχνης δημιουργεί την εγκατάσταση που καταλαμβάνει 2.500 τετραγωνικά μέτρα, με τη συνεργασία του αρχιτέκτονα Γιώργου Τριανταφύλλου, ο οποίος είναι ο βασικός συντονιστής του όλου εγχειρήματος και υπεύθυνος για το σύνολο της διαμόρφωσης του εκθεσιακού χώρου, και του γλύπτη Δημήτρη Σκαλκώτου.

Ο Τσόκλης θεωρεί  το έργο της Κύπρου φυσική συνέπεια και συνέχεια της γνωστής δουλειάς του «Ζωντανή Ζωγραφική». Στην προκειμένη περίπτωση, όπως εξηγεί ο ίδιος, «θα απομονώσουμε δέκα κομμάτια φύσης, χωρίς όμως να τα αποκόψουμε από τη γενική εικόνα της (σε αντίθεση με αυτό που κάνει η φωτογραφία ή ένα παράθυρο) και θα τα ενώσουμε με κάποια γλυπτικά στοιχεία, ώστε να παραχθεί μια τρίτη πραγματικότητα».

Κατά τον ίδιο, στη Ζωντανή Ζωγραφική η φύση, σε αντίθεση με τη ζωγραφική μαζί με τη γενική και ουσιαστική της εικόνα, κουβαλάει κι ένα σωρό άχρηστες και συχνά παραπλανητικές λεπτομέρειες. «Σ’ αυτό το έργο, προτείνω τις όσο πιο λιτές και ευκολο-αναγνώσιμες όψεις της, ώστε το βλέμμα και η φαντασία σας να βρουν χώρο να τις πλουτίσουν με νοήματα, μετατρέποντάς σας έτσι, για λίγο, από παθητικούς θεατές σε αλάνθαστους ζωγράφους-αντιγραφείς φυσικών φαινομένων».

Ο αρχιτέκτονας και στενός συνεργάτης του Κώστα Τσόκλη, Γιώργος Τριανταφύλλου, τονίζει ότι η έμπνευση του καλλιτέχνη για το Πάφος 2017 θα υλοποιηθεί στήνοντας μια γκαλερί στη φύση, στην Πέτρα του Ρωμιού. «Έχουμε επιλέξει αυτή την περιοχή, όπου με πολύ διακριτικές διαμορφώσεις να κατευθύνουμε τον κόσμο σε ένα χώρο που θα ενημερώνεται, θα προετοιμάζεται και σε μια διαδρομή που λόγω του μικρού πλάτους θα πορεύονται οι επισκέπτες σε σημεία θέασης που θα ανεβαίνει ένας-ένας και θα βλέπει αυτά τα επιμέρους έργα στη φύση».
 
Μουσείο Κώστα Τσόκλη

Το έργο «Δέκα σημεία όρασης» είναι μια αφιλοκερδής προσφορά του «Μουσείου Κώστα Τσόκλη» και των συνεργατών του καλλιτέχνη και πραγματοποιείται στο πλαίσιο της έκθεσης του Κώστα Σερέζη «Πάφος, Μύθος, Ιστορία, Τοπίο». Το  Μουσείο Κώστα Τσόκλη, που άνοιξε πρόσφατα στην Τήνο, φιλοξενεί στην είσοδό του το τεράστιο τολμηρό έργο με τον Άη Γιώργη να καρφώνει με το κοντάρι του τον μεταλλικό δράκο –περίπου 20 μέτρων.

Μέσα στους χώρους του Μουσείου, σε μια «ακατάσχετη γενναιοδωρία του γαλάζιου» και με τον δικό του ιδιαίτερο ποιητικό τρόπο έκφρασης και δημιουργίας, ο Κώστας Τσόκλης προσπάθησε να μεταφέρει τη θάλασσα και μέσα στο Μουσείο, δημιουργώντας νέα και ξανασυνθέτοντας παλαιότερα έργα του, με χρώματα, νερό, καθρέφτες, πέτρες, με την «Κόκκινη βάρκα» κ.ά. «Προσπάθησα», λέει ο ίδιος, «να μεταφέρω την πνευματική δόνηση που μου προκαλεί η θάλασσα. Θέλησα να την κάνω άυλη και αιθέρια… να αντιδράσω με όλα τα μέσα: με χιούμορ, ευρήματα, ζωγραφικές αντανακλάσεις».

Η ιδέα του Κώστα Τσόκλη εξαρχής ήταν να βγάλει τη ζωγραφική από το τελάρο για να φτιαχτεί μια τέχνη ουσιαστικά ανύπαρκτη. Πρόκληση για τον ίδιο, πώς μπορεί ο χώρος στον οποίο ζούμε να μετατραπεί από φύση σε τέχνη. «Να ξεγελάσεις το πνεύμα σου και να το σκεφτείς ως κάτι που έχει ζωγραφιστεί». Μέσα σε αυτό το πνεύμα δημιουργεί ο Έλληνας γλύπτης, βαθιά πιστός σε μια φιλοσοφία που λέει ότι ο άνθρωπος, περνώντας από την επιφάνεια αυτού του πλανήτη, ωραίο είναι να αφήνει ένα ίχνος. «Η προσπάθειά μου είναι αυτή λοιπόν. Όχι μόνο να είμαι, αλλά να υπάρξω και μετά τον θάνατό μου».

Από τις 30 Ιουλίου η Πέτρα του Ρωμιού θα είναι πια ένα από τα σημεία που θα κουβαλούν τα ίχνη του Κώστα Τσόκλη και ένα από τα σημεία όρασης της Τέχνης του. Εσαεί.