Των εργασιών του Συμβουλίου Υπουργών Παιδείας, Νεολαίας, Πολιτισμού και Αθλητισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το οποίο πραγματοποιείται σήμερα Τρίτη 12 Μαΐου στις Βρυξέλλες, προεδρεύει η Υφυπουργός Πολιτισμού Λίνα Κασσιανίδου, που βρίσκεται για τον σκοπό αυτό στη βελγική πρωτεύουσα μαζί με τους ομολόγους της.
Αξίζει να σημειωθεί ότι οι 21 Υπουργοί Πολιτισμού συνυπέγραψαν κοινή δήλωση εναντίον της εκπροσώπησης της Ρωσίας στην 61η Διεθνή Έκθεση Τέχνης της Μπιενάλε στη Βενετία.
Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρίσκονται οι νέες ευρωπαϊκές πολιτικές για τον πολιτισμό, η προστασία των δημιουργών στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης και το νέο πρόγραμμα AgoraEU, που φιλοδοξεί να αποτελέσει βασικό χρηματοδοτικό εργαλείο για τον ευρωπαϊκό πολιτιστικό τομέα την επόμενη προγραμματική περίοδο.
Το Συμβούλιο EYCS (Education, Youth, Culture and Sport Council) αποτελεί μία από τις βασικές συνθέσεις του Συμβουλίου της ΕΕ και είναι αρμόδιο για τη χάραξη κοινών πολιτικών στους τομείς της εκπαίδευσης, της νεολαίας, του πολιτισμού, των οπτικοακουστικών μέσων και του αθλητισμού.
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά η συζήτηση γύρω από το νέο Πρόγραμμα Εργασιών της ΕΕ για τον Πολιτισμό 2027-2030, το οποίο αναμένεται να καθορίσει τις προτεραιότητες της Ένωσης για τα επόμενα χρόνια. Σύμφωνα με τις μέχρι στιγμής πληροφορίες, το νέο πλαίσιο θα δίνει έμφαση στην ανθεκτικότητα των πολιτιστικών και δημιουργικών βιομηχανιών, στην ψηφιακή μετάβαση, στην προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς, αλλά και στη διασφάλιση της καλλιτεχνικής ελευθερίας σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών και τεχνολογικών αλλαγών. Η σχετική συζήτηση διεξάγεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρώπη καλείται να επαναπροσδιορίσει τον πολιτισμό ως κρίσιμο παράγοντα ανθεκτικότητας και άμυνας των πολιτών.
Κομβικό θέμα της σημερινής συνόδου θεωρείται επίσης ο Κανονισμός για το πρόγραμμα AgoraEU. Πρόκειται για τη νέα ευρωπαϊκή πρωτοβουλία που επιδιώκει να ενοποιήσει και να εκσυγχρονίσει υφιστάμενα εργαλεία χρηματοδότησης του πολιτισμού και των μέσων ενημέρωσης, ενισχύοντας τη διασυνοριακή συνεργασία, την κινητικότητα καλλιτεχνών και δημιουργών, καθώς και την ευρωπαϊκή παραγωγή περιεχομένου.
Το πρόγραμμα συνδέεται άμεσα με τη στρατηγική της ΕΕ για την πολιτιστική δημοκρατία και την ενίσχυση της ευρωπαϊκής πολιτιστικής ταυτότητας απέναντι στις προκλήσεις της ψηφιακής εποχής.
Ξεχωριστό ενδιαφέρον παρουσιάζει η πολιτική συζήτηση για την ανάγκη επαναξιολόγησης του ευρωπαϊκού νομικού πλαισίου σχετικά με τα πνευματικά δικαιώματα, υπό το φως της ραγδαίας ανάπτυξης της Τεχνητής Νοημοσύνης. Η εξάπλωση γενετικών μοντέλων AI, που χρησιμοποιούν τεράστιους όγκους καλλιτεχνικού και δημοσιογραφικού περιεχομένου για εκπαίδευση αλγορίθμων, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με δημιουργούς, εκδότες και πολιτιστικούς οργανισμούς να ζητούν σαφέστερους κανόνες για την αδειοδότηση, τη διαφάνεια και την αποζημίωση των δημιουργών.
Η συζήτηση θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμη, καθώς η ΕΕ επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην τεχνολογική καινοτομία και στην προστασία της πνευματικής ιδιοκτησίας. Ήδη σε αρκετά κράτη-μέλη αναπτύσσεται δημόσιος διάλογος γύρω από το κατά πόσο τα ισχύοντα νομικά εργαλεία επαρκούν για να προστατεύσουν συγγραφείς, μουσικούς, εικαστικούς, δημοσιογράφους και άλλους δημιουργούς από μη αδειοδοτημένη χρήση του έργου τους από συστήματα AI.
Στο περιθώριο των εργασιών του Συμβουλίου αναμένεται να συζητηθούν επίσης ζητήματα που αφορούν την ψηφιοποίηση της πολιτιστικής κληρονομιάς, τη στήριξη των πολιτιστικών οργανισμών μετά τις διαδοχικές κρίσεις των τελευταίων ετών, αλλά και η ανάγκη ενίσχυσης της πρόσβασης των πολιτών στον πολιτισμό μέσω νέων τεχνολογιών και ευρωπαϊκών συνεργασιών.
Ολοκλήρωση της εκστρατείας «Twin it!»
Παράλληλα με τις εργασίες του Συμβουλίου, η Λίνα Κασσιανίδου συμμετάσχει και στην υψηλού επιπέδου πολιτική εκδήλωση ολοκλήρωσης της ευρωπαϊκής εκστρατείας «Twin it! Part II», η οποία διοργανώνεται από την Κομισιόν και την Europeana Initiative υπό την αιγίδα της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ.
Η εκδήλωση πραγματοποιείται παρουσία υπουργών Πολιτισμού των κρατών-μελών και επικεντρώνεται στην ψηφιακή αποτύπωση και αξιοποίηση της πολιτιστικής κληρονομιάς της Ευρώπης μέσω τρισδιάστατων τεχνολογιών και εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης.
Στο πλαίσιο της εκστρατείας «Twin it! Part II» η Κύπρος παρουσίασε ακόμη ένα ψηφιακό τεκμήριο στον κοινό ευρωπαϊκό χώρο δεδομένων για την πολιτιστική κληρονομιά: την Εγκλείστρα του Αγίου Νεοφύτου.
Την εκδήλωση φιλοξένησαν η Εκτελεστική Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Τεχνολογική Κυριαρχία, Ασφάλεια και Δημοκρατία, Χένα Βίρκουνεν και η Υφυπουργός Πολιτισμού εκ μέρους του Συμβουλίου της ΕΕ.
Στην παρέμβασή της, η Λ.Κασσιανίδου ανέφερε ότι «πρωτοβουλίες όπως το Twin It αποτελούν εξαιρετικό παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο τα κράτη-μέλη μπορούν να συνεργαστούν για την προώθηση της ψηφιοποίησης, της προστασίας και της διατήρησης της κοινής ευρωπαϊκής πολιτιστικής κληρονομιάς» υπογραμμίζοντας ότι οι αυξανόμενες απειλές κατά της πολιτιστικής κληρονομιάς καθιστούν επιτακτική την αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών για τη διατήρηση και την προσβασιμότητά της.
Στο πλαίσιο της εκδήλωσης, η Υπουργός Πολιτισμού της Ελλάδας Λίνα Μενδώνη παρουσίασε το τρισδιάστατο μοντέλο του αρχαιολογικού χώρου της Δήλου, και συγκεκριμένα του Ιερού του Απόλλωνος και της συνοικίας της Ιερής Λίμνης, το οποίο υποβλήθηκε από την Ελλάδα στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας «Twin it! 3D for Europe’s Culture».
Η πρωτοβουλία «Twin it!» αποτελεί μέρος της ευρωπαϊκής στρατηγικής για τη δημιουργία κοινού ευρωπαϊκού χώρου δεδομένων για την πολιτιστική κληρονομιά και προωθεί τη χρήση τρισδιάστατης ψηφιοποίησης για σκοπούς διατήρησης, εκπαίδευσης, έρευνας, τουρισμού και ανάπτυξης εφαρμογών εικονικής και επαυξημένης πραγματικότητας
