Υπάρχει καλή και κακή τρομοκρατία; Η Ιστορία μάς λέει πως, αν δεν έχουμε πάρει το μάθημά μας, έχουμε μεγάλο πρόβλημα.
Όλο και περισσότεροι Αμερικανοί φαίνεται πως συνειδητοποιούν ότι έκαναν μεγάλο λάθος όταν έδωσαν την εξουσία της χώρας τους σε έναν επικίνδυνο ψυχοπαθή. Και δεν μιλάω για διάσημους όπως ο Ρόμπερτ Ντε Νίρο, ο Μπρους Σπρίνγκστιν ή ο Τζορτζ Κλούνι, ακόμα και ρεπουμπλικανούς πρώην συνοδοιπόρους του, αλλά για απλούς ανθρώπους που πίστεψαν ότι με τον μανιακό επικεφαλής θα γίνουν όλοι MAGες. Πολλοί έκαναν πίσω και αποστασιοποιήθηκαν μετά την αστυνομοκρατία και τις δολοφονίες πολιτών, ενώ διαπιστώνουν ότι ο πόλεμος με το Ιράν, στον οποίο σέρνει από τη μύτη τον πρόεδρό τους το άλλο φασιστόμουτρο, ο Νετανιάχου, όχι μόνο επηρεάζει τη ζωή τους με την ακρίβεια, την ώρα που άπειρα δισεκατομμύρια δολάρια πετάγονται στα σκουπίδια καθώς ξοδεύονται σε πολυδάπανη εκστρατεία και βόμβες, αλλά ενδέχεται να κοστίσει και ζωές Αμερικανών στρατιωτών, των παιδιών τους. Οι πολυπληθείς διαδηλώσεις σε όλη τη χώρα με κεντρικό σύνθημα No Kings είναι ενδεικτικές αυτής της μεταστροφής.
Στην πράξη, ωστόσο, όταν ο Ντε Νίρο, από τους κυριότερους διοργανωτές, καλεί τους πολίτες «να αντισταθούν, αντισταθούν, αντισταθούν…», δεν ξέρω τι ακριβώς έχει υπόψη του μακροπρόθεσμα. «Εμείς πρέπει να σώσουμε αυτή τη χώρα, την οποία ο Τραμπ καταστρέφει», είπε σε συνέντευξή του, προσθέτοντας ότι «είναι ευθύνη όλων». Παράλληλα με τις διαδηλώσεις υπάρχουν και οι αντιδράσεις κύκλων όπως η ομάδα Secret Handshake, η οποία έστησε έναν ψευδομαρμάρινο θρόνο κοντά στο Lincoln Memoriam της Ουάσιγκτον (φωτ.), με κάθισμα μια χρυσή τουαλέτα. Η εγκατάσταση έχει τον εύγλωττο τίτλο A Throne Fit for a King – μια έμμεση αναφορά και στην ανακαίνιση του μπάνιου στο δωμάτιο Λίνκολν του Λευκού Οίκου από τον Τραμπ, με μάρμαρο και χρυσές λεπτομέρειες. Παραπέμπει επίσης στο Αmerica του Μαουρίτσιο Κατελάν, μια τουαλέτα από ατόφιο χρυσό που ο καλλιτέχνης πρότεινε παλαιότερα ειρωνικά ως «δάνειο» στον Τραμπ από το μουσείο Γκουγκενχάιμ.
Ωραία όλα αυτά, θα μου πείτε, αλλά πώς ακριβώς συντελούν στην απομάκρυνση του Τραμπ από την εξουσία; Εφόσον ο πρόεδρος δεν πρόκειται να φύγει οικειοθελώς, όπως παραδέχεται και ο Ντε Νίρο, αν δεν βρεθεί νόμιμος τρόπος να γίνει αυτό τι θα κάνουν; Θα τον διώξουν με πραξικόπημα, καταλύοντας δηλαδή την «έννομη» –με όσα εισαγωγικά θέλετε– τάξη; Εκτός του ότι αυτό πιθανότατα θα προκαλέσει έναν νέο εμφύλιο στις ΗΠΑ, μήπως ταυτόχρονα νομιμοποιεί τις τρομοκρατικές μεθόδους που μετέρχεται ο σημερινός δικτατορίσκος; Υπάρχει καλή και κακή τρομοκρατία; Η Ιστορία μάς λέει πως, αν δεν έχουμε πάρει το μάθημά μας από τα όσα συνεπάγονται τέτοιες πρακτικές, έχουμε μεγάλο πρόβλημα. Και νομίζω πως, απ’ ό,τι φαίνεται, πολλοί είναι αυτοί που είναι ανεπίδεκτοι μαθήσεως…
Τα παραδείγματα είναι πολλά, από τις τόσες και τόσες δικτατορίες που ήλθαν και απήλθαν μέσα σε ποταμούς αίματος (κι ας νευριάζουν όσο θέλουν οι σημερινοί νεοφασίστες τύπου ΕΛΑΜ), ή τις κομουνιστικές επαναστάσεις, με ή χωρίς εισαγωγικά, τύπου ΕΣΣΔ, Κούβας κ.ά. Βέβαια, το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα στην Ιστορία είναι η Γαλλική Επανάσταση (No Kings και τότε), και το πραξικόπημα της 9ης Θερμιδόρ που ανέτρεψε τον (μετριοπαθή;) Ροβεσπιέρο και τη μετέπειτα εξέλιξη της Τρομοκρατίας του, δηλαδή το διάστημα από τις 27 Ιουλίου 1794 μέχρι την εγκαθίδρυση του Διευθυντηρίου (26 Οκτωβρίου 1795). Υποτίθεται ότι τότε τελείωσε η περίοδος της Τρομοκρατίας, μόνο που ήταν απλώς η αρχή μιας νέας τρομοκρατικής περιόδου με άλλο όνομα. Και τότε, όπως κάθε φορά, όπως και σήμερα, μια από τις συνέπειες (ή παρενέργειες;) ήταν η αρνητική επίδραση του οικονομικού συστήματος στα μεσαία και χαμηλά στρώματα των πολιτών, οι οποίοι δοκιμάστηκαν σκληρά –πάντα αυτοί την πληρώνουν– από την ακρίβεια.
Ποιο είναι το συμπέρασμα; Πώς μπορεί μια κοινωνία που δοκιμάζεται να μην καταλήξει από τη Σκύλλα στη Χάρρυβδη; Ναι, ο Τραμπ πρέπει να φύγει, όμως η τρομοκρατία των τρομοκρατών από νέους τρομοκράτες τι αξία και ποια –ηθική, κυρίως– νομιμοποίηση μπορεί να έχει; Τι σημαίνει αυτό για την ευημερία μιας σύγχρονης κοινωνίας η οποία δεν ανέχεται κανενός είδους Kings; Παρεμπιπτόντως, με το ίδιο σύνθημα έγιναν ταυτόχρονες διαδηλώσεις και στην Ευρώπη, μόνο που στη Μ. Βρετανία φρόντισαν να φύγουν οι… Kings, αλλά μόνο από τα συνθήματα. Πλησιάζει, άραγε, η μέρα που θα θελήσουν και οι Βρετανοί να ξεφορτωθούν τους δικούς τους βασιλιάδες, πρίγκιπες και όλη την ξεπερασμένη ευγενειοκρατία; Οι δικοί τους, πάντως, βασιλιάδες, αν και θεσμικά κατοχυρωμένοι, φροντίζουν να μην προκαλούν την τύχη τους. Κάτι που δεν παίρνει υπόψη του ο αυτόκλητος Αμερικανός «King», ο οποίος φαντασιώνεται τον εαυτό του ως βασιλιά του κόσμου όλου.
chrarv@philelefheros.com
Minority Report, ΕΛΕΥΘΕΡΑ 05.04.2026
