Κάποτε ο σημαντικός Αθηναίος νομοθέτης, φιλόσοφος, ποιητής και ένας από τους επτά σοφούς της αρχαίας Ελλάδας, Σόλων (639-559 π.Χ.), επισκέφθηκε τον πάμπλουτο βασιλιά των Σάρδεων Κροίσο. Αυτός τον ρώτησε αν γνώριζε κανέναν άνθρωπο πιο ευτυχισμένο από αυτόν. Ο Σόλων του ανέφερε τρεις περιπτώσεις ευτυχισμένων ανθρώπων και τον συμβούλεψε να μην μακαρίζει κανέναν πριν διαπιστώσει το τέλος του. Ο Σόλων εξήγησε ότι η ζωή είναι γεμάτη συμφορές και η τύχη αλλάζει, σημασία έχει να έχει κάποιος μέχρι το τέλος ευλογία. Τόνισε ότι η τύχη είναι ευμετάβλητη και η πραγματική ευτυχία κρίνεται από τη συνολική πορεία. Τα λόγια του Σόλωνα δικαιώθηκαν όταν ο Κροίσος αργότερα έχασε το βασίλειό του σε μια μάχη με τον εχθρό και αιχμαλωτίστηκε. Επρόκειτο να καεί στην πυρά όταν θυμήθηκε τα λόγια του Σόλωνα και φώναξε το όνομά του τρεις φορές. Ο κατακτητής απόρησε, σταμάτησε τη διαδικασία και όταν ο Κροίσος του εξήγησε, του έδωσε χάρη, του χάρισε τη ζωή.
Ο Σόλων καταγόταν από αρχοντική οικογένειά αλλά όχι πλούσια οπότε υπήρξε έμπορος για βιοπορισμό και ταξίδευσε σε πολλά μέρη αποκομίζοντας γνώσεις και σοφία εκτός από πλούτο. Μελέτησε ξένους πολιτισμούς και με τις γνώσεις που απέκτησε διαπίστωσε ότι η κακοδαιμονία της πόλης των Αθηνών και οι φιλονικίες οφείλονται στον αγώνα των τάξεων. Οι Αθηναίοι πολίτες έχαναν την ελευθερία τους εξαιτίας χρεών (τότε όταν χρωστούσαν δεν έχαναν μόνο τα σπίτια τους αλλά γινόντουσαν και δούλοι). Αναδείχθηκε ο σπουδαιότερος άνδρας της εποχής του και γι’ αυτό οι Αθηναίοι, κοινή συναινέσει των αντιμαχόμενων μερών, τον επέλεξαν ως νομοθέτη, για να αποκαταστήσει την ειρήνη. Τα νομοθετικά μέτρα του Σόλωνα ήταν πολύ τολμηρά.
Ιδανικό του Σόλωνα ήταν η ευνομία. Εισήγαγε τη σεισάχθεια (από το σείω που σημαίνει αφαιρώ και το άχθος που σημαίνει βάρος), δηλαδή αποτίναξη βαρών. Μεταξύ άλλων κατάργησε τα υφιστάμενα χρέη ιδιωτών προς ιδιώτες και προς το δημόσιο, απελευθέρωσε όσους Αθηναίους είχαν γίνει δούλοι λόγω χρεών στην πόλη ή αλλού, κατάργησε τον δανεισμό με εγγύηση το σώμα (προσωπική ελευθερία) του δανειολήπτη και των μελών της οικογένειάς του και έδωσε στους πολίτες δικαίωμα συμμετοχής στην εκκλησία του δήμου.
Ο Σόλων, για να αποφύγει μεταβολές της νομοθεσίας του, αυτοεξορίστηκε για 10 χρόνια κατά τη διάρκεια των οποίων επισκέφτηκε τον Κροίσο.
Άπειρα τα παραδείγματα άπληστων ανθρώπων στη νήσο των Αγίων. Νομίζουν μερικοί ότι θα ζουν για πάντα και συσσωρεύουν πλούτο πολλές φορές και με αθέμιτα μέσα καταπατώντας κάθε έννοια δικαίου.
Αλλά, θα προτιμήσω να δώσω συγκεκριμένο παράδειγμα από το εξωτερικό.
Θα αναφερθώ στο πρόσφατο παράδειγμα του Νικολάς Μαδούρο (23 Νοεμβρίου 1962), ενός πρώην οδηγού λεωφορείου που αφού έγινε αρχηγός συνδικάτου και πολιτικός κατάφερε και έγινε ο 53ος πρόεδρος της Βενεζουέλας (2013-2026).
Όμως, στις 3/1/2026 με εντολή του προέδρου των ΗΠΑ Donald Trump, οι ΗΠΑ πραγματοποίησαν στρατιωτική επιχείρηση εντός του εδάφους της Βενεζουέλας, κατά τη διάρκεια της οποίας, αμερικανικές επίλεκτες δυνάμεις εισέβαλαν στην προεδρική κατοικία του 63χρονου Μαδούρο απήγαγαν τον ίδιο και την 69χρονη 2η σύζυγό του, Σίλια Φλόρες και τους μετέφεραν στις ΗΠΑ. Σύμφωνα με τις ΗΠΑ, αυτή η πράξη αποτελεί σύλληψη με κατηγορίες για διακίνηση ναρκωτικών και όπλων και πρωταγωνιστική συμμετοχή σε καρτέλ. Σύμφωνα με διεθνείς αναλύσεις, σκοπός ήταν η ανατροπή του, προκειμένου να εκμεταλλευτούν τα τεράστια αποθέματα πετρελαίου της Βενεζουέλας. Οδηγήθηκε μαζί με τη σύζυγό του στις φυλακές του Μπρούκλιν και δικάζεται από την αμερικανική δικαιοσύνη. Τόσο ο ίδιος, όσο και η σύζυγός του, δήλωσαν αθώοι.
Η διακυβέρνησή του Μαδούρο είχε αποτέλεσμα την πτώση στην κοινωνικο-οικονομική κατάσταση της Βενεζουέλας, με την εγκληματικότητα, τον πληθωρισμό, τη φτώχεια και την πείνα να αυξάνονται. Οι ελλείψεις στη Βενεζουέλα και η μείωση του βιοτικού επιπέδου οδήγησαν σε συνεχείς διαμαρτυρίες και οι οποίες κλιμακώνονταν σε καθημερινής συχνότητας πορείες στο εσωτερικό της χώρας με πολλά θύματα. Οι απώλειες αυτές μείωσαν τη δημοτικότητα του Μαδούρο.
Ο Μαδούρο κατηγορήθηκε για αυταρχική ηγεσία με τα μέσα ενημέρωσης να τον περιγράφουν ως δικτάτορα, ειδικά μετά την αναστολή λειτουργίας του κινήματος που απευθυνόταν προς αυτόν. Μετά τις εκλογές του 2017, οι Ηνωμένες Πολιτείες επέβαλαν κυρώσεις στον Μαδούρο, παγώνοντας τα περιουσιακά στοιχεία του στις ΗΠΑ και του απαγόρευσαν την είσοδο στη χώρα, δηλώνοντας ότι είναι δικτάτορας.
Τις πρώτες μέρες της παραμονής του στις φυλακές, ο Μαδούρο φαίνεται πως βρισκόταν σε απομόνωση. Μετά ο Μαδούρο μεταφέρθηκε στην πτέρυγα 4 στην οποία κρατούνται έγκλειστοι «υψηλού προφίλ». Έμενε στο ίδιο κελί με ένα ράπερ και πρώην μέλος συμμορίας.
Ο Μαδούρο κατηγορείται ότι συνεργάστηκε με καρτέλ ναρκωτικών και μέλη του στρατού για τη διευκόλυνση της μεταφοράς χιλιάδων τόνων κοκαΐνης στις ΗΠΑ. Αντιμετωπίζει επίσης κατηγορίες ότι διέταξε απαγωγές, ξυλοδαρμούς και δολοφονίες όσων όφειλαν χρήματα από ναρκωτικά ή υπονόμευαν το δίκτυο διακίνησης. Εάν καταδικαστεί, αντιμετωπίζει ποινή ισόβιας κάθειρξης.
Σε κάθε περίπτωση, θα είναι η πρώτη φορά που ο 63χρονος Μαδούρο και η 69χρονη σύζυγός του, Σίλια Φλόρες, εμφανίζονται στο δικαστήριο μετά την ακρόαση του Ιανουαρίου, κατά την οποία είχαν αρνηθεί όλες τις κατηγορίες που τους είχαν αποδοθεί.
Οι προβλέψεις είναι εναντίον του πρώην οδηγού λεωφορείων Μαδούρο αφού υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να πεθάνει στη φυλακή.
Η φράση «μηδένα προ του τέλους μακάριζε» έχει διαχρονικότητα. Χρησιμοποιείται και τις μέρες μας για να υπενθυμίσει τη μετριοπάθεια και να προειδοποιήσει ότι η ζωή μπορεί να ανατρέψει τα δεδομένα.
