Όπως η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επισημαίνει, το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο είναι μια ετήσια διαδικασία που συντονίζει τις οικονομικές και κοινωνικές πολιτικές της ΕΕ. Κατά τη διάρκειά του, τα κράτη μέλη της ΕΕ προσπαθούν να ευθυγραμμίζουν τις δημοσιονομικές και οικονομικές πολιτικές τους με τους στόχους και τους κανόνες που έχουν συμφωνηθεί σε ενωσιακό επίπεδο.
Στην Εαρινή Δέσμη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου 2026 περιλαμβάνονται για την Κύπρο αρκετές θετικές επισημάνσεις, οι οποίες καταγράφηκαν αρκετές φορές το τελευταίο διάστημα, με διάφορες αφορμές και σε πολλές τοποθετήσεις της Επιτροπής και ανώτατων αξιωματούχων της.
Και επαναλαμβάνονται και στις διαπιστώσεις του Εξαμήνου: Οικονομία με ανθεκτικότητα, παρά το εύθραυστο διεθνές περιβάλλον και την κρίση στη Μέση Ανατολή, υψηλά δημοσιονομικά πλεονάσματα, τα οποία στηρίζουν την μεταρρύθμιση του φορολογικού συστήματος και τη λήψη στοχευμένων μέτρων για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης, πτωτικό δημόσιο χρέος, εύρωστη αγορά εργασίας, με την ανεργία σε ιστορικά χαμηλά.
Αφορούν όμως όλους αυτές οι επιδόσεις;
Δεν νοείται να μείνουμε στο θετικό τμήμα της αξιολόγησης. Πρέπει να διαβάσουμε όλο το κείμενο που αφορά την κυπριακή οικονομία και να πάμε και πίσω από τις γραμμές.
Είναι θετικό που η Γενική Διεύθυνση Ανάπτυξης, του Υπουργείου Οικονομικών, δεν παρέκαμψε κάποιες ανησυχητικές παρατηρήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στη δημόσια τοποθέτησή του για την Εαρινή Δέσμη του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου 2026. Παρ’ ότι καθησύχασε σε γενικές γραμμές την κοινή γνώμη, σημειώνοντας ότι οι Συστάσεις καταγράφουν και προκλήσεις μεσοπρόθεσμου και μακροπρόθεσμου χαρακτήρα για την Κύπρο, μεταξύ άλλων στους τομείς της παραγωγικότητας, της καινοτομίας, της ενέργειας, του περιβάλλοντος, των δεξιοτήτων, της δικαιοσύνης και της κοινωνικής πολιτικής. Πρόκειται, σε μεγάλο βαθμό, αναφέρει η ανακοίνωση, για ζητήματα που έχουν ήδη εντοπιστεί και για τα οποία βρίσκονται σε εξέλιξη σημαντικές μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις μέσω του κυπριακού Σχεδίου Ανάκαμψης, της Πολιτικής Συνοχής και άλλων εθνικών στρατηγικών. «Οι Συστάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προσεγγίζονται ως ένα χρήσιμο εργαλείο για τη συνέχιση και την επιτάχυνση της μεταρρυθμιστικής προσπάθειας» τονίζεται, ευτυχώς!
Ας καταγράψουμε όμως και εδώ, κάποιες παρατηρήσεις της Κομισιόν για την Κύπρο:
⦁ Οι επενδύσεις σε έρευνα και καινοτομία είναι από τις χαμηλότερες στην ΕΕ.
⦁ Παραμένει περιορισμένη η σύνδεση μεταξύ της ερευνητικής κοινότητας και των επιχειρήσεων.
⦁ Εξακολουθεί να υπάρχει απουσία μακροπρόθεσμης στρατηγικής για την εμπορική αξιοποίηση της έρευνας.
⦁ Παραμένει περιορισμένη η πρόσβαση επιχειρήσεων σε μη τραπεζική χρηματοδότηση.
⦁ Καθυστερήσεις σε σημαντικά έργα ηλεκτρικής διασύνδεσης και διαφοροποίησης των πηγών ενεργειακού εφοδιασμού – Ελλείψεις σε εγκαταστάσεις αποθήκευσης ενέργειας. Για την Κομισιόν, οι στόχοι (πρέπει να) είναι ξεκάθαροι για την κυπριακή Κυβέρνηση για την ενεργειακή της πολιτική: «Η εξάρτηση από τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα αυξάνει το ενεργειακό κόστος και τους ρύπους/εκπομπές. Η περαιτέρω ανάπτυξη των ΑΠΕ, η αναβάθμιση των δικτύων και των συστημάτων αποθήκευσης, σε συνδυασμό με τις διασυνδέσεις με γειτονικές χώρες, θα περιορίσουν τις δαπάνες των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών, θα μειώσουν τις εκπομπές και θα συμβάλλουν στη βελτίωση της ενεργειακής ασφάλειας».
Αλλά και αυτά τα ακόμα πιο ανησυχητικά:
⦁ Αυξημένοι κίνδυνοι φτωχοποίησης για τις μεγαλύτερες ηλικίες.
⦁ Ενεργειακή φτώχεια.
⦁ Ανεπάρκειες στο σύστημα μακροχρόνιας φροντίδας.
⦁ Στεγαστικό πρόβλημα – έλλειψη προσιτής οικονομικά και κοινωνικής στέγης.
Και μια «μαχαιριά» για την κοινωνική πολιτική, αυτούσια από τις βασικές συστάσεις της Επιτροπής:
«Το σύστημα μακροχρόνιας φροντίδας θα πρέπει να καταστεί ενιαίο και πιο βιώσιμο. Οι αυξημένες ανάγκες και πιέσεις από τη γήρανση του πληθυσμού θα αντιμετωπιστούν πιο αποτελεσματικά, εάν δοθεί έμφαση: α) στην αναβάθμιση της παροχής υπηρεσιών κατ’ οίκον και σε επίπεδο κοινότητας και β) στην καλύτερη κατάρτιση και την αύξηση του προσωπικού που απασχολείται στη μακροχρόνια φροντίδα».
Αναμένουμε στενότερη συνεργασία εκτελεστικής και νομοθετικής εξουσίας, όλης της κρατικής μηχανής, για χειροπιαστές βελτιώσεις, με την ελπίδα να καταγραφούν από την Επιτροπή στην επόμενη αξιολόγηση Εξαμήνου.
Γνωρίζουμε πως ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας αισθάνεται έντονα για τα κακά χάλια στα οποία βρίσκεται η κρατική φροντίδα σε συμπολίτες μας κατάκοιτους, ανάπηρους, άρρωστους, ηλικωμένους, μόνους. Εκτός νοσοκομείων. Και κοινοτοποίησε τους αρμοδίους για να καταλάβουν όλοι και να δράσουν. Κύριε Πρόεδρε, αναμένουμε αποφάσεις. Βοήθεια στους ανθρώπους μας. Εκεί που ζουν, εκεί που πεθαίνουν μόνοι, ή χωρίς εξειδικευμένη βοήθεια.
