Κόβοντας σύκα…

Γεμάτο και το φετινό καλοκαίρι από εντυπώσεις και εκπλήξεις τόσο για μας τους κοινούς θνητούς, όσο και για τους πολλούς και ποικίλους ‘κόσμους μας’.

Θεραπεία η απόσταση από το κέντρο. Είχα χρόνο να σκεφτώ αυτά που πέρασαν μπροστά μου, οι ιδιαιτερότητες, οι αρετές και οι ανασφάλειές μας, ιδιαίτερα όταν διάβασα και άκουσα το αποκλειστικά δικό μας αφήγημα για τα γεγονότα της Τυλληρίας του Αυγούστου του 1964!

Διερωτώμαι συχνά πότε θα συμμαχήσουμε με την πραγματικότητα, πόσο θα εμμένουμε να βλέπουμε μόνο με παρωπίδες, και πώς με αυτά τα δεδομένα θα προχωρήσουμε – όπως ισχυρίζονται οι άρχοντές μας – να βρούμε μια λύση για να επανενώσουμε τον τόπο μας, όταν αγνοούμε τον απέναντί μας.

Στο πρωινό λυκαυγές, την καλύτερη ώρα για να κόβει κανείς τα σύκα του, όταν μετά τη διάλυση της αχλής φαίνεται η οροσειρά του Ταύρου, αισθάνομαι βαριά την ανάσα του απέναντι όγκου που μου προκαλεί φόβο και καταλαβαίνω γιατί φτάσαμε στο σήμερα.

Όταν πάλι φυσάει λίβας και φέρνει έναν αέρα καυτό και ανυπόφορο, το μυαλό μου πήγαινε πίσω και θυμάται έντονα ένα στίχο. Έψαξα την προέλευσή του και έμαθα ότι αυτός προέρχεται από την πρώτη στροφή του πασίγνωστου στρατιωτικού εμβατηρίου Η Ελλάδα ποτέ δεν πεθαίνει που τραγουδάμε όλοι χαρωπά από τα γεννοφάσκια μας.

Των εχθρών τα φουσάτα περάσαν,

σαν τον λίβα που καίει τα σπαρτά,

με κανόνια τις πόλεις χαλάσαν,

μας ανάψαν φωτιές στα χωριά.

Ξέχασα τον λίβα στο πρώτο γενναιόδωρο φύσημα του Ζέφυρου, συνειδητοποιώντας το αέναο των γιγάντιων ορθόκλωνων πεύκων και κυπαρισσιών του δάσους μας και την απεραντοσύνη της θάλασσάς μας. Μπορεί να μην έχει πια αχινούς (ευτυχώς οι φοβεροί Λεσεψιανοί μετανάστες μας εγκατέλειψαν)[1], αλλά έχει μυριάδες μικροσκοπικά κογχύλια επάνω στους βράχους, έχει σορκούς, σκάρους και μελάνες και πάρα πολλές ποσειδωνίες, Ξένια Λοϊζίδου.

Μάθετε, για να υψώσετε τη φωνή σας όταν πέσουν αποφάσεις για αχρείαστες επεκτάσεις μαρίνων που θα τις εξαφανίσουν (σιγά τον ναυτικό τουρισμό), μαρίνα στο Λατσί, μαρίνα στα Πότιμα, μαρίνα στην Πάφο…

Μάθετε, λοιπόν, ότι η ποσειδωνία (Posidonia oceanica) είναι ένα ανώτερο θαλάσσιο φυτό που ζει αποκλειστικά στη Μεσόγειο. Έχει ρίζες, βλαστούς, φύλλα σαν κορδέλες και λουλούδια, και σχηματίζει τεράστια υποθαλάσσια λιβάδια που λειτουργούν ως τα «δάση» του βυθού. Παράγει άφθονο οξυγόνο και δεσμεύει μεγάλες ποσότητες διοξειδίου του άνθρακος, προσφέρει ασφαλή περιοχή αναπαραγωγής και τροφή για πολλά ψάρια και η παρουσία της είναι δείκτης της καθαρότητας της θάλασσας, ενώ οι ρίζες του προστατεύουν τις παραλίες από τη διάβρωση.

Ίσως το πιο ευχάριστο που αποκόμισα είναι η δειλή εμφάνιση στις γύρω παραλίες της περιοχής της ξεχασμένης πολύχρωμης ομπρέλας και της παγωνιέρας… Είπα μέσα μου επιτέλους, ίσως ξυπνά στον Κύπριο η διεκδίκηση του δικού του χώρου, της παραλίας της νιότης του, χωρίς σικ ξαπλώστρες και φιοριτούρες, κουρτίνες και κουρτινάκια και νεαρά παιδιά που κομίζουν δίσκους με Aperol Spritz και καλαμάκια, το όλο να συνοδεύεται από εκκωφαντική μουσική (αν αυτό που ακούγεται λέγεται πια μουσική).

Πέρασε από το μυαλό μου ότι ίσως είναι η πρώτη ένδειξη αντίδρασης, η εκδίκηση της γυφτιάς που λέγαμε παλιά, δεν θα τολμούσα να την πω επανάσταση, μπροστά σε όλα τα ανείπωτα που παρελαύνουν καθημερινά μπροστά του. Ίσως ακόμη ασυνείδητα να θέλει να επιστρέψει σε κάτι γνώριμο και οικείο, ναι, στην παγωνιέρα και στην ομπρέλα, και κατ’ επέκταση στο χωριό του για να μη νιώθει ξένος σε ένα σκηνοθετημένο περιβάλλον για αυτούς που το επιλέγουν και μπορούν να το απολαύσουν. Βέβαια σκέψεις στο ύψος μιας συκιάς το χάραμα είναι ρομαντικές και ουτοπικές αλλά κυρίως επικίνδυνες για να χάσει κανείς την ισορροπία του.

Σε στέρεο έδαφος, ευγνωμονούσα και με ένα καλάθι σύκα, ανακεφαλαίωσα όσα καλά μου πρόσφερε το φετινό καλοκαίρι. Ήρεμες θάλασσες, νύχτες χωρίς τα φώτα της πόλης, μακριά από γνώριμους ήχους δρόμων και αυτοκινητοδρόμων, ίσως μια εσωτερική προετοιμασία για ένα δύσκολο και δύσβατο φθινόπωρο για όσους ακόμη ποθούν σαρκικά τον τόπο τους.

Τη στιγμιαία πληρότητα και νηφαλιότητα διέκοψε ένα τηλεφώνημα. Ο καλός φίλος ο Χρίστος Μάνος μου έστειλε την πρόσφατη σύνθεσή του, το τραγούδι Αιγιαλούσα σε στίχους του Ζαχαρία Τσίρτου, γέννημα και θρέμμα της Αιγιαλούσης πολιτείας. Μια δοξαστική μουσική που αποθεώνει παρέα με μια τρυφερή αναπόληση του χρόνου και του τόπου, λόγια αληθινά καρπασίτικα, «ότι αγαπάς δε γίνεται συνήθεια», ένας παράδεισος μακρινός και τόσο γνώριμος.

Σκέφτηκα τη θάλασσα «που είναι κοντά και θα μας σώσει», τους εξόριστους φίλους μου από την Τυλληρία, τη Μανσούρα του Ερτογάν και τον Άγιο Θεόδωρο της Σονάης σήμερα στον Άγιο Θέρισσο, τ’ αγάλματα, τα περπατήματα, το κάλλος της Καρπασίας μέσα από τη μαγική φωνή του Κώστα Τριανταφυλλίδη μια χαρμολύπη τόσο ανθρώπινη και τόσο αληθινή. Πολύτιμο δώρο καλοκαιρινό.

Στον Άγιο Θέρισσο, στην Ελεούσα

και στην Ακτή των Αχαιών

 ή των επίγειων θεών

ποτέ δεν ήσουν πιο όμορφη Αιγιαλούσα

Καλό υπόλοιπο αγαπητοί αναγνώστες, έχουμε ακόμη λίγες μέρες…

[1] Λεσεψιανοί μετανάστες ονομάζονται τα ψάρια και οι άλλοι θαλάσσιοι οργανισμοί που περνούν από την Ερυθρά Θάλασσα στη Μεσόγειο μέσω της Διώρυγας του Σουέζ. Το όνομά τους προέρχεται από τον Γάλλο μηχανικό Φερδινάνδο Λεσέψ, ο οποίος σχεδίασε το κανάλι που άνοιξε το 1869.

Ελεύθερα, 15.08.2026