«2029 μ.Χ.»

Στις αρχές της ελληνικής δεκαετίας του ’90, η μανία με τα αυτοκόλλητα (Panini και άλλα) και τα άλμπουμ είχε φτάσει στο απόγειό της. Ένα από αυτά ήταν ένα άλμπουμ χωρισμένο σε δύο μέρη, αφιερωμένο στους απόλυτους εκπροσώπους της sci-fi δράσης: τον Robocop και τον Terminator.

Πόσα και πόσα κατοστάδραχμα που προορίζονταν για ένα ντόνατ στο κυλικείο του δημοτικού σχολείου δεν καταβλήθηκαν στο παρακείμενο μίνι μάρκετ που δεν νοιαζόταν για τον αρχικό σκοπό των επίχειρων;

Στις «τύχες», όπως τις λέγαμε, βρίσκαμε και κουπόνια για δώρα ευτελούς αξίας. Μια φορά, κέρδισα τα μηχανόβια γάντια του Terminator. Ούτε λόγος να τα εμφανίσω στο σπίτι. Ο κίνδυνος να αποκαθηλωθώ σε ανταρτογενές σπιτικό ως «αμερικανάκι» κρεμόταν σαν ολέθρια κατάρα.

Τα τελευταία χρόνια ακούω φανατικά το podcast «Filmpit» της Sacred Belt, μια σπουδή στον περιθωριακό κινηματογράφο και τα απόνερα της pop culture. Στο τελευταίο του επεισόδιο, οι συντελεστές συνέκριναν τις χρυσές περιόδους του Σταλόνε και του Σβαρτσενέγκερ επιμένοντας με πολλές αφορμές στην ανθεκτική ακτινοβολία του Terminator. Το οποίο, θες η κρυψίνοια λόγω του μητρικού αναθέματος, θες η άλλοτε βδελυγμία μου απέναντι στο κινηματογραφικό mainstream, (το ομολογώ!) δεν το είδα.

Και έβαλα να το δω. Εντάξει, τι να πω; Η ταινία ξεκινά με τις μηχανές, να έχουν πάρει αυτόβουλα την εξουσία στο… μακρινό «2029 μ.Χ.». Γυρίζοντάς τη το 1984, στην καρδιά του ρεϊγκανισμού, ο μεγάλος Τζέιμς Κάμερον δηλώνει ότι ο κίνδυνος δεν έρχεται από την ΕΣΣΔ που είχε ξωμείνει στην εποχή του χάλυβα, αλλά από την καρδιά του καπιταλισμού που έχει φτάσει σε δυσθεώρητα τεχνολογικά ύψη. Οι μηχανές δεν εξολοθρεύουν απλώς τους ανθρώπους. Τελειώνουν τον πολιτισμό, επιδιώκουν να μείνουν μόνες στον πλανήτη. Τα συντρίμμια των πόλεων που θυμίζουν την Χομς και τη Γάζα, τότε θύμιζαν ακόμα τη Δρέσδη και το Κόβεντρι. Ο «Terminator» υπογραμμίζει ότι στην τεχνολογική δυστοπία οι άνθρωποι είναι κάτι πολύ χειρότερο από παρακολουθούμενα υποχείρια του Μεγάλου Αδελφού: είναι άχρηστοι.

Προς το τέλος,  βλέπουμε μέσα από τα μάτια-κάμερες του Terminator: όταν εντοπίζει το ζευγάρι που καταδιώκει, στα πλάγια εμφανίζονται δεδομένα που σε εμάς θυμίζουν νοσταλγικά τις εντολές στα DOS. Κι εδώ πια η προφητεία του Cameron ανατριχιάζει με την ακρίβειά της: ένα προηγμένο σύστημα τεχνητής νοημοσύνης το οποίο αναλύει σε ζωντανό χρόνο την κίνηση στο περιβάλλον.

Πρόσφατα βρέθηκα στις Βρυξέλλες όπου παρακολούθησα ένα συνέδριο για το οργανωμένο έγκλημα στην Ευρώπη όπου μια εταιρεία λογισμικού παρακολούθησης (προφανώς ισραηλινών συμφερόντων) παρουσίασε μια εφαρμογή AI σαν το ChatGPT που κάνει προηγμένη ανάλυση σε «Πληροφορίες Ανοικτής Πηγής» (Open Source Intelligence). Για παράδειγμα, αν κάποιος θέλει να μάθει αν και πώς άλλαξαν οι πολιτικές μου απόψεις από τα 17 μου μέχρι τα 40 μου, δεν έχει παρά να ρωτήσει την μηχανή. Η ανάλυση δεν ακολουθεί μόνο το δικό μου ψηφιακό ίχνος αλλά και οποιαδήποτε αναφορά σε μένα, λεκτική, εικόνας και ήχου.

Εκ πρώτης όψεως αυτό το λογισμικό δεν εντυπωσιάζει. Αυτό όμως που άλλαξε σε σχέση με την εποχή της Παραγωγικής Τεχνητής Νοημοσύνης (Generative AI) είναι ότι αυτά τα λογισμικά τρέχουν με Agentic AI, «πρακτορική» θα λέγαμε ΤΝ. Το καινούργιο με τους νοήμονες πράκτορες είναι ότι έχουν τη δυνατότητα να δράσουν αυτόνομα, πέραν των εντολών που δίνει ο άνθρωπος.

Το πρόσφατο περιστατικό χακαρίσματος της πλατφόρμας «Hugging Face» από AI agent είναι χαρακτηριστικό. Μοντέλα Claude ξέφυγαν από το περιβάλλον δοκιμών τους και απέκτησαν πρόσβαση σε προσωπικά δεδομένα ψηφοφόρων στην πολιτεία της Τζόρτζια. Ένας χρήστης από την Αυστραλία έδωσε εντολή σ’ έναν AI agent να του κλείσει θέση σε γυμναστήριο. Επειδή το μάθημα ήταν γεμάτο και η αναμονή μεγάλη, το AI αποφάσισε αυτόνομα να χακάρει το σύστημα κρατήσεων του γυμναστηρίου για να παρακάμψει τη λίστα αναμονής.

Στην αρχή της ταινίας και πάλι. Εν έτει «2029μ.Χ.», ένα τανκ-ρομπότ προχωρά θρυμματίζοντας ανθρώπινες νεκροκεφαλές. «Ε, εντάξει, δεν θα είμαστε σε τρία χρόνια έτσι» μονολογείς. Η απάντηση προοικονομείται φρικιαστικά στην εναρκτήρια κάρτα της ταινίας: «Οι μηχανές κυριάρχησαν μέσα από τις στάχτες της πυρηνικής πυρκαγιάς. Ο πόλεμός τους για την εξόντωση της ανθρωπότητας μαινόταν για δεκαετίες, αλλά η τελική μάχη δεν θα δοθεί στο μέλλον. Θα δοθεί εδώ, στο παρόν μας. Απόψε…».

Ελεύθερα, 1.11.2026