Οι στρατηγικές κινήσεις μας στην Κίνα και στη Γερμανία αποτελούν τα πρώτα αλλά σημαντικά βήματα διεθνοποίησης και είναι μέρος του οράματός μας για εξωστρέφεια και διεθνή επέκταση
Οι εμπειρίες μας στο μόλις πρόσφατο παρελθόν μας κάνουν να είμαστε ιδιαίτερα επιφυλακτικοί όσον αφορά τις εκτιμήσεις μας για το 2023. Ποιος θα μπορούσε να προβλέψει για παράδειγμα το 2019 την περιπέτεια στην οποία θα εισερχόταν η ανθρωπότητα την τελευταία τριετία λόγω της πανδημίας του Κορονοϊού. Και ποιος θα μπορούσε να προβλέψει τα επακόλουθα των γεωπολιτικών ανακατατάξεων και τους κινδύνους που επιφυλάσσουν για την παγκόσμια ασφάλεια και σταθερότητα.
Υπάρχει όμως μια διαχρονική σταθερά ακόμα και για την πιο δύσκολη ‘πρόγνωση’ την οποία βρίσκουμε να κρύβεται μέσα στο φως, μέσα στην ίδια την λέξη: H γνώση. Και γνώση σημαίνει να μαθαίνουμε από την εμπειρία μας, να είμαστε προσηλωμένοι στην επιστήμη και στην αξία της μάθησης, να αναζητούμε την βελτίωση μας. Και, φυσικά, να επενδύουμε σε αυτά.
Έχουμε τώρα γνώση για την κλιματική αλλαγή και την πανδημία και αυτή μας επιβεβαιώνει ότι το μέλλον του πλανήτη άρα και της Κύπρου εξαρτάται από το πόσο έτοιμοι και ορθολογιστικοί θα είμαστε για να αντιμετωπίσουμε τα απρόβλεπτα. Η τριτοβάθμια εκπαίδευση, η έρευνα, η νέα ‘Κοινωνία της γνώσης’, η διασύνδεση όλων αυτών με την αγορά και την οικονομία είναι τα εργαλεία που θα μας ετοιμάσουν στην μάχη αυτή.
Ως πανεπιστήμιο εστιάζουμε σε αυτό που κάνουμε καλύτερα, την ανάπτυξη της έρευνας σε όλους τους τομείς που δραστηριοποιούμαστε με επίκεντρο την Ιατρική και τις επιστήμες Υγείας και Ζωής, την Πληροφορική, την Τεχνητή Νοημοσύνη (ΑΙ), την Κυβερνοασφάλεια (Cybersecurity) την Επιστήμη των Δεδομένων (Data Science) και τις Κοινωνικές και Ανθρωπιστικές Επιστήμες.
Το Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου επενδύει επίσης πάρα πολύ στην διεθνοποίηση. Πρόσφατα αποτελέσματα σε αυτό τον τομέα είναι η δημιουργία παραρτήματος της Ιατρικής Σχολής στη Φρανκφούρτη της Γερμανίας το 2022 και η προσφορά τεσσάρων προπτυχιακών προγραμμάτων σπουδών με έντονο ψηφιακό περιεχόμενο (Electrical Engineering, Computer Engineering, Graphic Design, Marketing and Digital Communications) στην Κίνα στα πλαίσια μιας συμφωνίας που εγκαθιδρύσαμε με το Minjiang University το 2021.
Οι στρατηγικές κινήσεις μας στην Κίνα και στη Γερμανία αποτελούν τα πρώτα αλλά σημαντικά βήματα υλοποίησης της διεθνοποίησης που επιδιώκουμε και είναι μέρος του σταθερού οράματος μας για εξωστρέφεια και διεθνή επέκταση. Ειδικά η Ιατρική Σχολή μας στην Φρανκφούρτη αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο αυτού του σχεδιασμού διότι είναι η πρώτη φορά που κυπριακό πανεπιστήμιο επιχειρεί και υλοποιεί τέτοιου είδους ανάπτυξη στο εξωτερικό. Φέτος υποδέχτηκε τους πρώτους 45 φοιτητές μας για την ακαδημαϊκή χρονιά 2022-23.
Αποδεικνύει όχι μόνο ότι η Κύπρος γενικά και η πανεπιστημιακή εκπαίδευση ειδικά έχουν τεράστιες δυνατότητες αλλά και ότι το δικό μας πανεπιστήμιο έχει καταστεί ένα κορυφαίο ίδρυμα στην ιατρική εκπαίδευση.
Την ίδια στιγμή όμως χρειάζεται η πολιτεία αλλά και ο επιχειρηματικός κόσμος της Κύπρου, να τολμήσουν να επενδύσουν περισσότερο στην στροφή προς στις επιστήμες και την έρευνα. Το ποσοστό του ΑΕΠ της Κύπρου που επενδύεται στην έρευνα εξακολουθεί να είναι χαμηλό σε σύγκριση με άλλες χώρες που είναι ανεπτυγμένες σε αυτό τον τομέα.
Χρειάζεται επίσης η καλλιέργεια κουλτούρας έρευνας και καινοτομίας στους νέους από νεαρή ηλικία. Τα προγράμματα του δικού μας πανεπιστημίου είναι συνυφασμένα με τις ανησυχίες και τις φιλοδοξίες της νέας γενιάς αλλά και με τις προοπτικές που διανοίγονται για την χώρα ενόψει της στροφής που απαιτείται στο πλαίσιο των προκλήσεων και κυρίως της έννοιας της βιώσιμης ανάπτυξης. Οι δράσεις του Πανεπιστημίου στην έρευνα, την διδασκαλία, τη λειτουργία του και στην κοινωνική του προσφορά καθοδηγούνται από τους στόχους που έχει θέσει ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών για την βιώσιμη ανάπτυξη.
Θεωρώ ότι τα θεμέλια αυτής της ανάπτυξης θα πρέπει να στηρίζονται σε τρεις πυλώνες. Το πρώτο είναι η ίδια η Πράσινη Οικονομία, αυτό που ορίζουμε ως οικονομία που βασίζεται στην επιδίωξη της Καθαρής Ενέργειας. Ο δεύτερος πυλώνας είναι η Ψηφιακή Οικονομία, ο Ψηφιακός Μετασχηματισμός. Σε αυτά έρχεται να προστεθεί ως ξεχωριστός πυλώνας αυτός της Οικονομίας της Γνώσης: ο τομέας της εκπαίδευσης, της βιομηχανίας της διανόησης, της επιστημονικής ανακάλυψης, της εφαρμοσμένης έρευνας και της καινοτομίας, τα πανεπιστήμια μας.
Σε μια εποχή που η Κύπρος αναζητούσε απεγνωσμένα νέα οικονομικά μοντέλα, όχι μόνο λόγω της πανδημίας, αλλά επειδή ορισμένα από τα παλιά μοντέλα είχαν αποδειχθεί μη βιώσιμα, οι πυλώνες αυτοί αποτελούν τα νέα και απαραίτητα θεμέλια ενός νέου οικονομικού μοντέλου. Δεν έχουμε την πολυτέλεια να είμαστε διστακτικοί ή αργοί. Η ταχύτητα με την οποία ολοκληρώνουμε τη μετάβαση θα αποδειχθεί υψίστης σημασίας για τις πιθανότητες επιτυχίας της.
Το να μιλούμε για το 2023, την χρονική διάρκεια ενός έτους, είναι σχετικά περιοριστικό. Οφείλουμε να σκεφτόμαστε και να λειτουργούμε πιο μακροπρόθεσμα. Η Κύπρος των επόμενων χρόνων είναι για μένα συνυφασμένη με το δικό μας όραμα ως Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου για το που θέλουμε να βρίσκεται το πανεπιστήμιο μας την επόμενη πενταετία. Η πορεία δεν είναι ευθεία γραμμή. Απαιτεί στροφή, συνειδητή στροφή προς την επιστήμη, την έρευνα και την καινοτομία. Στροφή στην αναζήτηση και την εδραίωση της αλήθειας ως τον καθοδηγητικό παράγοντα μιας αειφόρου ανάπτυξης.
*Πρύτανης του Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου Κύπρου
