Η 9η Δεκεμβρίου γιορτάζεται ως Παγκόσμια Ημέρα κατά της Διαφθοράς, γιατί την ημερομηνία αυτή, το 2003, η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ υιοθέτησε τη Συνθήκη κατά της Διαφθοράς.
Το Διεθνές Οικονομικό Φόρουμ εκτιμά ότι το κόστος της διαφθοράς είναι τουλάχιστον 2,6 τρισεκατομμύρια δολάρια – ή το 5% του παγκόσμιου ακαθάριστου εθνικού προϊόντος.
Και σύμφωνα με την Παγκόσμια Τράπεζα, επιχειρήσεις και άτομα πληρώνουν περισσότερα από 1 τρισεκατομμύρια δολάρια δωροδοκίας κάθε χρόνο.
Από αυτήν εδώ την στήλη έχω αναφερθεί πάρα πολλές φορές και εκτεταμένα στο ζήτημα της διαφθοράς, που είναι κοινή πεποίθηση ότι πλέον αποτελεί το νούμερο ένα θέμα που απασχολεί τους πολίτες και χρήζει άμεσης αντιμετώπισης, κάτι που όμως, ως δείχνουν τα δεδομένα, δεν φαίνεται να υπάρχουν βάσιμες και ορατές ελπίδες για κάτι τέτοιο και προς το παρόν δεν αχνοφαίνεται καν φως στον ορίζοντα της κυπριακής πολιτικής.
Αλλεπάλληλα σκάνδαλα βλέπουν το φως της δημοσιότητας συνεχώς, με απανωτά δημοσιεύματα να βγαίνουν το ένα μετά το άλλο και τα σχόλια στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ως σύγχρονο καφενείο, να δίνουν και να παίρνουν, είτε με φωνασκίες και «άναρθρες» κραυγές, είτε ακόμη και με σχόλια ουσίας και τεκμηριωμένα, που όμως στην τελική καταλήγουν στο ίδιο συμπέρασμα, this is Cyprus και τίποτα δεν αλλάζει.
Το ράφι
Κάποιοι δημοσιογράφοι φαίνεται ότι πράττουν αυτό που μπορούν, αναδεικνύοντας αυτά τα σκάνδαλα, τα οποία σε πολλές περιπτώσεις είναι το αποτέλεσμα ενδελεχούς έρευνας κυβερνητικών υπηρεσιών, όπως είναι η Ελεγκτική Υπηρεσία, τα οποία όμως εν τέλει, φαίνεται απλά να μπαίνουν στο ράφι και ουδείς θεσμός που έχει την απαιτούμενη εξουσία προς διερεύνηση και δίωξη αυτών των, ως φαίνεται, ποινικών αδικημάτων να ασχολείται.
– Διαβάζουμε για παράδειγμα στον Φιλελεύθερο στις 19/4/2021, υπό τον χαρακτηριστικό τίτλο «Ελεγκτική: 26 ορόφοι πέραν του επιτρεπόμενου»: «Μη ενδεδειγμένη και ενδεχομένως μη σύννομη τη σύσταση της επιτροπής παρεκκλίσεων βρήκε μεταξύ άλλων η Ελεκτική Υπηρεσία κατά τη διενέργεια έλεγχου όσον αφορά πολυώροφη ανάπτυξη οικιστικών διαμερισμάτων, καταστημάτων και διευκολύνσεων αναψυχής/ψυχαγωγίας, εντός πέντε τεμαχίων στην παραλιακή λεωφόρο, που εμπίπτει εντός των ορίων του Τοπικού Σχεδίου Λεμεσού. Ψηλό κτήριο στη Λεμεσό ανήγειρε 26 ορόφους πέραν του επιτρεπόμενου βάσει του τοπικού σχεδίου, λόγω της «μεγάλης ελαστικότητας» κατά την εφαρμογή της διακριτικής ευχέρειας του Διευθυντή του από το Τμήμα Πολεοδομίας, σύμφωνα με έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας που δόθηκε στη δημοσιότητα τη Δευτέρα».
– Επίσης, στον Φιλελεύθερο της 3ης Νοεμβρίου 2020 διαβάζουμε ότι συγκεκριμένος εργολάβος, πρώην βουλευτής, κατηγορείται ότι παράνομα προέβη στην ανέγερση δύο επιπλέον ορόφων, με τις τοπικές αλλά και τις κρατικές αρχές προφανώς να το γνωρίζουν έγκαιρα αλλά απλά να σφυρίζουν αδιάφορα: «Σε αυτό το πλαίσιο, εάν δεν ξεσπούσε το σκάνδαλο με τα χρυσά διαβατήρια και την εμπλοκή του βουλευτή και μεγαλοεργολάβου Χριστάκη Τζιοβάνη, ενδεχομένως σήμερα να παρακάμπτονταν οι διαδικασίες και να νομιμοποιούνταν οι δύο επιπλέον όροφοι που κτίστηκαν παράνομα, καθώς και άλλα προβλήματα που πιθανόν να παρουσιάζει η εν λόγω ανάπτυξη. Παρότι ο Δήμος Σωτήρας διαπίστωσε από τον Ιούνιο του 2018 την έναρξη παράνομων εργασιών για την κατασκευή επιπλέον ορόφων, απλά απέστειλε μία επιστολή στην κατασκευάστρια εταιρεία για τερματισμό των παράνομων εργασιών. Έτσι, θεώρησε ότι ξεμπέρδεψε, αντί να προχωρήσει, ως Οικοδομική Αρχή, στη λήψη των αναγκαίων νομικών μέτρων με βάση τις πρόνοιες του περί Ρυθμίσεως Οδών και Οικοδομών Νόμου. Ως αποτέλεσμα, πλέον έχει ολοκληρωθεί η ανέγερση των δύο επιπλέον ορόφων, παρότι το έργο βρίσκεται στον πάγο για τουλάχιστον ενάμισι χρόνο. Μέσα σε όλα αυτά, η Πολεοδομική Αρχή συνέχισε να εξετάζει αρχικά αίτηση και ακολούθως ιεραρχική προσφυγή της κατασκευάστριας εταιρείας για νομιμοποίηση των παρανομιών που έγιναν, χωρίς καν να ενημερώσει την Περιβαλλοντική Αρχή. Και η Περιβαλλοντική Αρχή ούτε καν παρακολουθούσε την τήρηση των όρων της περιβαλλοντικής έγκρισης, παρότι το συγκεκριμένο έργο περιλαμβάνεται στην προειδοποιητική επιστολή που απέστειλε η Κομισιόν τον Νοέμβριο 2019 για την κακή εφαρμογή του άρθρου 6, παράγραφος 3, της Οδηγίας των Οικοτόπων (92/43/ΕΟΚ)».
Εν τέλει, δύο χρόνια μετά και αφού ο πλέον παραιτηθείς βουλευτής εξάντλησε τα ένδικα μέσα που είχε στη διάθεση του για να ενστεί στις διοικητικές αποφάσεις που ζητούσαν την εφαρμογή της νομιμότητας και την άμεση κατεδάφιση των παράνομων ορόφων, φτάνει στο ύστατο όπλο που έχουν όσοι θέλουν να παρακάμψουν άλλες προβλεπόμενες διαδικασίες ή ενστάσεις υπηρεσιών και αρχών: το Συμβούλιο Μελέτης Παρεκκλίσεων. Φιλελεύθερος 12/11/22: «Μετά και την απόρριψη της ιεραρχικής προσφυγής της εταιρείας Jimchang Cyprus Developing Ltd, πλέον εκκρεμούσε η κατεδάφιση των δύο παράνομων ορόφων, προς συμμόρφωση με τους όρους της περιβαλλοντικής έγκρισης και της πολεοδομικής άδειας. Ωστόσο, μετά από την υποβολή σχετικού αιτήματος, το Συμβούλιο Μελέτης Παρεκκλίσεων προχωρεί στη διεξαγωγή δημόσιας ακρόασης για εξέταση της αίτησης για προσθηκομετατροπές σε αδειοδοτημένη μεικτή τουριστική ανάπτυξη, στα τεμάχια αρ. 396, 391 και 407, του Φ/Σχ. 2-285-372, Τμήμα 11, στον Δήμο Σωτήρας της επαρχίας Αμμοχώστου. Οι προσθηκομετατροπές συνιστούν παράβαση ουσιώδους όρου της περιβαλλοντικής έγκρισης και προτεινόμενου μέτρου μετριασμού των επιπτώσεων από τη συγκεκριμένη ανάπτυξη. Περαιτέρω, οι δύο επιπλέον όροφοι έχουν ήδη ανεγερθεί κατά παράβαση της περιβαλλοντικής έγκρισης, της πολεοδομικής άδειας και της άδειας οικοδομής και γι’ αυτό μάλιστα επιδόθηκε ειδοποίηση επιβολής από το Τμήμα Πολεοδομίας και Οικήσεως».
Έχει σημασία;
Θα μπορούσα να παραθέσω ακόμη περισσότερα κραυγαλέα σκάνδαλα επί σκανδάλων, τα οποία βλέπουν εκτεταμένα το φως της δημοσιότητας, αλλά προφανώς αυτό δεν φαίνεται να έχει και τόση σημασία, αφού ο κάθε εχέφρων πολίτης μπορεί πολύ εύκολα να αναφωνήσει ότι «κάτι σάπιο υπάρχει στο βασίλειο της Δανιμαρκίας», το οποίο όχι απλά σάπισε αλλά η οσμή του σάπιου έχει υπερκαλύψει τη λεγόμενη και νήσο των Αγίων, των οποίων τα κόκκαλα μάλλον τρίζουν.
Δασική γη, γκολφ και Γενικός Ελεγκτής
Στις 3/12/2022, η Ελεγκτική Υπηρεσία κοινοποίησε σε μέσο κοινωνικής δικτύωσης δημοσίευμα του «Φ», με τίτλο «Οσμή σκανδάλου: Δίνουν δασική γη για να γίνει γήπεδο γκολφ», με τη σημείωση πως «το Υπουργείο Εσωτερικών και το Τμήμα Δασών επιμένουν να εκμισθώνουν κρατική γη και δάση σε όποιον ιδιώτη τα ζητήσει, χωρίς διαφανείς και ανοικτές διαδικασίες.
Κατά τα άλλα, η Κυπριακή Δημοκρατία έχει κυρώσει Σύμβαση του ΟΗΕ κατά της διαφθοράς, που προβλέπει διαφάνεια σε δημόσιες συμβάσεις». Όπως διαβάζουμε στο άρθρο του Φιλελεύθερου 4/12/2022: «Ακολούθως, ο Γενικός Ελεγκτής Οδυσσέας Μιχαηλίδης, κοινοποιώντας την ανάρτηση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας, πρόσθεσε ότι «η πρακτική που ακολουθεί η Κυβέρνηση δημιουργεί συνθήκες διαφθοράς και διαπλοκής. Έχουμε θέσει το θέμα έντονα κι επανειλημμένα. Πλήρης περιφρόνηση, δυστυχώς πρόσφατα με την κάλυψη του Γενικού Εισαγγελέα. Κατά τα άλλα, η Κυβέρνηση ισχυρίζεται ότι παίρνει μέτρα κατά της διαφθοράς».
* Advocates-Legal Consultants
