Η νέα χρονιά αναμένεται ιδιότυπη και αινιγματική για την πορεία της οικονομίας μας. Οι μεγάλες ανατροπές και τα όσα μεσολάβησαν το 2022, κυρίως λόγω του πολέμου στην Ουκρανία, δεν επιτρέπουν ακριβείς προβλέψεις για το πώς θα εξελιχθεί η νέα χρονιά στην οικονομία.
Ωστόσο, λαμβάνοντας υπόψη τα δεδομένα που έχουμε ενώπιον μας, μπορούμε να πούμε ότι η οικονομία θα βρεθεί και πάλι ενώπιον μεγάλων προκλήσεων, που πρέπει να διαχειριστούμε με επιτυχία. Αυτό εξάλλου επιβεβαιώθηκε και μέσα από την πρόσφατη έρευνα των Ευρωεπιμελητηρίων, με τη συμμετοχή 42.000 επιχειρήσεων από 25 χώρες, όπου καταγράφηκε ξεκάθαρα η αγωνία των επιχειρήσεων για το 2023.
Ξεκινώντας από τα προβλήματα που έχουμε σήμερα μπροστά μας, επιβάλλεται άμεσα να βρούμε τρόπους συγκράτησης του πληθωρισμού και μείωσης του ενεργειακού κόστους. Τα μέχρι τώρα μέτρα που λήφθησαν, είτε σε ευρωπαϊκό επίπεδο, είτε στην Κύπρο, φαίνεται να μην αποδίδουν τα αναμενόμενα, με αποτέλεσμα ο πληθωρισμός να βρίσκεται στο υψηλό επίπεδο του 8%. Η εξέλιξη αυτή προκαλεί αρκετά προβλήματα στην οικονομία, αφού κάθε αύξηση του πληθωρισμού επηρεάζει το βιοτικό επίπεδο των νοικοκυριών, την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων και στο τέλος την ανάπτυξη της οικονομίας.
Ως ΚΕΒΕ μάς προβληματίζουν και οι συνεχείς αυξήσεις των επιτοκίων, που επιστρατεύονται από τις Κεντρικές Τράπεζες για συγκράτηση του πληθωρισμού. Αυτή η προσέγγιση, αν και οικονομολογικά είναι ορθή, στην παρούσα οικονομική συγκυρία φαίνεται να προκαλεί άλλες παρενέργειες. Ήδη, λόγω των αυξήσεων στα επιτόκια παρατηρείται μείωση στη ζήτηση δανείων και διαμαρτυρίες από δανειολήπτες (νοικοκυριά και επιχειρήσεις) για την αύξηση των δόσεων τους στις τράπεζες. Αν δεν έχουμε σύντομα μείωση του πληθωρισμού, ως αποτέλεσμα αυτών των αυξήσεων, τότε υπάρχει κίνδυνος να επηρεαστεί το επιχειρηματικό και επενδυτικό κλίμα και κατ’ επέκταση η ανάπτυξη της οικονομίας.
Πέραν αυτών, το νέο έτος θα πρέπει να προχωρήσουν οι μεταρρυθμίσεις, να επισπευσθεί ο ψηφιακός μετασχηματισμός του κράτους, να παταχθεί η γραφειοκρατία στο δημόσιο, και να διασφαλιστεί η δημοσιονομική ευρωστία του κράτους, κλπ.
Σημαντικό θέμα για την Κύπρο είναι και η αξιοποίηση του ενεργειακού πλούτου της χώρας, σε συνάρτηση με την ανάγκη μείωσης του ενεργειακού κόστους και της απελευθέρωσης της αγοράς ηλεκτρισμού.
Τα ζητήματα αυτά είναι καίρια και δεν μπορούν άλλο να περιμένουν. Το ΚΕΒΕ, ως θέση αρχής, επιμένει στην έγκαιρη λήψη οριστικών αποφάσεων για τα ενεργειακά. Και αυτό σημαίνει ότι πρέπει να αποφασίσουμε πώς και πότε αξιοποιούμε τα κοιτάσματα στην ΑΟΖ μας, ποια μορφή θα πάρει η συνεργασία μας με γειτονικά κράτη, από πού και πώς θα εισαχθεί φυσικό αέριο για τις ανάγκες της Κύπρου, τι θα γίνει με τους αγωγούς μεταφοράς, πότε θα γίνει η απελευθέρωση της αγοράς ηλεκτρισμού, αλλά και πώς θα αυξήσουμε τη συμμετοχή των ΑΠΕ στο ενεργειακό μείγμα της χώρας.
Όλα αυτά πρέπει να ξεκαθαρίσουν το 2023, ώστε αφ’ ενός να αξιοποιηθούν τα κοιτάσματα μας και αφ’ ετέρου να μειωθεί το ενεργειακό κόστος στην Κύπρο.
Ακόμα, ένα κορυφαίο θέμα για το ΚΕΒΕ το 2023, είναι η περαιτέρω αξιοποίηση των νέων τομέων της οικονομίας και των συγκριτικών πλεονεκτημάτων της Κύπρου. Μέχρι τώρα, σ’ αυτό τον τομέα δεν κάναμε όσα μπορούμε, με αποτέλεσμα να χάνουμε ευκαιρίες για νέες επενδύσεις και άλλα οφέλη. Το ΚΕΒΕ ζητά τον καταρτισμό ενός συγκεκριμένου σχεδιασμού που να προβλέπει την ανάδειξη και προβολή, εντός και εκτός Κύπρου, των πολλών πλεονεκτημάτων της χώρας. Στους νέους τομείς, μπορούμε να συμπεριλάβουμε την ενέργεια, την καινοτομία, την ιδιωτική ιατρική και εκπαίδευση, την πληροφορική, την γαλάζια και την πράσινη ανάπτυξη.
Το ΚΕΒΕ, όπως πάντα, θα είναι στην πρώτη γραμμή για βελτίωση της οικονομίας. Με ρεαλιστικές προτάσεις, με υπευθυνότητα και πολλές πρωτοβουλίες, εντός και εκτός Κύπρου θα συμβάλει στην ενίσχυση του «επιχειρείν» και της οικονομίας.
Είμαστε, λοιπόν, συγκρατημένα αισιόδοξοι για το 2023, αλλά δεν θα συμβιβαστούμε με τον εφησυχασμό και την επανάπαυση.
* Πρόεδρος ΚΕΒΕ
