Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η Ευρώπη προωθεί στρατηγική για την ανάπτυξη μιας βιώσιμης οικονομίας με αποδοτική χρήση των πόρων. Ο στόχος είναι μια πιο καινοτόμα οικονομία, με χαμηλές εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα, διασφαλίζοντας παράλληλα την περιβαλλοντική προστασία.
Η βιοοικονομία αποτελεί την απάντηση σε κομβικές περιβαλλοντικές προκλήσεις. Σκοπός της είναι να μειώσει την εξάρτηση από τους ορυκτούς φυσικούς πόρους, να μεταμορφώσει τη μεταποίηση, να προωθήσει τη βιώσιμη παραγωγή, προερχόμενη από τους ανανεώσιμους βιολογικούς φυσικούς πόρους και τη μετατροπή τους σε προϊόντα βιολογικής βάσης, συμβάλλοντας ταυτόχρονα στη δημιουργία θέσεων εργασίας και επιχειρήσεων.
Ταυτόχρονα, τα συστήματα κυκλικής οικονομίας διατηρούν την προστιθέμενη αξία των προϊόντων για όσο το δυνατόν μεγαλύτερο χρονικό διάστημα και εξαλείφουν τα απόβλητα. Διατηρούν τους πόρους εντός της οικονομίας, όταν ένα προϊόν έχει φθάσει στο τέλος του κύκλου ζωής του, ώστε να μπορούν να χρησιμοποιηθούν παραγωγικά κατ’ επανάληψη και να δημιουργήσουν περαιτέρω αξία. Η μετάβαση σε μια πιο κυκλική οικονομία απαιτεί αλλαγές σε ολόκληρη την αλυσίδα αξίας, από τον σχεδιασμό των προϊόντων έως τα νέα επιχειρηματικά μοντέλα και τα μοντέλα της αγοράς, από νέους τρόπους μετατροπής των αποβλήτων σε πόρο έως νέους τρόπους καταναλωτικής συμπεριφοράς. Αυτό συνεπάγεται πλήρη συστημική αλλαγή και καινοτομία όχι μόνο στις τεχνολογίες, αλλά και στην οργάνωση, την κοινωνία, τις μεθόδους χρηματοδότησης και την πολιτική.
Η βιομηχανία αναγνωρίζει ήδη την πολύ μεγάλη σημασία που έχει για τις επιχειρήσεις η βελτίωση της παραγωγικότητας των πόρων. Επιχειρησιακές μελέτες με βάση την ανάπτυξη μοντέλων, σε επίπεδο προϊόντων, καταδεικνύουν σημαντικές ευκαιρίες εξοικονόμησης κόστους υλικών από τις προσεγγίσεις κυκλικής οικονομίας και ένα δυναμικό ενίσχυσης του ΑΕΠ των χωρών, με τη δημιουργία νέων αγορών και νέων προϊόντων αλλά και τη δημιουργία αξίας για τις επιχειρήσεις. Η πρόληψη παραγωγής αποβλήτων, ο οικολογικός σχεδιασμός και η επαναχρησιμοποίηση θα μπορούσαν να αποφέρουν στις επιχειρήσεις σημαντικότατη εξοικονόμηση οικονομικών πόρων, μειώνοντας παράλληλα τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις.
Από τα παραπάνω γίνεται αντιληπτό ότι επιβάλλεται και για τις κυπριακές επιχειρήσεις ο σχεδιασμός και η διαμόρφωση επιχειρησιακής στρατηγικής στο πλαίσιο υιοθέτησης ενός κυκλικού – βιοοικονομικού μοντέλου, ούτως ώστε να κινηθούν προς μια βιώσιμη παραγωγή και σε συστήματα επεξεργασίας που μπορούν να παράγουν περισσότερα προϊόντα βιολογικής βάσης με λιγότερες εισροές, μικρότερη περιβαλλοντική επίπτωση, μειωμένες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου και ελαχιστοποίηση των αποβλήτων, επωφελούμενες ταυτόχρονα από την εξοικονόμηση κόστους, υλικών και ενέργειας και τη δημιουργία προστιθέμενης αξίας.
Η κυκλική βιοοικονομία μπορεί να αποτελέσει μέρος της λύσης στις σύγχρονες περιβαλλοντικές και οικονομικές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι επιχειρήσεις αλλά και οι κοινωνίες σε παγκόσμιο επίπεδο, και στην Κύπρο. Η αντιμετώπιση αυτών των πολύπλοκων και διασυνδεόμενων προκλήσεων απαιτεί αλλαγές στις επιχειρηματικές στρατηγικές και πρακτικές αλλά και καινοτομία ώστε να επιτευχθούν γρήγορες, στοχευμένες και βιώσιμες αλλαγές στη χρήση των πόρων. Έτσι θα είναι δυνατή η υλοποίηση μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής για την αξιοποίηση των αναδυόμενων επιχειρηματικών ευκαιριών από τις κυπριακές επιχειρήσεις, ώστε να ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητά τους, μειώνοντας το περιβαλλοντικό και οικονομικό κόστος.
Στα πλαίσια αυτά, η Ομοσπονδία Εργοδοτών & Βιομηχάνων (ΟΕΒ) διοργανώνει εκπαιδευτικά προγράμματα, με κύριο στόχο να προσφέρει τη δυνατότητα στις συμμετέχουσες επιχειρήσεις να αποκτήσουν τις απαραίτητες γνώσεις, ούτως ώστε να μπορέσουν να εναρμονιστούν με οτιδήποτε καινούριο στον χώρο δραστηριοποίησής τους, στο πλαίσιο εφαρμογής των αρχών της κυκλικής βιοοικονομίας, της περιβαλλοντικής πολιτικής και της Πράσινης ανάπτυξης.
Επίσης, μέσω της ιστοσελίδας της OEB www.oeb.org.cy έχει δημιουργηθεί η Κυπριακή Πλατφόρμα Κυκλικής Οικονομίας, η οποία στοχεύει στη συλλογή καλών πρακτικών και εκδηλώσεων κυκλικής οικονομίας από όλη την Κύπρο και όλους τους ενδιαφερόμενους φορείς που μπορούν να συμβάλουν στη μετάβαση σε μια κυκλική οικονομία.
* Ανώτερη Λειτουργός
Τμήμα Ανθρώπινου Δυναμικού ΟΕΒ
