Η Κύπρος χρειάζεται μία σύγχρονη, ολοκληρωμένη φορολογική μεταρρύθμιση, που θα ανταποκρίνεται στα τοπικά και διεθνή οικονομικά γεγονότα και δεδομένα.
Η φορολογική μεταρρύθμιση, που οπωσδήποτε θα πρέπει να έχει πράσινο χαρακτήρα (με την έννοια της φορολόγησης της ρύπανσης), θα πρέπει να περιλαμβάνει και αρκετά άλλα στοιχεία και χαρακτηριστικά.
Σαν τέτοια αναφέρονται τα εξής:
(α) Χρειαζόμαστε ένα φορολογικό σύστημα που θα είναι απλό και κατανοητό και το οποίο με αυστηρότητα θα κλείνει τα παράθυρα της φοροδιαφυγής. Δυστυχώς, στην Κύπρο υπάρχει φοροδιαφυγή, φοροκλοπή και φοροαποφυγή τεραστίων διαστάσεων. Οι περισσότεροι σ’ αυτή την ημικατεχόμενη πατρίδα πληρώνουν φόρους ανάλογα με τη δυνατότητα που έχουν να κρύβουν εισοδήματα, ενώ είναι αρκετοί οι επιχειρηματίες που κατακρατούν το ΦΠΑ, που εισπράττουν από τους πολίτες.
Για πάταξη της φοροδιαφυγής θα πρέπει να καταστεί ποινικό αδίκημα η μη έγκαιρη καταβολή επιβεβαιωμένου φόρου εισοδήματος. Το Yπουργείο Οικονομικών οφείλει να επανακαταθέσει σχετικό νομοσχέδιο στη Bουλή (ανάλογο νομοσχέδιο κατατέθηκε το 2020, όμως αποσύρθηκε μετά από αντιδράσεις δικηγόρων, λογιστών, ελεγκτών και άλλων δήθεν επηρεαζόμενων επαγγελματικών ομάδων).
Πρέπει πάση θυσία να ανάψουμε κόκκινο στη φοροδιαφυγή και, σε συνδυασμό με την αύξηση της εισπραξιμότητας του κράτους, να ενισχύσουμε την ευρωστία των δημοσίων ταμείων.
(β) Θα πρέπει να διορθωθούν αδικίες και να μειωθούν φορολογίες που επιβλήθηκαν την εποχή της χρηματοοικονομικής κρίσης της περιόδου 2008 – 2013. Η Kυβέρνηση της τότε εποχής (παραβιάζοντας μία από τις βασικές αρχές της οικονομικής επιστήμης, που λέει πως σε εποχές ύφεσης δεν βάζεις φόρους), επέβαλε – δήθεν προσωρινά – αυξήσεις στο ΦΠΑ και σε άλλους φόρους κατανάλωσης, π.χ. στα καύσιμα, που σήμερα λόγω και πληθωρισμού ο πολίτης δεν μπορεί να τους αντέξει.
(γ) Θα πρέπει να επανέλθει η φορολόγηση των εισοδημάτων, με βάση τη σύνθεση της οικογένειας, π.χ. εξαρτώμενα τέκνα, φοιτητές, στρατιώτες, όπως υπήρχαν και στο προηγούμενο φορολογικό σύστημα, που διαφοροποιήθηκε το 2002. Η τότε μεταρρύθμιση τιμώρησε τις οικογένειες και ευνόησε τους άγαμους.
(δ) Η φορολογική πολιτική πρέπει να χαρακτηρίζεται από διαφάνεια. Σ’ αυτά τα πλαίσια, πρέπει οι fορολογικές Αρχές να δημοσιεύουν τον φορολογικό κατάλογο με τα ονόματα όσων δεν αποπληρώνουν έγκαιρα τις φορολογικές τους υποχρεώσεις. Στα πλαίσια της διαφάνειας, οι πολίτες δικαιούνται να γνωρίζουν τους επώνυμους φοροφυγάδες. Η δημόσια διαπόμπευση πρέπει να γίνει τρόπος ζωής.
Είναι πολλά που πρέπει να γίνουν στα πλαίσια μιας νέας ολοκληρωμένης φορομεταρρύθμισης, η οποία θα πρέπει να εξυπηρετεί την αρχή της δημοσιονομικής ουδετερότητας. Δηλαδή, θα επιφέρει αλλαγές και βελτιώσεις, χωρίς να δημιουργεί επιπρόσθετο κόστος στα κρατικά ταμεία.
Πως θα γίνουν όλα αυτά; Ασφαλώς με κοινωνικό διάλογο, που πρέπει να ξεκινήσει σύντομα. Ο λόγος ανήκει στοn νέο υπουργό Οικονομικών Μάκη Κεραυνό.
* Yπεύθυνος του Τμήματος Οικονομικών Μελετών της ΣΕΚ
