Να μην κάψουμε και το χαρτί των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας

Δες περισσότερα άρθρα του philenews όταν αναζητάς ειδήσεις στην Google

Με κίνδυνο να χαρακτηριστώ βαρετός (δεν είστε πολύ μακριά!) πρέπει να επαναλάβω για πολλοστή φορά κάτι, ώστε να μπορέσω μετά να υποστηρίξω κάτι άλλο.

Μερικοί ιδιώτες ιδιοκτήτες φωτοβολταϊκών πάρκων, που κατασκευάστηκαν από το ’18 και μετά, έχουν κεφαλαιουχικό κόστος μερικά σεντ (4-5, 6, δεν είναι αυτό το θέμα) και πωλούν το ρεύμα τους στην ΑΗΚ σε διπλάσια ή τριπλάσια τιμή. Με τον νόμο. Σήμερα που μιλάμε το πωλούν περίπου 19-20 σεντ την κιλοβατώρα. Το αναγνώρισε πριν μερικές μέρες, με μεγάλη καθυστέρηση είναι η αλήθεια, η ΡΑΕΚ και αποφάσισε να θέσει σε διαβούλευση τη σκέψη να το πωλούν 11 σεντ. Γιατί να τριπλάζουν, ας διπλάζουν!

Ενδεχομένως κάποιοι από αυτούς να έχουν αποσβέσει το κόστος της επένδυσης ή να πλησιάζουν στην απόσβεση. Και μιλάμε για έργα με διάρκεια ζωής 20 χρόνια, αν όχι παραπάνω. Δηλαδή, από εδώ και πέρα -ή όποτε επέλθει η απόσβεση- θα έχουν κόστος παραγωγής σχεδόν μηδέν («εν μούχτιν ο ήλιος», δεν λέγαμε παλιά;) και θα πωλούν 18-19 σεντ ή έστω 11, την κιλοβατώρα. Και όταν ξεκινήσει η ανταγωνιστική αγορά (ή ένα χρόνο μετά) έχουν δύο βασικές επιλογές: Είτε να κάνουν διμερή συμβόλαια με κάποιους μεγάλους καταναλωτές ρεύματος (υπεραγορές, mall, ξενοδοχεία, βιομηχανίες, αλυσίδες, κλπ) και να τους πωλούν το πάμφθηνο ρεύμα τους λίγο κάτω από την τιμή της ΑΗΚ, που καίει το πιο ακριβό καύσιμο στον κόσμο, απλά για να λέμε πως η ανταγωνιστική αγορά… δουλεύει, είτε να συμμετέχουν στην προημερήσια αγορά, να προσφέρουν το ρεύμα τους με μηδέν σεντ την κιλοβατώρα, να παίρνουν προτεραιότητα στο σύστημα, αλλά να το πωλούν τελικά στην τιμή της ΑΗΚ! Διότι έτσι προβλέπει το μοντέλο στόχος της ΕΕ.

Από εδώ προκύπτουν τα «απροσδόκητα κέρδη» για τα οποία μιλά -επιτέλους- η Κομισιόν και τα οποία κάποιοι άλλοι αποκαλούν ουρανοκατέβατα κέρδη. Διότι, επιπλέον, την τελευταία διετία μάς προέκυψε η εκτόξευση των τιμών του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, συνεπώς οι τιμές του ρεύματος από τις πάμφθηνες ΑΠΕ ανέβηκαν έτσι απλά στα θεόρατα ύψη που ανέβηκαν οι τιμές από το ρεύμα των ορυκτών καυσίμων.

Εν ολίγοις, υπερκέρδη θα έχουν ΚΑΙ οι ΑΠΕ που θα πωλούνται στην προημερήσια -ανταγωνιστική- αγορά ΚΑΙ οι ΑΠΕ που θα πωλούν βάσει διμερών συμβολαίων. Απλώς οι δεύτερες θα πωλούν λίγο πιο κάτω από την ΑΗΚ. Η οποία ΑΗΚ, το μόνο που μπορεί να κάνει είναι να εγκαταστήσει όσα περισσότερα φωτοβολταϊκά μπορεί, να παράγει ρεύμα με 2-3 σεντ την κιλοβατώρα μέχρι να αποσβέσει (αντί των 19 σεντ από το πετρέλαιο) και να το ρίχνει στη δεξαμενή της, για να πέφτει η μέση τιμή. Αλλά ούτε αυτό θα την αφήσουν μάλλον να κάνει. Θα της μείνουν το πετρέλαιο ή άντε και το φυσικό αέριο. Τα πιο ακριβά καύσιμα, δηλαδή. Και θα τη ρίξουν βορά στον… ανταγωνισμό.

Θυμηθείτε, επίσης, πως όταν πρωτοπαρουσιάστηκε πριν χρόνια η (πανάκριβη τότε) τεχνολογία των φωτοβολταϊκών πάρκων και τρέξαμε ως κράτος να την αξιοποιήσουμε για να μην μας πουν οπισθοδρομικούς, δεσμευτήκαμε με 20ετή συμβόλαια για την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας από τον ήλιο προς 28-30 (μπορεί και περισσότερα) σεντ την κιλοβατώρα. Εκείνα τα φωτοβολταϊκά απόσβεσαν τη δαπάνη της επένδυσης πριν χρόνια, το κόστος παραγωγής τους είναι σχεδόν μηδέν, αλλά εξακολουθούν να πληρώνονται κοντά στα 30 σεντ την κιλοβατώρα. Σε καλή μεριά.

Έρχεται λοιπόν πριν 3-4 μέρες ο Σύνδεσμος Συμμετεχόντων στην Ανταγωνιστική Αγορά Ηλεκτρισμού (ΣΣΑΑΗ), ο οποίος αποτελείται από παραγωγούς ή επίδοξους παραγωγούς από ΑΠΕ, και εκδίδει ανακοίνωση και μας λέει πως χαιρετίζει το προσχέδιο απόφασης της ΡΑΕΚ, το οποίο στην ουσία στερεί την ΑΗΚ από άλλα φωτοβολταϊκά πάρκα και φθηνό ρεύμα (για όλους μας) αλλά χαιρετίζει, λέει, και το προσχέδιο απόφασης της ΡΑΕΚ που προβλέπει πως τα φωτοβολταϊκά πάρκα που μας πωλούν το πάφθηνο ρεύμα τους προς 19 σεντ την κιλοβατώρα θα πρέπει να πληρώνονται στο εξής με… μόνο 11 σεντ την κιλοβατώρα. Άμα το χαιρετίζουν αυτοί, σκεφθείτε το μέγεθος της υπερχρέωσης και των υπερκερδών.

Αφού όμως χαιρετίζουν αυτό το προσχέδιο απόφασης της ΡΑΕΚ, αναγνωρίζοντας τα ουρανοκατέβατα κέρδη, διερωτώμαστε αν θα χαιρέτιζαν και την υιοθέτηση από την κυπριακή κυβέρνηση της απόφασης που έλαβαν ή προωθούν άλλες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, για φορολόγηση αυτών των ουρανοκατέβατων κερδών με 90% ή την αποκοπή τους στην πηγή. Όλων των υπερκερδών, και τώρα και μετά την ανταγωνιστική αγορά. Μήπως να τη βάλουμε κι αυτή την σκέψη σε δημόσια διαβούλευση;

ΣΥΝΟΠΤΙΚΑ

ΣΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ που δημοσίευσε τις προάλλες η ΡΑΕΚ για την αύξηση στους συντελεστές ρήτρας καυσίμου και την προσαρμογή της διατίμησης χονδρικής (Δ-Χ) ηλεκτρικής ενέργειας, καταγράφει ως λόγους αυτής της αύξησης (που συνεπάγεται και αύξηση στη χρέωση των καταναλωτών) και το εξής: «(Η αύξηση οφείλεται) στην αυξανόμενη διείσδυση ΑΠΕ στην ηλεκτροπαραγωγή, που σχετίζεται με την αντικατάσταση της παραγωγής ΑΠΕ με παραγωγή από συμβατικές μονάδες κατά τις απογευματινές ώρες».

ΠΡΟΚΕΙΤΑΙ για τρεις προτάσεις όλες κι όλες, που έχουν όμως πάρα πολύ μεγάλη σημασία.

ΓΙΑ ΝΑ ΜΗΝ παρεξηγηθούμε, σημειώνουμε εκ των προτέρων πως δεν νοείται να απορρίπτει κανένας την όσο το δυνατό μεγαλύτερη αξιοποίηση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (με τη μικρότερη δυνατή παρέμβαση στο περιβάλλον), ώστε να μειώσουμε και να εκμηδενίσουμε τη χρήση ορυκτών καυσίμων, την εκπομπή αερίων του θερμοκηπίου και την καταστροφή του περιβάλλοντος και του κλίματος.

ΝΑ ΞΕΡΟΥΜΕ όμως και τι σημαίνει η χρήση των ΑΠΕ σε ένα μικρό και απομονωμένο δίκτυο όπως το κυπριακό, σε συνθήκες έλλειψης φθηνής αποθήκευσης ηλεκτρισμού ή στην απουσία, ακόμη, διασύνδεσης με άλλα δίκτυα.

ΥΠΟ αυτές τις συνθήκες λοιπόν, οι ΑΠΕ συνεπάγονται και κόστος για τη λειτουργία του δικτύου και κατ’ επέκταση κόστος για τους καταναλωτές ρεύματος, μεταξύ άλλων γιατί κάποιες συμβατικές (πετρελαιοκίνητες στην Κύπρο) μονάδες πρέπει να είναι συνεχώς σε ενεργό επιφυλακή, μπας και κρυφτεί ο ήλιος, ή μετά τη δύση του ή όταν σταματά να φυσά αέρας. Και αυτή η επικουρική χρήση των συμβατικών μονάδων έχει κόστος, το οποίο πληρώνουμε μέσω των λογαριασμών.

ΟΣΟ περισσότερες ΑΠΕ διεισδύουν στο σύστημα, τόσο περισσότερο είναι το κόστος διαχείρισής τους, από την ΑΗΚ.

ΓΙ’ ΑΥΤΟ και η ΡΑΕΚ ενέκρινε την αναθεώρηση προς τα πάνω της ρήτρας καυσίμου (για να εισπράττει περισσότερα η ΑΗΚ), ώστε να καλυφθεί το κόστος που έχει η Αρχή τα απογεύματα, όταν πρέπει να αντικαταστήσει το ρεύμα των φωτοβολταϊκών, με το ρεύμα των δικών της μονάδων.

ΣΥΝΕΠΩΣ, οι ΑΠΕ είναι απαραίτητες για ένα καθαρότερο περιβάλλον αλλά δεν είναι από μόνες τους πανάκεια για φθηνό ρεύμα. Υπό προϋποθέσεις, ναι, μπορούν να συμβάλουν σε φθηνότερο ρεύμα, αλλά κάποιος -εμείς- πρέπει να πληρώνει για την ώρα την παραγωγική αστάθεια των ΑΠΕ, λόγω των κλιματολογικών συνθηκών, αλλά και λόγω αδυναμιών του δικτύου.

Sorry, λάθος

Απλά, πολύ απλά, η υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Τζάνετ Γέλεν δήλωσε την Τρίτη ότι η ίδια έκανε λάθος στο πολύ πρόσφατο παρελθόν, σχετικά με την πορεία του πληθωρισμού (τότε που αυτή και πολλοί άλλοι, εδώ γύρω μας, μάς έλεγαν πως ο πληθωρισμός είναι παροδικός -εξαίρεση, μεταξύ λίγων άλλων, ο Κων. Πετρίδης), αλλά τόνισε ότι η αντιμετώπιση των αυξήσεων στις τιμές αποτελεί… τη μέγιστη προτεραιότητα του προέδρου Τζο Μπάιντεν. So what? Το αν πραγματικά θα αντιμετωπιστούν -και πότε- οι δυσχέρειες που αντιμετωπίζουν εκατομμύρια Αμερικανοί -και εκατομμύρια Ευρωπαίοι και εκατομμύρια άλλοι, παντού στον πλανήτη- είναι ένα άλλο θέμα. Λάθος στην εκτίμηση της διάρκειας και του εύρους που θα είχε ο πληθωρισμός δεν έκανε μόνο η αμερικανική κυβέρνηση αλλά επίσης η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και σχεδόν όλες οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις. Και πολλοί φωστήρες δικοί μας. Αν περιμένετε από όλους αυτούς να εκτιμήσουν την πραγματική κατάσταση σήμερα και να βρουν αποτελεσματικές λύσεις, μάλλον χάνετε τον καιρό σας.

Ό,τι πείτε

Δεν είναι περίεργο; Μας έλεγαν οι βαθείς γνώστες των οικονομικών πως ο πληθωρισμός που βιώνουμε είναι εισαγόμενος, δεν φταίει η κυβέρνηση, δεν φταίνε οι επιχειρήσεις, δεν υπάρχει αισχροκέρδεια, δεν υπάρχει κάτι να κάνουμε. Τη ζημιά μάς την έκαναν η πανδημία και λίγο μετά ο Πούτιν, όχι η αυξημένη ζήτηση, όχι το «όσα θέλω πουλώ, αφού θα γοράσετε, δεν έχετε άλλη επιλογή». Δεν είναι θέμα υπερθέρμανσης της οικονομίας. Οκ. Ό,τι πείτε. Όταν όμως ήρθε η ώρα να ληφθούν μέτρα αν μη τι άλλο για να μην πεινάσει κόσμος και -γιατί όχι;- να αναπληρωθούν κάπως τα εισοδήματα που γίνονται σκόνη και θρύψαλα, οι ίδιοι ξερόλες μάς είπαν «α, πα, πα, πα, δεν είναι όλος εισαγόμενος ο πληθωρισμός, φταίει και η χαλάρωση που έδωσαν η Χριστίνα και τα “περιστέρια” της ΕΚΤ, αν ληφθούν οριζόντια μέτρα στήριξης θα εκτοξευτεί… και άλλο η ζήτηση και θα ανατροφοδοτηθεί ο πληθωρισμός». Μονά – ζυγά κερδίζουν.