Η κυπριακή οικονομία, λόγω της πανδημίας και λόγω του πολέμου στην Ουκρανία, δέχεται για ακόμα μια φορά ένα σοβαρό πλήγμα. Η γενικευμένη αύξηση των τιμών σε υπηρεσίες και αγαθά, δυστυχώς ωθούν τον πληθωρισμό, ο οποίος διαγράφει μια ανοδική πορεία, προκαλώντας προβλήματα ρευστότητας σε αρκετές επιχειρήσεις.
Ο πόλεμος στην Ουκρανία επέφερε σοβαρή επιδείνωση στην ενεργειακή κρίση, με αλυσιδωτές αυξήσεις στις τιμές των καυσίμων, της ηλεκτρικής ενέργειας και στις τιμές των προϊόντων.
Δυστυχώς, αυτή η κατάσταση επηρεάζει σε πολύ σοβαρό βαθμό και τον κατασκευαστικό τομέα, λόγω των αυξήσεων που καταγράφονται σε πολλά προϊόντα, όπως είναι ο σίδηρος, η ξυλεία, εισαγόμενα προϊόντα και άλλες πρώτες ύλες, καθώς και οι τιμές των ασφαλίστρων και των μεταφορών, λόγω των αυξήσεων των ναύλων, σαν αποτέλεσμα της αύξησης της τιμής των καυσίμων.
Λαμβάνοντας υπόψη ότι ο κατασκευαστικός κλάδος είναι ένας από τους κύριους κλάδους για την οικονομία της Κύπρου, με ουσιαστική συμβολή στο εθνικό εισόδημα, προσφέροντας χιλιάδες θέσεις εργασίας και συμβάλλοντας στη ροή ξένου συναλλάγματος, μας ανησυχεί ιδιαίτερα το γεγονός ότι είναι από τους τομείς που η κρίση έχει επηρεάσει σε μεγάλο βαθμό.
Το Κυπριακό Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο (ΚΕΒΕ), σε πρόσφατο υπόμνημα του προς τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, υπέβαλε συγκεκριμένες εισηγήσεις για στήριξη του κλάδου, μεταξύ των οποίων είναι και ο εκσυγχρονισμός των δημοσίων συμβάσεων (συγκεκριμένα των δημοσίων έργων). Τα υφιστάμενα συμβόλαια που κάνει το δημόσιο με ιδιωτικές εταιρίες είναι πεπαλαιωμένα, ασύμφορα προς τον ιδιώτη, η διαχείριση τους γίνεται δυσκολότερη και ενάντια των συμβαλλομένων και ειδικότερα με την σημερινή κατάσταση το συμβόλαιο λειτουργεί εναντίον του ιδιώτη, ο οποίος δεν μπορεί με κανένα τρόπο να προστατευτεί.
Η κατάργηση της φορολογίας κεφαλαιουχικών κερδών για κάποια χρονική περίοδο, π.χ. τρία χρόνια, για όσους προχωρήσουν σε αγορά ακινήτων μέχρι το τέλος του 2022, καθώς και η απαλλαγή ολόκληρου ή αναλογούντος φόρου που προκύπτει από πώληση ακινήτου, νοουμένου ότι, όλο ή μέρος αντίστοιχα του τιμήματος πώλησης επανεπενδύεται σε αγορά άλλου ακινήτου, πιστεύουμε ότι θα βοηθήσει στην προώθηση νέων επενδύσεων και αγορών, δίδοντας κάποια τόνωση στην αγορά των ακίνητων.
Μέτρα που επίσης κρίνουμε ότι θα βοηθήσουν τον τομέα των κατασκευών και γενικότερα των ακίνητων, είναι η επέκταση του χρόνου μεταφοράς των υφισταμένων φορολογικών ζημιών από 5 σε 10 έτη και η δυνατότητα επιστροφής του ΦΠΑ σε όλα τα οικιστικά κτήρια που χρησιμοποιούνται για ενοικίαση, ανεξάρτητα από τον τύπο του ενοικιαστή. Να υπάρχει δηλαδή το δικαίωμα επιστροφής του ΦΠΑ στους αγοραστές με την προϋπόθεση ότι θα επιβάλλεται ΦΠΑ επί του ενοικίου (Option to Tax).
Στοχεύοντας στη συγκράτηση των ενοικίων σε προσιτά επίπεδα, το ΚΕΒΕ προτείνει την παραχώρηση κινήτρων σε νεαρά ζευγάρια και νέους επαγγελματίες να αγοράζουν διαμερίσματα αντί να επιλέγουν τη λύση του ενοικίου και ανάλογα κίνητρα να δοθούν και σε θεσμικού επενδυτές για αγορά ακίνητης ιδιοκτησίας με τη δέσμευση ότι θα τα ενοικιάζουν πχ για μια περίοδο τουλάχιστον 10 χρόνων, προκειμένου να αυξηθεί η προσφορά ακινήτων, ενέργεια που θα οδηγήσει και σε μείωση των ενοικίων.
Μια χώρα για να μπορεί να αλλάξει την εικόνα της μέσα σε ένα σύντομο σχετικά χρονικό διάστημα και να εξελιχθεί σε ένα σύγχρονο εμπορικό και επιχειρηματικό κέντρο, θεωρώ αναπόφευκτη τη δημιουργία μεγάλων αναπτυξιακών έργων που να αποτελούν επιστέγασμα της σύγχρονης αρχιτεκτονικής.
Τέτοια έργα είναι μαρίνες, γήπεδα γκολφ, πολυτελή ξενοδοχεία, τουριστικά χωριά, αθλητικά κέντρα, εμπορικά χωριά, κέντρα υγείας και αποκατάστασης. Είναι δηλαδή έργα που η υλοποίησή τους θα δημιουργήσει χιλιάδες νέες θέσεις εργασίας και ταυτόχρονα θα δώσει μία νέα και ποιοτική αναβάθμιση στο τουριστικό προϊόν του τόπου μας, καθιστώντας το πιο ανταγωνιστικό.
Δυστυχώς, η απουσία ενός ορθού στρατηγικού σχεδιασμού που να έχει στόχο την εφαρμογή ενός σύγχρονου μοντέλου αειφόρου ανάπτυξης στην Κύπρο, τα διαχρονικά προβλήματα του κρατικού μηχανισμού όπως είναι τα γραφειοκρατικά εμπόδια και οι αγκυλώσεις στη λειτουργία της κρατικής μηχανής αλλά και οι χρονοβόρες και πολύπλοκες διαδικασίες που ακολουθούν τα τραπεζικά ιδρύματα, επιδρούν αρνητικά στην εικόνα της Κύπρου σαν επενδυτικό προορισμό και ωθούν τους επενδυτές σε άλλους ανταγωνιστικούς προς την Κύπρο προορισμούς.
Ο στόχος η Κύπρος να καταστεί ως ένας αξιόλογος επενδυτικός προορισμός είναι εφικτός. Θα πρέπει όμως να αξιοποιηθούν με τον καλύτερο τρόπο τα πλεονεκτήματα που διαθέτει η χώρα μας ως πλήρες μέρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το ανταγωνιστικό φορολογικό καθεστώς, η στρατηγική της γεωγραφική θέση, οι παραδοσιακές φιλικές σχέσεις με άλλες χώρες, η ψηλή ποιότητα υπηρεσιών που προσφέρει, το προσοντούχο εργατικό προσωπικό που διαθέτει και επίσης το ασφαλές και φιλικό περιβάλλον.
Θα πρέπει επίσης να αξιοποιηθούν και νέες ευκαιρίες και τάσεις που προκύπτουν, όπως είναι η περίπτωση ξένων εταιρειών που επιθυμούν να μεταφέρουν την έδρα τους στην Κύπρο, το λεγόμενο headquartering.
Για τον λόγο αυτό, αναμένουμε να ενισχυθεί η προσπάθεια με κατάλληλα κίνητρα για προσέλκυση των εταιρειών αυτών, που η κάθοδος τους θα έχει σαν αποτέλεσμα τη δημιουργία νέων συνθηκών και προοπτικών για τη δημιουργία γραφειακών εγκαταστάσεων και διαμονής αλλά και άλλων υποδομών, όπως για παράδειγμα ιδιωτικά σχολεία και άλλες εγκαταστάσεις που θα δώσουν νέα ώθηση στον κατασκευαστικό και γενικότερα στον τομέα των ακίνητων.
* Διευθυντής Υπηρεσιών, Εμπορίου και Ψηφιοποίησης, ΚΕΒΕ
