Τα τελευταία χρόνια καταβάλλεται μεγάλη προσπάθεια από το Υπουργείο Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας, σε συνεργασία με την Ομοσπονδία Εργοδοτών & Βιομηχάνων (ΟΕΒ), για ανάκαμψη του τομέα της Μεταποιητικής Βιομηχανίας, μέσω εφαρμογής των δράσεων της Εθνικής Βιομηχανικής Πολιτικής, με στόχο να καταστεί ανταγωνιστικός, εξωστρεφής και βιώσιμος. Μέσα από το σχέδιο δράσης της Βιομηχανικής Πολιτικής έχουν σημειωθεί βήματα προόδου, όπως βελτίωση των υποδομών στις κρατικές βιομηχανικές περιοχές, προκήρυξη χρηματοδοτικών προγραμμάτων, παραχώρηση κινήτρων και διευκολύνσεις, διενέργεια μελετών για διαπίστωση των προβλημάτων και εξεύρεση λύσεων.
Παρά τα θετικά αυτά βήματα, οι μεταποιητικές βιομηχανίες εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν εμπόδια που αποτελούν ανάχωμα για αποδέσμευση της δυναμικής τους για περαιτέρω ανάπτυξη και προσφορά στην χώρα μας. Όπως έχει διαπιστωθεί από τον πόλεμο στην Ουκρανία, μέσα στο ασταθές διεθνές γεωπολιτικό περιβάλλον, ο τομέας της βιομηχανίας έχει αναδειχθεί σε εθνική προτεραιότητα για την κάθε χώρα προκειμένου να διασφαλιστεί η όσο το δυνατόν πιο απρόσκοπτη παραγωγή και προμήθεια προϊόντων και πρώτων υλών για τις εσωτερικές ανάγκες και για μείωση της εξάρτησης από άλλες χώρες.
Ένα σημαντικό πρόβλημα που αντιμετωπίζει αριθμός βιομηχανιών είναι το ύψος των ενοικίων που καταβάλλουν στο κράτος για χρήση των τεμαχίων γης που βρίσκονται εκτός των κρατικών Βιομηχανικών Περιοχών (ΒΠ).
Το μέγεθος του προβλήματος είναι τεράστιο, σε βαθμό που απειλείται ακόμα και η βιωσιμότητα τους.
Αξίζει καταρχάς να διευκρινιστεί ότι οι βιομηχανίες μπορούν να εγκατασταθούν στις Βιομηχανικές Ζώνες (ΒΖ) οι οποίες καθορίζονται στα τοπικά σχέδια ανάπτυξης και στη δήλωση πολιτικής. Σε αυτές τις ΒΖ τα τεμάχια γης ανήκουν είτε στο κράτος είτε σε ιδιώτες. Το πρόβλημα με το ύψος των ενοικίων εντοπίζεται σε συγκεκριμένες ΒΖ, όπως αυτή στο Στρόβολο, πλησίον του νέου Νοσοκομείου Λευκωσίας.
Για να γίνει κατανοητό το καθεστώς λειτουργίας των βιομηχανικών αναπτύξεων, αναφέρεται ότι παγκύπρια λειτουργούν δεκατρείς κρατικές ΒΠ, στις οποίες είναι εγκατεστημένες 1000 περίπου βιομηχανίες που καταβάλουν προς το κράτος ετήσιο μίσθωμα (ενοίκιο) για χρήση της κρατικής γης στη βάση μακροχρόνιας σύμβασης μίσθωσης. Το ύψος του μισθώματος υπολογίζεται με ειδική φόρμουλα η οποία λαμβάνει υπόψη τις δαπάνες για τη δημιουργία της κάθε ΒΠ και ακολούθως αναθεωρείται σύμφωνα με το ύψος του τιμαριθμικού δείκτη. Οι κτιριακές εγκαταστάσεις, μηχανήματα, εξοπλισμός και άλλα ενεργητικά στοιχεία που χρησιμοποιούνται για την παραγωγική διαδικασία ανήκουν στις βιομηχανίες και δεν λαμβάνονται υπόψη στον καθορισμό του ενοικίου. Στις δε πέραν των 100 ΒΖ, τα τεμάχια γης είναι ιδιοκτησία ιδιωτών ή του κράτους. Στην πρώτη περίπτωση τα τεμάχια αγοράζονται από βιομήχανους μετά από σχετική διαπραγμάτευση και συμφωνία όπως συμβαίνει γενικά στον τομέα των ακινήτων.
Στη δεύτερη περίπτωση που εντοπίζεται το πρόβλημα, η γη ανήκει στο κράτος και για καθορισμό του ποσού της εκμίσθωσης το Τμήμα Κτηματολογίου και Χωρομετρίας (ΤΚΧ) λαμβάνει υπόψη ένα ποσοστό επί της αγοραίας αξίας της κρατικής γης. Σύμφωνα με την σχετική νομοθεσία το ποσοστό αυτό για βιομηχανικούς σκοπούς καθορίζεται 1%-3.5% επί της αγοραίας αξίας.
Παρόλο που το ΤΚΧ επιλέγει συνήθως το μικρότερο ποσοστό απόδοσης, εντούτοις λόγω της υπεραξίας που απέκτησε η γη από άλλες παραπλήσιες αναπτύξεις σε συγκεκριμένες ΒΖ (π.χ. εμπορικά κέντρα, νοσοκομείο, καταστήματα, κλπ.) το τελικό ποσό του μισθώματος είναι τεράστιο και έχει εκτοξευθεί στα ύψη από την εκτίμηση αξίας της γης που διενεργήθηκε από το ΤΚΧ. Ενδεικτικά αναφέρεται ότι το ποσοστό αύξησης που ζητήθηκε να καταβάλει βιομήχανος στην ΒΖ Στροβόλου ανέρχεται σε 2000%.
Με στόχο τη μείωση του ύψους των ενοικίων που καταβάλουν οι βιομήχανοι στις συγκεκριμένες ΒΖ, η ΟΕΒ εισηγήθηκε τα πιο κάτω μέτρα:
Στον υπολογισμό της αγοραίας αξίας της κρατικής γης να λαμβάνεται υπόψη αποκλειστικά ο σκοπός της χρήσης, δηλαδή για βιομηχανικούς σκοπούς και να μην επηρεάζεται η αγοραία αξία πάνω στην οποία υπολογίζεται το μίσθωμα από άλλες παραπλήσιες αναπτύξεις. Αντιλαμβάνεστε είναι άδικο για τον βιομήχανο να πληρώνει ψηλό μίσθωμα, αφού από την βιομηχανική δραστηριότητα δεν επωφελείται με οποιονδήποτε τρόπο από την εμπορική αξία της γης στην περιοχή του.
Κάλυψη του ενοικίου με παραχώρηση χορηγίας De Minimis για απορρόφηση μέρους της τεράστιας αύξησης, πρακτική που ήδη εφαρμόζει και το Υπουργείο Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας στις κρατικές ΒΠ.
Επίσης, η ΟΕΒ αξιολογεί θετικά την εισήγηση του προέδρου της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Ενέργειας, Εμπορίου, Βιομηχανίας & Τουρισμού για δημιουργία κεντρικού φορέα διαχείρισης όλων των κρατικών τεμαχίων γης που βρίσκονται τόσο στις ΒΠ όσο και στις ΒΖ, με στόχο την ευρύτερη και ολιστική επίλυση των προβλημάτων που παρατηρούνται.
Τα εμπλεκόμενα Υπουργεία Εσωτερικών και Ενέργειας γνωρίζουν τα προβλήματα και τις προτεινόμενες λύσεις και ευελπιστούμε σύντομα να ξεπεραστούν οι δυσκολίες και να επιτευχθεί επιτέλους ο εξορθολογισμός του ύψους των ενοικίων στις ΒΖ.
Στην προσπάθεια αυτή καταγράφεται η πολύ θετική προσέγγιση της αρμόδιας Υπουργού Βιομηχανίας, της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Ενέργειας και η σημαντική συμβολή του Υπουργείου Εσωτερικών.
* Λειτουργός Επιχειρηματικής Ανάπτυξης και Οικονομίας, ΟΕΒ
