Υποβάλαμε προ ετών στον τότε υπουργό Εσωτερικών κ. Συλικιώτη ότι ήταν ανθρωπίνως αδύνατον ένα άτομο (υπουργός Εσωτερικών), με όσα προσόντα και αν έχει, να μπορεί να διοικήσει ένα τέτοιο πολύπλευρο υπουργείο (για τα άλλα υπουργεία δεν γνωρίζουμε, μόνο αυτό που αφορά τον τομέα μας). Η συζήτηση προχώρησε με δική μας πρόταση όπως χρησιμοποιηθούν ιδιώτες βοηθοί, με τα ανάλογα προσόντα. Το εμπόδιο ήταν ότι έπρεπε να ζητηθούν προσφορές, κάτι το οποίο δεν συνάδει με τον στόχο (δηλαδή ο πιο φθηνός να γίνει και ο βοηθός του υπουργού). Επίσης, μια και που επρόκειτο για κάποιου είδους πολιτική θέση (με τα διάφορα «μέσα»), το θέμα θα περιπλεκόταν ακόμη περισσότερο, χωρίς να υπάρχει εγγύηση ότι το υφυπουργείο θα ήταν στελεχωμένο με τους καλύτερους.
Υπό τις περιστάσεις μάς χαροποίησε ιδιαίτερα η απόφαση για τη δημιουργία υφυπουργείου Εμπορίου & Ναυτιλίας και των άλλων που ακολούθησαν. Το θέμα είναι να επιλέγονται υφυπουργοί όχι γιατί είναι κομματικά στελέχη, αλλά γιατί είναι άτομα με γνώσεις και εμπειρία στον ιδιωτικό τομέα και όχι πρώην κυβερνητικοί υπάλληλοι. Εάν ρωτήσετε διάφορους πρώην διευθυντές Κτηματολογίου και Πολεοδομίας, που τώρα ιδιωτεύουν, θα σας απαντήσουν ότι “δεν γνώριζαν την κατάσταση από την άλλη πλευρά” – δηλαδή των ιδιωτών, τους προβληματισμούς τους, τις δυσκολίες, την ακατανόητη γραφειοκρατία και τόσα άλλα. Ο υφυπουργός, όπως προαναφέραμε, θα ήταν καλό να είναι γνώστης και των κυβερνητικών διαδικασιών, για να μην άγεται και να φέρεται από τους υφιστάμενους δημόσιους υπαλλήλους, που στην πλειοψηφία τους δεν επιθυμούν αλλαγή και ούτε γνωρίζουν πώς αυτή θα επιτευχθεί. Είχαμε τότε αναπτύξει κάποια σχέση αλληλο-ενημέρωσης με τον κ. Συλικιώτη και μια από τις «επιτυχίες» μας σε αυτές τις ενημερώσεις ήταν και η συνεισφορά μας στην πολεοδομική αμνηστία, όσον αφορά τον υπολογισμό των αποζημιώσεων με “valuation bands”, αν και διαφωνήσαμε σε άλλα θέματα.
Τα νέα υφυπουργεία έδειξαν τι μπορούν να παράγουν (και κατά γενική ομολογία τα αποτελέσματα είναι πολύ θετικά) και με άτομα εκτός χώρου της Δημόσιας Υπηρεσίας. Αυτό από μόνο του προσφέρει μια ενθάρρυνση δημιουργίας νέων υφυπουργείων (και για το Υπουργείο Εσωτερικών).
Μελετήσαμε τις προδιαγραφές των υφυπουργών όσον αφορά τα καθήκοντα τους και έχουμε απόψεις, αν και δεν είναι της παρούσης, φθάνει το μέτρο ως τέτοιο να υιοθετηθεί και να επεκταθεί. Ένας υπουργός έχει καθήκοντα, τόσο εκείνα του υπουργείου του, όσο και πολιτικά, συμμετοχή σε υπουργικά συμβούλια, υπουργικές επιτροπές, κομματικές συναντήσεις, εξέταση επιμέρους προβλημάτων πολιτών, κηδείες/ομιλίες, κοινωνικές εκδηλώσεις και τόσα άλλα, που είναι ανθρωπίνως αδύνατον να τα αντιμετωπίσει, τόσο από πλευράς χρόνου, όσο και από πλευράς γνώσης, ενώ οι γενικοί διευθυντές δεν πιστεύουμε ότι είναι τα κατάλληλα άτομα να βοηθήσουν σε πολιτικές αποφάσεις. Και πώς θα μπορέσει να μπορεί να ξεφύγει από τα κατεστημένα της υπηρεσίας ένας γενικός διευθυντής ο οποίος βρίσκεται στη θέση μετά από 20 χρόνια και πλέον υπηρεσίας στο Δημόσιο, διδασκόμενος από τους προκατόχους του, αφού δεν έχει διατρίψει στον ιδιωτικό τομέα; Έχοντας υπόψη τη δυσλειτουργία της Δημόσιας Υπηρεσίας και το κόστος που αυτή προκαλεί, το κόστος των υφυπουργείων είναι ελάχιστο. Συζητώντας προ ετών με τον “συμμαθητή μου” Ανδρέα Χρίστου, πρώην υπουργό Εσωτερικών, του ανέφερα ότι “εγώ έχω 72 υπαλλήλους και η ώρα 8.30 μ.μ. κοιμούμαι πάνω στον καναπέ από την κούραση, εσύ πώς τα καταφέρνεις;”».
Ελπίζουμε να έχετε παρακολουθήσει την πολύ πετυχημένη σειρά Yes Mr Minister, της οποίας η βάση ήταν πως, ό,τι και να επιθυμεί ο υπουργός, εκείνος που διοικεί την υπηρεσία είναι η Δημόσια Υπηρεσία. Προσθέτουμε ως παράδειγμα τη φορολογία της ακίνητης ιδιοκτησίας, όταν τότε, τόσο το Κτηματολόγιο όσο και το ΤΕΠ, με διάφορους τρόπους, υιοθέτησαν την πάγια τακτική να απαντούν σε εναλλακτικές προτάσεις με το “αυτό δεν γίνεται”, σε βαθμό που οι βουλευτές που κλήθηκαν να μελετήσουν το θέμα να τα έχουν χαμένα. Σε συνάντηση με μέλη της Επιτροπής Οικονομικών και αφού τους εξηγήσαμε ορισμένα θέματα για τα ακίνητα, μας είπαν “τι θέλετε να κάνουμε, αυτά μας λένε οι υπηρεσιακοί, πώς θα τους διαψεύσω και τι θα τους προτείνω;”. Υποβάλαμε πρόταση για υιοθέτηση βοηθών (2-3 ατόμων ανά βουλευτή), με τους βοηθούς να προτείνονται από τους ίδιους τους βουλευτές και να εγκρίνονται από το Πανεπιστήμιο Κύπρου για την επάρκεια τους. Έτσι, ναι μεν είναι κομματικοί, αλλά από την άλλη να υπάρχει και η ανάλογη ποιότητα. Η ιδέα υιοθετήθηκε, χωρίς όμως την πρόνοια για το Πανεπιστήμιο Κύπρου…
Στο τέλος, θα πρέπει όλοι να θυμούμαστε τι κοστίζει μια νέα υπηρεσία και τι θα αποδίδει – ένα είδος cost benefit analysis, πριν την υιοθέτησή της.
Για το ενδεχόμενο δημιουργίας Υφυπουργείου Εσωτερικών, εισηγούμαστε όπως ασχοληθεί με:
⦁ Πολεοδομικά θέματα
⦁ Κτηματολογικά θέματα
⦁ Νομικά θέματα (όπως ενοικιοστάσιο-απαλλοτριώσεις, Τ/Κ περιουσίες, κλπ).
Τα πιο πάνω καλύπτουν το 40% της εργασίας του υπουργού και θα του επιτρέψουν να είναι και ο ίδιος πιο αποτελεσματικός στο δικό του τμήμα αρμοδιοτήτων.
