Με την τελευταία έρευνα της Eurostat να δείχνει ότι ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη έφτασε το 8,1% και είναι πιθανό να αυξηθεί τους επόμενους μήνες, οι καταναλωτές πλήττονται από τις υψηλότερες τιμές και το υψηλότερο ενεργειακό κόστος της τελευταίας πενταετίας, ενώ οι προμηθευτές και λιανοπωλητές αντιμετωπίζουν υψηλότερο λειτουργικό κόστος και αύξηση των τιμών των προϊόντων που αγοράζουν.
Μια νέα οικονομική μελέτη που δημοσιεύθηκε από το Πανεπιστήμιο του INSEAD, δίνει περαιτέρω στοιχεία για το πώς η αγοραστική συνεργασία μπορεί να επιφέρει μειώσεις τιμών για τους καταναλωτές και ενισχύει τα ευρήματα προηγούμενων μελετών ότι οι διεθνείς συμμαχίες λιανικού εμπορίου οδηγούν σε σημαντική μείωση των τιμών του καταναλωτή. Η συμμετοχή σε μια συμμαχία που λειτουργεί σε μια σωστά λειτουργούσα ανταγωνιστική αγορά, επιτρέπει στους λιανοπωλητές να μεταφέρουν τα οφέλη στους πελάτες τους. Στην περίπτωση της συγκεκριμένης μελέτης, αυτό είχε ως αποτέλεσμα οι καταναλωτές να πληρώνουν 12% λιγότερο για ένα ευρύ φάσμα προϊόντων καθημερινής χρήσης.
Οι προμηθευτές και λιανοπωλητές κάνουν ό,τι μπορούν για να περιορίσουν τους καταναλωτές από τις επιπτώσεις των αυξήσεων στις τιμές των βασικών προϊόντων και της ενέργειας, αλλά με στενά περιθώρια κέρδους, απορροφώντας όπου είναι δυνατό τις αυξήσεις που επιβάλλονται από τους προμηθευτές. Πολυάριθμες μελέτες έχουν δείξει την αξία των συμμαχιών λιανικού εμπορίου στην προσφορά προϊόντων υψηλής ποιότητας σε προσιτές τιμές, χωρίς να περιορίζεται ο ανταγωνισμός.
Η μελέτη του INSEAD εξέτασε 138.000 μονάδες διατήρησης αποθεμάτων (SKUs) από 20 βασικές κατηγορίες τροφίμων (όπως τυριά, ζαχαρωτά, σοκολάτες, ξηρά φρούτα και λαχανικά ή κατεψυγμένα τρόφιμα) για μια περίοδο 6 ετών. Με βάση την ανάλυση, φαίνεται ότι οι πελάτες της EDEKA (της μεγαλύτερης γερμανικής αλυσίδας σουπερμάρκετ) πλήρωσαν περίπου 12% λιγότερο για μονάδες διατήρησης αποθεμάτων SKUs που προμηθεύτηκαν μέσω της συμμαχίας AgeCore (αγοραστικός σύνδεσμος αλυσίδων λιανικής πώλησης στην Ευρώπη), σε σύγκριση με το τι θα πλήρωναν για τα προϊόντα αυτά χωρίς να συμμετέχουν σε αυτήν. Δείχνει επίσης ότι αυτό συμβαίνει, όχι μόνο λόγω του πολύ ισχυρού ανταγωνισμού στον τομέα του λιανικού εμπορίου τροφίμων αλλά και των χαμηλών περιθωρίων κέρδους που έχουν οι προμηθευτές. Η EDEKA μεταβίβασε αυτές τις εξοικονομήσεις στους καταναλωτές.
Αυτή η ολοκληρωμένη μελέτη καταδεικνύει σαφώς το όφελος των συμμαχιών λιανικού εμπορίου ως βασικό στοιχείο για την αύξηση της ευημερίας των καταναλωτών μέσω της μετακύλισης των χαμηλότερων τιμών. Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία σε περιόδους αυξανόμενου πληθωρισμού.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναγνωρίζει ότι οι διαπραγματεύσεις μεταξύ συμμαχιών και μεγάλων κατασκευαστών δεν περιορίζουν τον ανταγωνισμό. Αντιθέτως, τις βλέπουν ως αναπόσπαστο μέρος των ελεύθερων ανταγωνιστικών αγορών, οι οποίες μπορούν να επιφέρουν καλύτερες τιμές και περισσότερες επιλογές για τους καταναλωτές. Αυτό υποστηρίζεται επίσης από το Κέντρο Ερευνών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το οποίο διαπίστωσε σε μελέτη του ότι οι συμμαχίες μπορούν να χρησιμεύσουν για την εξισορρόπηση της δύναμης των μεγάλων κατασκευαστών. Αυτό είναι σημαντικό όταν οι εν λόγω κατασκευαστές υιοθετούν αθέμιτες βιομηχανικές πρακτικές, όπως οι εδαφικοί περιορισμοί εφοδιασμού, που περιορίζουν την ικανότητα των λιανοπωλητών να προμηθεύονται ελεύθερα προϊόντα στην ενιαία αγορά και να προσφέρουν στους καταναλωτές την πλήρη γκάμα προϊόντων.
Το ΚΕΒΕ επισημαίνει ότι, παράλληλα με τον πληθωρισμό, κατακόρυφη αύξηση τιμών σημειώνουν και τα προϊόντα ευρείας κατανάλωσης στην Κύπρο, εν μέσω των εγγενών αδυναμιών και στρεβλώσεων που εντοπίζονται στη λειτουργία διαφόρων αγορών (ενέργειας, καυσίμων, τριπλασιασμό ναυτικών μεταφορών), εντοπίζοντας πως, όπως και τα νοικοκυριά, τα μέλη του, προμηθευτές και λιανοπωλητές χρεώνονται με τις ίδιες χρεώσεις ρεύματος ανά kwh, φυσικού αερίου και καυσίμων στα εμπορικά τους οχήματα και τονίζει ότι το θέμα της αύξησης των τιμών των καυσίμων και του ηλεκτρισμού δεν το αντέχει καμιά επιχείρηση του κλάδου και τους αναγκάζει δυστυχώς να μεταφέρουν το κόστος στον καταναλωτή.
Το ΚΕΒΕ στηρίζει έμπρακτα, προωθεί και προάγει τη συνεργασία μεταξύ της βιομηχανίας και του εμπορίου, με στόχο την ταχύτερη, καλύτερη και με το ελάχιστο δυνατό κόστος εξυπηρέτηση των αναγκών του καταναλωτικού κοινού, μέσω του συνδέσμου ECR Cyprus (Efficient Consumer Response), ο οποίος σκοπεύει στην εφαρμογή καλών πρακτικών σε ολόκληρη την αλυσίδα εξυπηρέτησης του λιανεμπορίου, με σκοπό την παροχή ποιοτικών προϊόντων και υπηρεσιών στον Κύπριο καταναλωτή.
* Λειτουργός Υπηρεσιών, Εμπορίου και Ψηφιοποίησης, ΚΕΒΕ
