Το περιβάλλον Ε&Κ της χώρας μας έχει κάνει άλματα κι αυτό αποτυπώνεται στα πρόσφατα αποτελέσματα διεθνών δεικτών
Έπειτα από δύο χρόνια πανδημίας και πριν ακόμη ο πλανήτης προλάβει να ανασυνταχθεί, η έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία και οι ραγδαίες γεωπολιτικές εξελίξεις ήρθαν για να αναταράξουν και πάλι το παγκόσμιο σκηνικό.
Σε αυτές τις απρόβλεπτες συνθήκες που έχουν διαμορφωθεί και με τις προκλήσεις να αυξάνονται σε όλα τα επίπεδα, η Έρευνα και η Καινοτομία (Ε&Κ) αποκτούν ακόμη πιο αναβαθμισμένο και κομβικό ρόλο στην προσπάθεια για επιτάχυνση της μετάβασης σε μία πιο πράσινη και ψηφιακή ανάπτυξη και για ενδυνάμωση των επιχειρήσεων και κατ’ επέκταση της οικονομίας ευρύτερα.
Προς αυτή την κατεύθυνση, η κυπριακή Πολιτεία συμβαδίζει πλήρως με τις ευρωπαϊκές στρατηγικές, στοχεύοντας στη δημιουργία μίας ευημερούσας κοινωνίας και μιας σύγχρονης, αποδοτικής και ανταγωνιστικής οικονομίας, που με τη συμβολή της έρευνας, της καινοτομίας και της τεχνολογίας θα θωρακιστεί απέναντι σε ενδογενείς και εξωγενείς απειλές και προκλήσεις.
Πρόκειται για τομείς στους οποίους η χώρα μας έχει σημειώσει σπουδαία πρόοδο τα τελευταία χρόνια. Στο Global Innovation Index η Κύπρος βρίσκεται στην 27η θέση ανάμεσα σε 132 οικονομίες. Αξιοσημείωτα είναι και τα αποτελέσματα που καταγράφονται στο European Innovation Scoreboard 2022, με την Κύπρο να εντάσσεται πλέον στην κατηγορία των Strong Innovators, καταγράφοντας τεράστια πρόοδο 38% έναντι 10% του μέσου όρου των υπόλοιπων κρατών – μελών. Η δυναμική που αναπτύσσεται στη χώρα μας είναι πλέον εμφανής και τα αποτελέσματα των διεθνών δεικτών την επιβεβαιώνουν.
Διαθέτουμε μία ραγδαία αναπτυσσόμενη ερευνητική και καινοτόμο επιχειρηματική κοινότητα, ταλαντούχο εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό και παγκοσμίου φήμης ακαδημαϊκά και ερευνητικά κέντρα που παράγουν αξιόλογο έργο. Η χώρα μας ξεχωρίζει επίσης, για τη διασύνδεση του ερευνητικού κόσμου με τη βιομηχανία, τις συνεργασίες δημόσιου και ιδιωτικού τομέα και τις επιστημονικές δημοσιεύσεις. Ιδιαίτερα ψηλός είναι και ο αριθμός αιτήσεων για διεθνείς πατέντες καινοτομίας.
Το περιβάλλον Ε&Κ έχει αλλάξει και αυτό οφείλεται εν πολλοίς στο νέο Σύστημα Διακυβέρνησης και στις στοχευμένες μεταρρυθμίσεις που υλοποιούνται. Ωστόσο, υπάρχουν ακόμη σημεία που χρήζουν βελτίωσης, όπως η αύξηση της ιδιωτικής επένδυσης σε Έρευνα και Ανάπτυξη (Ε&Α) καθώς και η ενίσχυση της μεταφοράς γνώσης μεταξύ ερευνητικής και επιχειρηματικής κοινότητας, με στόχο την παραγωγή καινοτόμων προϊόντων/υπηρεσιών που δύνανται να διεισδύσουν στις ξένες αγορές. Υψίστης σημασίας είναι και η δημιουργία νέων εξειδικευμένων υποδομών που θα είναι προσβάσιμες σε όλους και θα αναβαθμίζουν τις ικανότητες της χώρας μας, καθώς και η καλλιέργεια ανάλογης κουλτούρας σε όλα τα επίπεδα. Είναι γι’ αυτό που κρίνεται επιτακτική η ανάγκη να δώσουμε τις κατάλληλες ευκαιρίες σε νέες και νέους ερευνητές/τριες ώστε να δραστηριοποιηθούν στο περιβάλλον της βιομηχανίας, αποκτώντας τις κατάλληλες δεξιότητες και ικανότητες.
Αναγνωρίζοντας τις υφιστάμενες ανάγκες και στοχεύοντας στην ενίσχυση και διεθνοποίηση του εγχώριου οικοσυστήματος Ε&Κ, το ΙδΕΚ εφαρμόζει ένα νέο Πλαίσιο Προγραμμάτων με προϋπολογισμό €150 εκ.. Τα χρηματοδοτικά προγράμματα καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων Ε&Κ και δίνουν ιδιαίτερη έμφαση σε τομείς αιχμής και κλάδους με σημαντική προοπτική.
Μεγάλες ευκαιρίες διανοίγονται και στο επίπεδο των ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων, με την ΕΕ να παρέχει κονδύλια, προγράμματα και εργαλεία τα οποία μπορούν να τύχουν αξιοποίησης από κυπριακούς φορείς. Τα πρόσφατα αποτελέσματα Κύπριων ερευνητών/τριών που διακρίθηκαν και έλαβαν χρηματοδότηση από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Έρευνας (ERC) και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Καινοτομίας (EIC), αποτελούν τον καθρέφτη των δυνατοτήτων που υπάρχουν και μας γεμίζουν με αισιοδοξία ότι ολοένα και περισσότεροι φορείς θα καταφέρουν να συνδέονται με ευρωπαϊκά δίκτυα και να συμμετέχουν σε πρωτοπόρα έργα.
Επιπλέον, καθοριστική είναι η δημιουργία του Cyprus Equity Fund, που δίνει νέα ώθηση στην επιχειρηματικότητα της χώρας με χρηματοδοτήσεις υψηλού ρίσκου. Με ικανοποίηση είδαμε επίσης να παίρνει σάρκα και οστά το Κεντρικό Γραφείο Μεταφοράς Γνώσης του ΙδΕΚ, συμβάλλοντας στη μεταφορά γνώσης και τεχνολογίας από τον ερευνητικό τομέα στην αγορά, γεγονός που αναμένεται ότι θα επιφέρει πολλαπλάσια οφέλη για την οικονομία και την κοινωνία της χώρας μας.
Βαδίζουμε πλέον, στη βάση καλά μελετημένων στρατηγικών και πολιτικών και είμαι βέβαιος ότι επενδύοντας στην ερευνητική αριστεία και την καινοτόμο επιχειρηματικότητα, θα διευρύνουμε την ικανότητα νεοσύστατων επιχειρήσεων να καινοτομήσουν και να διαπρέψουν στο εξωτερικό. Εγκαθιδρύουμε έτσι, ένα οικοσύστημα πιο σύγχρονο και εξωστρεφές, που συμβάλλει στη μακροχρόνια ανάπτυξη της Κύπρου, ενισχύει την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας της και την καθιστά περιφερειακό κόμβο Ε&Κ.
Αυτή την προσπάθεια είναι που ενισχύουμε ως Εθνικό Συμβούλιο Έρευνας και Καινοτομίας. Σε συνεργασία με τους αρμόδιους φορείς, αφουγκραζόμαστε το όραμα της Πολιτείας και στη βάση ενός γενικότερου στρατηγικού πλάνου, οικοδομούμε μαζί, το μέλλον της χώρας μας.
*Πρόεδρος Εθνικού Συμβουλίου Έρευνας και Καινοτομίας
