Αν δεχθούμε ότι η VW (Volkswagen) είναι εδώ και δεκαετίες το σύμβολο της γερμανικής βιομηχανικής ισχύος, τότε πώς πρέπει να αξιολογήσουμε το σοκ ανά το παγκόσμιο από το δημοσίευμα των Financial Times την Παρασκευή για προωθούμενο σχέδιο αναδιάρθρωσης του κολοσσού της γερμανικής αυτοκινητοβιομηχανίας, με εκατό χιλιάδες απολύσεις τα επόμενα λίγα χρόνια και κλείσιμο τεσσάρων εργοστασίων της επί γερμανικού εδάφους;
Είναι ένα άλλο σαφές μήνυμα ότι καταρρέει η γερμανική βιομηχανία;
Πλήγματα δέχθηκε και μάλλον θα δεχθεί και άλλα. Αλλά κατάρρευση;
Πολλοί εξακολουθούν να πιστεύουν πως η πίεση που ασκείται στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και στο Συμβούλιο της ΕΕ για ενεργό ανάμειξη -και πρωταγωνιστικό ρόλο- της Ένωσης στις προσπάθειες εξεύρεσης… δίκαιης, λειτουργικής και βιώσιμης λύσης στο Ουκρανικό, ώστε σταδιακά να ομαλοποιηθούν οι σχέσεις των χωρών της ΕΕ με τη Ρωσία και να ξαναγίνει η ρωσική ενέργεια βασική πρώτη ύλη για την ευρωπαϊκή βιομηχανία, εδράζεται σε φιλορωσικά ή -ακόμα χειρότερα- φιλοπουτινικά αισθήματα των εκφραστών της άποψης.
Όμως, η πλειοψηφία των αναλύσεων για τη σοβαρή υστέρηση της ευρωπαϊκής βιομηχανίας στον ανταγωνισμό της με τις βιομηχανίες της Κίνας, των ΗΠΑ, ακόμα και άλλων αναδυόμενων βιομηχανιών, εστιάζουν το πρόβλημα στην ακριβή ενέργεια εντός ευρωπαϊκών συνόρων. Πολύ πιο ακριβή από την ενέργεια στις ΗΠΑ και την Κίνα. Και πολύ πιο φθηνή για τις χώρες-μέλη που εξακολουθούν να προμηθεύονται φυσικό αέριο ή και πετρέλαιο από τη Ρωσία.
Δεν είναι ο μοναδικός παράγοντας που οδηγεί τις ευρωπαϊκές βιομηχανίες στο περιθώριο. Είναι και η υστέρηση στην ανάπτυξη της τεχνολογίας, οι περιορισμένες επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη και την παραγωγικότητα και πολλά άλλα που συνδέονται άμεσα με τις ανεπαρκείς δημόσιες -ενωσιακές- δαπάνες-επενδύσεις και καταγράφονται στην πολύκροτη έκθεση Ντράγκι. Είναι, επίσης, η απώλεια ενός μεγάλου τμήματος της κινεζικής αγοράς, το οποίο καλύπτουν πλέον οι κινεζικές εταιρείες και οι εταιρείες από ΗΠΑ, Ευρώπη, Ιαπωνία που παράγουν, φθηνότερα, σε κινεζικό έδαφος.
Αλλά και πάλι, ακόμα και οι εκ πρώτης όψεως μη ενεργειακοί παράγοντες υστέρησης καταλήγουν να συνδέονται με την εξάρτηση της ΕΕ από τα ορυκτά καύσιμα, αλλά και από ακριβό ηλεκτρισμό από ΑΠΕ. Και βεβαίως, το κολοσσιαίο κόστος για την πράσινη μετάβαση και το κόστος από τις ρυθμιστικές – κανονιστικές αποφάσεις της Κομισιόν.
Διότι η παραγωγή τεχνολογίας και η αξιοποίησή της στη βιομηχανία και τις υπηρεσίες απαιτεί φθηνή ενέργεια. Την έχουν οι ανταγωνιστές, δεν την έχει η ΕΕ. Η οποία, μετά τη ρωσική εισβολή αγοράζει ακριβό LNG από έναν από τους βασικούς ανταγωνιστές της, τις ΗΠΑ. Ο οποίος εξαπέλυσε και δασμολογικό πόλεμο εναντίον της, αλλά της επέβαλε και εκτόξευση των αμυντικών δαπανών της.
Η Volkswagen μοιάζει σαν μια μικρογραφία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Με τον ίδιο τρόπο που η κραταιά αυτοβιομηχανία της Γερμανίας υποχωρεί και συρρικνώνεται ανταγωνιστικά και παραγωγικά, έτσι υποχωρεί έναντι του ανταγωνισμού και συρρικνώνεται οικονομικά η ΕΕ.
Αλλά δεν είναι μόνο η Volkswagen. Ο χημικός κολοσσός BASF έχει περιορίσει δραστηριότητες στη Γερμανία και επένδυσε δισεκατομμύρια σε νέες εγκαταστάσεις στην Κίνα. Η Miele μετέφερε εργοστάσια της στην Πολωνία. Ο κολοσσός στην παραγωγή χάλυβα ThyssenKrupp βρίσκεται σε συνεχές πρόγραμμα μείωσης δραστηριοτήτων, υποδομών και προσωπικού. Και η Siemens «μετακομίζει» σταδιακά σε χώρες της Ασίας. Ακόμα και όταν οι μεταφορές παραγωγής γίνονται προς άλλες χώρες μέλη της ΕΕ, αυτές είναι πολύ συχνά χώρες που εξακολουθούν να προμηθεύονται ενέργεια από τη Ρωσία. Ή και από αυτήν.
Από την έκθεση Ντράγκι, τη συγγραφή της οποίας ζήτησε και πλήρωσε η Κομισιόν, ξεχωρίζει η σύσταση για τάχιστη ολοκλήρωση της ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς (για να μην λειτουργούν 27 ξεχωριστές) και ΠΡΟΣΘΕΤΕΣ επενδύσεις 800 δισεκατομμυρίων ευρώ ετησίως σε τεχνολογία, ηλεκτρικά δίκτυα, άμυνα, ενέργεια και βιομηχανία.
