Επιβάλλεται τα λόγια να γίνουν πράξη, για να βελτιωθούν επιτέλους οι συνθήκες διαβίωσης δεκάδων χιλιάδων συμπολιτών μας
Η αναπροσαρμογή των μισθών με βάση το κόστος ζωής ήταν πάντοτε μια αναγκαιότητα για τη διατήρηση του κόστους ζωής των εργαζόμενων, γι’ αυτό και το εργατικό κίνημα τη διεκδικούσε πάντοτε, τόσο παγκόσμια, όσο και στην Κύπρο. Η διατήρηση της αγοραστικής δύναμης των μισθών μπορεί να επιτευχθεί με δύο βασικούς τρόπους. Ο πρώτος, μέσα από την Αυτόματη Τιμαριθμική Αναπροσαρμογή (ΑΤΑ), νοουμένου ότι αποδίδεται στο 100%. Ο δεύτερος, μέσα από τις ετήσιες αυξήσεις, τις οποίες πρέπει να διεκδικούν οι εργαζόμενοι.
Ιστορικά στην Κύπρο η ΑΤΑ συμφωνήθηκε για πρώτη φορά στους κυβερνητικούς εργάτες μετά από πολυήμερες απεργιακές κινητοποιήσεις, της ΠΣΕ – ΠΕΟ, τον Μάρτη του 1944. Τη δεκαετία του 1950 και μετέπειτα διεκδικήθηκε σταδιακά και στους υπόλοιπους τομείς της οικονομίας. Βοήθησε τα μέγιστα την κυπριακή οικονομία, ιδιαίτερα μετά το 1977, αφού η απόδοση της πρώτα ανά τρεις μήνες και μετά ανά 6 μήνες συνέβαλε σε μεγάλο βαθμό στην ανάπτυξη της κυπριακής οικονομίας σε συνθήκες εργασιακής ειρήνης.
Μετά την προσωρινή παγοποίησή της για 4 χρόνια περίπου, τον Ιούλιο του 2017, σε ανώτατο επίπεδο συμφωνήθηκε όπως από 01/01/2018 μέχρι 31/12/2020 η ΑΤΑ να καταβάλλεται μια φορά το χρόνο, στο 50% του Δείκτη Τιμών του Καταναλωτή. Πριν τη λήξη της, τον Δεκέμβριο του 2020, αποφασίστηκε η επέκτασή της για ακόμα ένα χρόνο, από 01/01/2021 μέχρι 31/12/2021.
Η πρόσφατη ανανέωση της Συμφωνίας για την ΑΤΑ επιτεύχθηκε στις 12/05/2023, μετά και από απεργιακές κινητοποιήσεις, με ρύθμιση που προνοεί την καταβολή της μια φορά το χρόνο στο 66.7% από τον Ιούνιο του 2023. Η Συμφωνία προνοεί επίσης την έναρξη κοινωνικού διαλόγου για την κατάληξη σε ολοκληρωμένη και μόνιμη Συμφωνία μέχρι τον Ιούνιο του 2025. Μέχρι την επίτευξη της ολοκληρωμένης Συμφωνίας θα εφαρμόζονται οι πρόνοιες της παρούσας Συμφωνίας.
Η μεσολαβητική πρόταση του Υπουργού Εργασίας δεν ικανοποιούσε τον βασικό στόχο που τέθηκε από το συνδικαλιστικό κίνημα, για πλήρη επαναφορά της ΑΤΑ. Λαμβάνοντας υπόψη ότι η πρόταση αποτελεί ανανέωση της μεταβατικής Συμφωνίας του 2017 και συνακόλουθα υιοθετεί τις πρόνοιες αυτής της Συμφωνίας, το Γενικό Συμβούλιο της ΠΕΟ, σημειώνοντας την αύξηση του ποσοστού απόδοσης της ΑΤΑ στο 66.7%, εκτίμησε πως φέρνει πιο κοντά τον στόχο της πλήρους απόδοσής της και αποφάσισε να την αποδεχτεί.
Πρέπει παράλληλα να επισημανθεί πως ο υπουργός Εργασίας, με επανειλημμένες δηλώσεις του αυτή τη χρονική περίοδο, τονίζει την αναγκαιότητα διατήρησης του θεσμού στη βάση της φιλοσοφίας του. Δηλαδή να διατηρηθεί το αυτόματο του θεσμού και οι μισθοί να αναπροσαρμόζονται με βάση το κόστος ζωής.
Αναμένεται από μέρους του υπουργού Εργασίας η έναρξη διαλόγου το συντομότερο, αυστηρά στα πλαίσια των παραμέτρων της μεταβατικής συμφωνίας του 2017, με στόχο την ολοκληρωμένη και μόνιμη Συμφωνία, που να επαναφέρει την ΑΤΑ στην φιλοσοφία της, δηλαδή την απόδοσή της στο 100%.
Είναι ενδιαφέρον, επίσης, να γνωρίζει η κοινωνία, με βάση τις δημόσιες τοποθετήσεις του υπουργού, πως προτίθεται να συμβάλει στην αποκατάσταση των μισθών με βάση το κόστος ζωής, μέχρι την επίτευξη της ολοκληρωμένης Συμφωνίας.
Αυτό στην πράξη μπορεί να επιτευχθεί με αυξήσεις στους μισθούς, με διεύρυνση της κάλυψης των εργαζομένων με Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας, που θα συμπεριλαμβάνουν και την ΑΤΑ. Επίσης, με την κάλυψη των εργαζόμενων που λαμβάνουν κατώτατο μισθό και τους χιλιάδες εργαζομένους του ιδιωτικού τομέα, που δεν έχουν κάλυψη από Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας και ΑΤΑ.
Ιδιαίτερα στις σημερινές συνθήκες, που ο τόπος βιώνει καθημερινά τις συνέπειες της ακρίβειας των αγαθών, επιβάλλεται τα λόγια να γίνουν πράξη. Για να βελτιωθούν επιτέλους και οι συνθήκες διαβίωσης δεκάδων χιλιάδων συμπολιτών μας, που η αγοραστική τους δύναμη μειώνεται λόγω και του πληθωρισμού. Οι πολίτες αναμένουν να αναλάβουν όλοι οι θεσμοί το μερίδιο της ιστορικής ευθύνης που τους αναλογεί.
* Γενικός Γραμματέας ΣΕΓΔΑΜΕΛΙΝ-ΠΕΟ
