Κάποιες φορές οι ιδιοκτήτες προτιμούν να μειώσουν τα οφειλόμενα ενοίκια για να απαλλαγούν από τον ενοικιαστή
Τείνουμε να πιστεύουμε ότι η Κύπρος έχει ένα προβληματικό νομικό σύστημα, με τελικό αποτέλεσμα, εκτός από τον χρόνο που χρειάζεται για να εξασφαλιστεί μια δικαστική απόφαση, να την «γλυτώνουν» πολλές φορές κάποιοι από τους διάδικους που έχουν λάθος.
Η πιο πάνω διαπίστωση είναι σωστή στη γενικότητά της, αλλά η Κύπρος δεν είναι μόνη. Σε ακόμη πιο προηγμένες χώρες, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, με ένα πρότυπο νομικό σύστημα που ακολουθούν άλλες χώρες (συμπεριλαμβανομένης της Κύπρου), οι καθυστερήσεις στις νομικές διαδικασίες προκαλούν εκμετάλλευση του συστήματος από όσους «γνωρίζουν» – δικηγόροι/ενοικιαστές/δικαστικοί επιδότες ή άλλοι.
Όσον αφορά τους ιδιοκτήτες και τους ενοικιαστές, είναι συνήθως ό,τι χειρότερο σε μια διαμάχη. Μια πρόσφατη δικαστική απόφαση (Κύπρος), που προνοεί πως, όταν ένας ενοικιαστής δεν μπορεί να πληρώσει, ακόμη και αν συμφωνεί με την οφειλή, μπορεί να πληρώνει €50/μήνα (για χρέος €3.000), είναι καταστροφή για τους ιδιοκτήτες. Αν και η πρόσφατη τροποποίηση του νόμου για το ενοικιοστάσιο βοηθά, πρόσθετη σύγχυση προκαλείται από μια άλλη απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου σχετικά με τον επαναπροσδιορισμό του τι είναι νόμιμο ακίνητο, καθιστώντας τη σχέση ιδιοκτητών και ενοικιαστών ακόμη πιο συγκεχυμένη.
Για να κινήσει νομικές διαδικασίες έξωσης, ο ενάγων πρέπει να επιδώσει στον άλλο κλήτευση μέσω δικαστικού επιδότη. Αυτό δεν είναι τόσο εύκολο όσο ακούγεται, αφού ο διάδικος που έχει υποπέσει σε λάθος κυριολεκτικά κρύβεται από τους δικαστικούς επιδότες και μπορεί να χρειαστούν μήνες για να του επιδοθεί η κλήτευση. Σε μια πρόσφατη υπόθεση στην οποία είχαμε εμπλακεί, ο ενοικιαστής είχε όλη του την οικογένεια να τον καλύπτει, συμπεριλαμβανομένων συναδέλφων του στον χώρο εργασίας και ο ευφάνταστος δικαστικός επιδότης μας χρειάστηκε να διακόψει προσωρινά την παροχή ηλεκτρικού ρεύματος στο ακίνητο και όταν ο ενοικιαστής πήγε να ελέγξει τον μετρητή του, ο δικαστικός επιδότης ήταν εκεί και τον περίμενε! Είναι όμως αυτός ο σωστός τρόπος; Γιατί δεν είναι αποδεκτή η επίδοση μέσω ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ή ταχυδρομείου; Φανταστείτε την περίπτωση ενός ενοικιαστή που είναι ξένος ή κατοικεί εκτός της χώρας, πώς μπορεί να του επιδοθεί η αγωγή;
Δεδομένου ότι μπορεί να χρειαστούν 2-4 χρόνια για να εξασφαλιστεί μια δικαστική απόφαση, ο ενοικιαστής μένει στη μονάδα χωρίς ενοίκιο, χωρίς να πληρώνει κοινόχρηστα (για τα οποία στο τέλος είναι υπεύθυνος ο ιδιοκτήτης) και ίσως να αντιμετωπίζει τον χώρο ως αποθήκη. Τελικό αποτέλεσμα, ο ιδιοκτήτης, σε περίπτωση που πάρει πίσω το ακίνητο, χρειάζεται ένα σημαντικό χρηματικό ποσό για να επιδιορθώσει το υποστατικό, ενώ ορισμένοι ενοικιαστές, κατά την έξωση, κλέβουν τις εγκαταστάσεις της μονάδας (σε μία περίπτωση έλειπαν όλοι οι ανεμιστήρες οροφής/τηλεόραση/κουζίνα). Κάποιες φορές οι ιδιοκτήτες προτιμούν να μειώσουν τα οφειλόμενα ενοίκια για να απαλλαγούν από τον ενοικιαστή (ή ακόμα και να πληρώσουν τον ενοικιαστή από πάνω)! Αυτό θα μπορούσε να είναι απώλεια για την επένδυση κάποιου, αλλά υπάρχουν πιο σοβαρές περιπτώσεις, με κοινωνικές και οικονομικές παρενέργειες στον ιδιοκτήτη. Το αναμενόμενο εισόδημα από ενοίκια που μπορεί να χρησιμοποιείται για εξόφληση χρεών του ιδιοκτήτη, για τα σχολεία των παιδιών κλπ, προκαλούν οικονομικά προβλήματα σε ιδιοκτήτες. Ένα χάος πράγματι, αλλά όπως έχουμε πει δεν είμαστε μόνοι σε αυτό το αναχρονιστικό σύστημα.
Μελετώντας το YouTube, παρακολουθούμε πραγματικές ιστορίες στο Ηνωμένο Βασίλειο που είναι πιο συγκλονιστικές. Υπήρξε μια περίπτωση στο Ηνωμένο Βασίλειο όπου ο χρηματοδότης κατάσχεσε ένα άλλο υποστατικό του ιδιοκτήτη λόγω μη πληρωμής των δόσεων του (το δεύτερο ακίνητο ήταν στην Ισπανία, ένα εξοχικό σπίτι), ενώ σε μια άλλη περίπτωση οι ιδιοκτήτες/ενοικιαστές ήρθαν σε βίαιη αντιπαράθεση, ενώ η πιο πρόσφατη ήταν η αυτοκτονία ενός ιδιοκτήτη που δεν είχε πουθενά να μείνει, ενώ δεν μπορούσε να πληρώσει ούτε τα δάνεια του.
Ένας Κύπριος του Ηνωμένου Βασιλείου, που κληρονόμησε ένα σπίτι, πέτυχε έξωση του ενοικιαστή αλλά στη συνέχεια ανακάλυψε ότι ολόκληρο το σπίτι και ο κήπος (συμπεριλαμβανομένης της σοφίτας κλπ) χρησιμοποιούνταν για την καλλιέργεια φυτείας ναρκωτικών. «Ευτυχώς που δεν κατηγορούμαι γι’ αυτό, η επισκευή του σπιτιού κόστισε χιλιάδες, που δεν καλύπτονται από την ασφάλεια», μας είπε ο απελπισμένος Χρηστάκης.
Σε μια άλλη περίπτωση στο Ηνωμένο Βασίλειο, ο ενοικιαστής χρησιμοποίησε τον μεγάλο κήπο του ακινήτου για την εκτροφή σκύλων (20 σκυλιά), αλλά ακόμη και σε αυτή την περίπτωση ο ιδιοκτήτης χρειάστηκε 4 χρόνια για να εκδιώξει τον ενοικιαστή.
Οι ιδιοκτήτες δεν είναι άγγελοι επίσης. Η αδιαφορία, η άρνηση επισκευών, η μη έγκαιρη αντιμετώπιση των προβλημάτων της οικοδομής είναι μερικά ζητήματα. Σε μια περίπτωση στην Κύπρο, ενοικιαστής παραχώρησε τον χώρο που ενοικίασε σε οκτώ αλλοδαπούς υπαλλήλους του. Και επρόκειτο για διαμέρισμα 2 κλινών. Ο ιδιοκτήτης γνώριζε για τους 8 ενοίκους και χρέωνε τους ενοικιαστές με άλλα €50/άτομο (επιπλέον του συμφωνηθέντος) και η υπόθεση ήρθε στο φως μόνο όταν οι υπόλοιποι ένοικοι διαμερισμάτων της πολυκατοικίας τους κατήγγειλαν στην Αστυνομία.
Σε μια πρόσφατη περίπτωση, ο ενοικιαστής νοίκιαζε το σπίτι για ιδιωτικά πάρτι (χρεώνοντας στους συμμετέχοντες 5€ / άτομο, συν το κόστος ποτών). Η αστυνομία είπε ότι χρειαζόταν αποδείξεις. Έτσι, ο ιδιοκτήτης εγκατέστησε ένα κλειστό κύκλωμα τηλεόρασης που έδειχνε τις συγκεντρώσεις. Η αστυνομία δήλωσε ότι υπήρξε παραβίαση της ιδιωτικής ζωής του ενοικιαστή και δεν ήθελε να εμπλακεί. Ωστόσο, την ίδια στιγμή, αν συμβεί κάτι σε μια γειτονιά, η Αστυνομία είναι η πρώτη που επισκέπτεται τους γείτονες που θα μπορούσαν να βοηθήσουν, όπως με την πιθανή παραχώρηση βίντεο CCTV. Το σπίτι των γειτόνων μας (Α.Λ.) διαρρήχθηκε και η Αστυνομία επισκέφθηκε το σπίτι, ρωτώντας αν θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν το βίντεο από το σπίτι του Α.Λ. Τι πρέπει να λέμε σε τέτοιες περιπτώσεις; Ναι και να είμαστε προσωπικά υπεύθυνοι για παραβίαση της ιδιωτικής ζωής ή μην ενοχλείστε;
*Αντώνη Λοίζου F.R.I.C.S. – Αντώνης Λοίζου & Συνεργάτες ΕΠΕ – Εκτιμητές Ακινήτων & Διαχειριστές ΄Εργων Ανάπτυξης
