Σε ισχύ η νέα εναρμονιστική νομοθεσία για βελτίωση των όρων εργασίας
Το εργατικό δίκαιο στην Κύπρο, ένεκα των εκατέρωθεν υποχρεώσεων που ανακύπτουν από τη σχέση εργοδότη και εργοδοτούμενου, διασφαλίζει ώστε να υπάρχει ένας καθορισμένος τρόπος συμπεριφοράς από μέρους του εργοδότη. Ως εκ τούτου, στις 13 Απριλίου 2023, με σκοπό την περαιτέρω βελτίωση των όρων εργασίας, τέθηκε σε ισχύ ο περί Διαφανών και Προβλέψιμων Όρων Εργασίας Νόμος του 2023 (Ν. 25(Ι)/2023), με τον οποίο καταργήθηκε ο περί Ενημέρωσης του Εργοδοτούμενου από τον Εργοδότη για τους Όρους που διέπουν τη Σύμβαση ή τη Σχέση Εργασίας Νόμος (Ν100(Ι)/2000).
Προς εναρμόνιση με την Οδηγία, δύο πρόνοιες – ορόσημο τυγχάνουν πλέον εφαρμογής στο εργατικό δίκαιο και αφορούν τον καθορισμό δοκιμαστικής περιόδου και το δικαίωμα παράλληλης απασχόλησης.
Σε σχέσεις εργασίας, λοιπόν, που προβλέπουν δοκιμαστική περίοδο, η εν λόγω περίοδος δεν μπορεί να υπερβαίνει τους 6 μήνες, ανεξαρτήτως οποιωνδήποτε ρυθμίσεων ίσχυαν πριν από την έναρξη ισχύος του νόμου. Στην περίπτωση εργασίας ορισμένου χρόνου, η διάρκεια της δοκιμαστικής περιόδου είναι ανάλογη προς την αναμενόμενη διάρκεια της σύμβασης και φύση της εργασίας. Σημειώνεται επίσης ότι, με την ανανέωση σύμβασης ορισμένου χρόνου για την ίδια θέση, δεν απαιτείται νέα δοκιμαστική περίοδος. Εξαίρεση αποτελεί δε, αν υπάρχει σε ισχύ συλλογική σύμβαση, η οποία προβλέπει διαφορετική διάρκεια.
Καθοριστικής σημασίας πρόνοια στον νόμο αποτελεί το τέλος απαγόρευσης της παράλληλης απασχόλησης σε άλλους εργοδότες εκτός του ωραρίου εργασίας, όπως και η δυσμενής μεταχείριση εργοδοτουμένου για το λόγο αυτό. Σημειώνεται πως, η παράλληλη απασχόληση μπορεί να περιοριστεί από τον εργοδότη μόνο με τον καθορισμό γραπτών συγκεκριμένων αντικειμενικών λόγων προς τούτο και δεδομένου πως σχετίζονται με θέματα ασφάλειας και υγείας, της προστασίας του επιχειρηματικού απορρήτου, της ακεραιότητας του δημόσιου τομέα και της αποφυγής της σύγκρουσης συμφερόντων.
Σύμφωνα με τον νόμο, κάθε εργοδότης βαρύνεται με την υποχρέωση για γραπτή ενημέρωση προς τους εργοδοτουμένους του αναφορικά με τους ουσιώδης όρους της σύμβασης, καθώς και για την τήρηση αποδεικτικών στοιχείων της διαβίβασης και παραλαβής της μεταξύ τους αλληλογραφίας.
Η εν λόγω πληροφόρηση είναι αναγκαίο να παρέχεται μέσα στο χρονικό διάστημα από την πρώτη εργάσιμη ημέρα μέχρι και την έβδομη εργάσιμη ή σε οποιοδήποτε στάδιο πριν την έναρξη της απασχόλησης και περιλαμβάνει τα κατωτέρω:
- Τα στοιχεία της ταυτότητας των μερών
- Τον τόπο παροχής της εργασίας και την εγγεγραμμένη έδρα της επιχείρησης ή τη διεύθυνση κατοικίας του εργοδότη
- Την ονομασία, τον βαθμό, την κατηγορία της εργασίας του εργοδοτουμένου ή την περιγραφή της εργασίας του
- Την ημερομηνία έναρξης της σύμβασης
- Την ημερομηνία λήξης της σύμβασης αν εφαρμόζεται
- Τη διάρκεια και τους όρους της δοκιμαστικής περιόδου
- Λεπτομέρειες σχετικά με την αμοιβή, τη συχνότητα, τη μέθοδο καταβολής
- Τη διάρκεια της τυπικής εργάσιμης ημέρας ή εβδομάδας, την αμοιβή της υπερωριακής εργασίας και ρυθμίσεις σχετικά με τις αλλαγές βάρδιας
- Σε περίπτωση που το πρόγραμμα του χρόνου εργασίας είναι μη προβλέψιμο, ο εργοδοτούμενος πρέπει να ενημερωθεί για τις λεπτομέρειες που αφορούν το ωράριο, τις ημέρες, την αμοιβή
Προσθέτοντας, είναι απαραίτητη η γνωστοποίηση για τα ακόλουθα στοιχεία εντός ενός μηνός από την πρώτη εργάσιμη ημέρα:
- Εάν πρόκειται για προσωρινή απασχόληση, την ταυτότητα της επιχείρησης στην οποία παραχωρείται ο εργοδοτούμενος, μόλις γίνει γνωστή.
- Το δικαίωμα κατάρτισης που παρέχεται από τον εργοδότη
- Λεπτομέρειες χορήγησης άδειας μετ’ αποδοχών
- Τη διαδικασία σε περίπτωση τερματισμού απασχόλησης
- Λεπτομέρειες για τυχόν συλλογικές συμβάσεις που διέπουν τους όρους εργασίας
- Τα στοιχεία ταυτότητας του φορέα που εισπράττει τις εισφορές για σκοπούς κοινωνικής ασφάλισης
Σημειώνεται πως η ενημέρωση για ορισμένους από τους όρους δύναται να παρέχεται με παραπομπή στη νομοθεσία και κανένας όρος δεν μπορεί να είναι δυσμενέστερος για τον εργοδοτούμενο από ό,τι προνοεί η ισχύουσα νομοθεσία.
Η παράβαση από τον εργοδότη οποιασδήποτε από τις διατάξεις του υπό σχολιασμό νόμου, τον καθιστά ένοχο αδικήματος και σε περίπτωση καταδίκης του, υπόκειται σε χρηματική ποινή που δεν υπερβαίνει τις €5.500.
Ως εκ των πιο πάνω, κάθε εργοδότης κατά τη διαδικασία πρόσληψης, καθώς και κατά τη διάρκεια εργοδότησης, πρέπει να προχωρεί στις δέουσες ενέργειες και να διασφαλίζει πως πληρούνται οι απαραίτητες προδιαγραφές, ώστε να ικανοποιούνται οι προϋποθέσεις της νομοθεσίας, και κατ’ επέκταση οι εργαζόμενοι να λαμβάνουν τη δέουσα προστασία και προσαρμοστικότητα που πηγάζει εκ του νόμου.
* Δικηγόρος στη Δικηγορική Εταιρεία Στυλιανός Ν. Χριστοφόρου & Συνεργάτες ΔΕΠΕ
