Μπορεί η διαδικασία να είναι όπως θεσμικά προβλέπεται αλλά είναι τουλάχιστον αδόκιμη και ανεπαρκής! Πρώτα δημοσιοποιείται η πρόθεση της Πολιτείας για ετοιμασία Τοπικού Σχεδίου σε μια αστική ή άλλη περιοχή και καλούνται οι ενδιαφερόμενοι να καταθέσουν προκαταρκτικά τον δικό τους προβληματισμό και τις εισηγήσεις. Αυτά δεν είναι δεσμευτικά αλλά λαμβάνονται υπόψη επιλεκτικά, με βάση την προέλευση!
Είναι, αλήθεια, έντιμο να ταλαιπωρούνται όσοι δεν θα ληφθούν υπόψη οι οποίοι μάλιστα ούτε ενημερώνονται για τους λόγους που αγνοούνται οι απόψεις τους; Στη συνέχεια ετοιμάζεται ένα τοπικό σχέδιο για το οποίο πριν δημοσιευτεί ανατίθεται στον κατά περίπτωση “επιτυχόντα προσφοροδότη” η ετοιμασία “Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων & Μελέτης Ειδικής Οικολογικής Αξιολόγησης τού υπό εκπόνηση Τοπικού Σχεδίου”.
Μακρύς ο τίτλος του εγχειρήματος, πολλές και οι σελίδες τού παραδοτέου. Μικρή είναι μόνο η προθεσμία υποβολής απόψεων από ενδιαφερόμενους που καλούνται να σχολιάσουν τη Μελέτη που είναι η μόνη που δημοσιοποιείται σε πρώτη φάση. Μέσω αυτής, όσο είναι δυνατόν, μπορείς έμμεσα να σχολιάσεις και το “άγνωστο” Τοπικό Σχέδιο! Μάρτυράς μας η πρόσφατη περίπτωση της Πέγειας. Το “άγνωστό” μας Σχέδιο, που περιέργως και παραλόγως ετοιμάστηκε χωριστά από εκείνο των κοινοτήτων Ακάμα και βρισκόταν σε κυβερνητικά συρτάρια για αρκετό διάστημα, έπρεπε τώρα να τύχει σχολιασμού μέσα σε τρεις εβδομάδες! Και που το πρόλαβαν οι Φίλοι του Ακάμα (ίσως κι άλλοι περιβαλλοντικοί φορείς) υποβάλλοντας πολύ τεκμηριωμένα σχόλια, ουδόλως σημαίνει πως θα ληφθούν υπόψη, ιδιαίτερα όταν διαπιστώνεις πως εντελώς διαφορετικές είναι η φιλοσοφία και οι προσεγγίσεις. Ειδικά στην περίπτωση της Χερσονήσου του Ακάμα, είναι αγεφύρωτες…
Η Μελέτη γνωστοποιεί πρόνοιες του Σχεδίου αλλά μόνο αυτές που ο Μελετητής εντοπίζει πως χρήζουν συζήτησης. Μια και το αντικείμενο είναι περιβαλλοντικές επιπτώσεις, ο Μελετητής καλείται να εισηγηθεί μέτρα για την αντιμετώπιση ή, τουλάχιστον, την απάμβλυνσή τους. Αυτό αναφέρεται μόνο σε εκείνες τις αναφορές του Σχεδίου που ο Μελετητής εκτιμά ως περιβαλλοντικά προβληματικές ανάμεσα σε ένα ευρύτερο σύνολο προβληματικών πτυχών. Την πραγματική εικόνα θα τη δούμε στο τέλος της πορείας, όταν θα είναι αργά!
Οι εξωπραγματικά αισιόδοξοι μπορεί να σημειώσουν πως υπάρχει και το τελικό στάδιο όταν, μετά από μακρά …επώαση του Σχεδίου, οι ενδιαφερόμενοι θα μπορούν να υποβάλουν ενστάσεις στο μέχρι τότε δημοσιευμένο Τοπικό Σχέδιο Πέγειας. Καλά, τα ξέρουμε αυτά! Πριν τρία ακριβώς χρόνια, οι Φίλοι του Ακάμα υπέβαλαν 50 (ολογράφως, πενήντα) πολύ τεκμηριωμένες ενστάσεις για το άλλο μισό τής (πολεοδομικά και διοικητικά) διχοτομημένης Χερσονήσου του Ακάμα και δεν λάβαμε, ούτε από δεοντολογία ή υπηρεσιακή ευγένεια, ούτε από νομική υποχρέωση, μια επιστολή για τους λόγους απόρριψης όλων των πενήντα ενστάσεων!
Γυρνώντας στην τωρινή φάση της διαδικασίας για την περίπτωση της Πέγειας, το σενάριο μοιάζει τριτοκοσμικό! Πρόκειται για μια αγροτική περιοχή η οποία, τα τελευταία λίγα χρόνια, μεγάλωσε σημαντικά, όχι γιατί ξέφυγε από τα δημογραφικά χαρακτηριστικά του Κυπριακού χώρου αλλά γιατί προσέλκυσε μια πλειοψηφία μη Κυπρίων κατοίκων. Μπροστά σ΄αυτή την κερδοσκοπική προοπτική, διάφοροι παράγοντες ανταποκρίθηκαν με μια εν πολλοίς ανεξέλεγκτη επέκταση της οικιστικής και τουριστικής ανάπτυξης η οποία τώρα φαίνεται να ενθαρρύνεται παραπέρα.
Μέσα από το Σχέδιο, στην περιοχή επεκτείνεται η οικιστική/τουριστική δόμηση, με διεύρυνση των ζωνών και προσέλκυση νέων κατοίκων (από το εξωτερικό), με αναγκαία την εργοδότηση πρόσθετου προσωπικού (από το εξωτερικό) τόσο για τις κατασκευές όσο και την παροχή υπηρεσιών, με αλλοίωση του σκοπού του γεωργικού αναδασμού, με τη γεωργία ήδη συρρικνωμένη στο 1% (!) και με μηδενική την τοπική παραγωγή για τις ανάγκες του αφύσικα αυξανόμενου πληθυσμού, με σφράγιση του εδάφους και με επίκληση της ανάδειξης του τοπίου (ποιου τοπίου, όπως είναι ή όπως θα παραμορφωθεί;). Η ίδια η Μελέτη καταγράφει αρκετές αρνητικές επιπτώσεις που δεν αντιμετωπίζονται ουσιαστικά με τα μέτρα που προτείνει. Αν για τα προβλήματα που εντοπίζει δεν προτείνει αποτελεσματικές θεραπείες, τι γίνεται με όσα δεν εντοπίζει ή υποβαθμίζει (και δεν αναφέρει);
Στην κατακλείδα, πάντως, αναφέρεται το όφελος από την αύξηση της τιμής της γης και την οικονομική ανάπτυξη, για εκείνους που “έγκαιρα” έχουν ήδη αγοράσει τη γη! Οι εναπομένοντες μικροί ιδιοκτήτες δεν έχουν τη δυνατότητα να επενδύσουν και θα ξεπουλήσουν κι αυτοί την περιουσία τους, απλώς τώρα σε ψηλότερες τιμές! Αυτό είναι που λέμε “βιώσιμη ανάπτυξη” αλλά για τους λίγους…
