«Ο Αύγουστος ήταν για μένα, όταν ήμουν παιδί, κι είναι ακόμα, ο πιο αγαπημένος μου μήνας· αυτός φέρνει, μαθές, τα σταφύλια και τα σύκα, τα πεπόνια, τα καρπούζια· τον ονομάτισα Άγιον Αύγουστο· αυτός ο προστάτης μου, έλεγα, σε αυτόν θα κάνω την προσευκή μου· όταν θέλω τίποτα, από αυτόν θα το ζητώ, κι αυτός θα το ζητήσει από τον Θεό, κι ο Θεός θα μου το δώσει. Και μια φορά πήρα νερομπογιές και τον ζωγράφισα…».

Έτσι δόξαζε και υμνολογούσε και φιλοτεχνούσε εμφατικά ο Καζαντζάκης τον Αύγουστο των νεανικών και των ώριμων χρόνων του. Και ιδού ένας άλλος «βακχικός» διθύραμβος για τον μήνα της καρδιάς του μέσα από την αυτοβιογραφική επίσης «Αναφορά στον Γκρέκο»: «Αύγουστος μήνας, ο πιο ανοιχτοχέρης κι αγαπημένος, βαρβάτος νοικοκύρης, με τις αγκαλιές φορτωμένες μελωμένα πωρικά και σεργιανίζει στα μποστάνια και στ’ αμπέλια, πασαλειμμένος με κατακάθια του  κρασιού, με διπλά προγούλια και τριπλές κοιλιές, με ορθή ουρά, άγιος Σάτυρος, μεγάλη η χάρη του! που χαίρεται και τρυγάει αιώνια το αμπέλι του την Ελλάδα.».

Εμείς ποια, άραγε, εγκώμια να του πλέξουμε και από ποια πηγή πικρής απαντοχής ν’ αντλήσουμε έμπνευση; Πόσα ζωηρά ηχοχρώματα μάς περισσεύουν, για να τραγουδήσουμε τις πληθωρικές χάρες και τις καλοκαιριάτικες χαρές του; Με ποιες φωτεινές αποχρώσεις και με ποιες ανέμελες πινελιές θα μπορούσαμε να ζωγραφίσουμε τον δικό μας Κυπριακό Αυγουστιάτικο καμβά;

Των τωρινών συγκεχυμένων σχημάτων και των ασαφών γραμμών, των παλαιότερων δυστοπικών εικόνων και των φρικωδών αναπαραστάσεων από την Ιουλιανή και Αυγουστιάτικη τραγωδία του 1974 με τις οιμωγές και τους θρήνους για τους χιλιάδες σκοτωμένους, τους αιχμαλώτους και τους αγνοούμενους, τον βιασμό, την ατίμωση και τη βεβήλωση, τη διαρπαγή, τον όλεθρο και τον εξαναγκαστικό εκτοπισμό της προσφυγιάς σε όλες τις κορυφώσεις του δράματος από τους βαρβάρους επιδρομείς και τα αιμοδιψή στίφη των εισβολέων.

Ύστερα από όλο εκείνο το απροσμέτρητο κακό της Δαντικής κόλασης και της Βιβλικής καταστροφής, του θανάτου και του σφαγιασμού, της απώλειας και του ανεπούλωτου τραύματος, πολύ φοβάμαι ότι τους πάμφωτους ήλιους και τους διάφανους ορίζοντες, τις μελιχρές ανταύγειες των δειλινών και τα ολόγιομα ερωτικά φεγγάρια της Αυγουστιάτικης πανδαισίας θα σκοτείνιαζαν οι γκρίζες σκιές και οι μουντές συννεφιές της διάθεσής μας από τα νυν τεκταινόμενα των περίσκεπτων προβληματισμών έως τα προγενέστερα δεινά των επώδυνων προεκτάσεων και των ατελεύτητων ταλανισμών.  

Γιατί όσο κι αν θέλουμε να καταφύγουμε στη ραστώνη των διακοπών από την ανιαρή καθημερινότητα με τη δελεαστική πρόκληση του βουνού ή της θάλασσας και την ψυχαγωγία των κοντινών είτε μακρινών ταξιδιωτικών εξορμήσεων, που επιβάλλει ο θερινός αυτός ευωχούμενος μήνας, ο νους λίγο έως πολύ επανέρχεται στα εσχάτως διαδραματισθέντα. Καθότι ως συνειδητοποιημένοι ενεργοί πολίτες έχουμε αναπόδραστα συνδέσει τη ζωή και την ύπαρξή μας όχι μόνο με το ιστορικό παρελθόν αλλά και με το αμφίβολο μέλλον του τυραγνισμένου δύσμοιρου τόπου μας.

Πώς είναι δυνατόν να ξεχνούμε ή από κόπωση και συνήθεια να απωθούμε στα στεγανά της ολιγωρίας και της απάθειας, καθώς και στα έγκατα της ασύγγνωστης λήθης ότι πέραν του ενός τρίτου των εδαφών μας στενάζουν για 52 ολόκληρα χρόνια κάτω από το βαρύ πέλμα και την απροκάλυπτη επιθετικότητα των Τουρκικών κατοχικών δυνάμεων; Πονούν με σπαραγμό ψυχής οι παλαιότεροι των δυσβάστακτων βιωμάτων και διαπορούν εναγωνίως οι νεώτεροι των αδιάψευστων αφηγήσεων και των ζωντανών μαρτυριών.

Μέχρι πότε, επί τέλους, οι κατακτητές των τουρκοσκλαβωμένων χωριών και των δορυάλωτων πόλεών μας, της βάναυσης αποστέρησης των αναπαλλοτρίωτων δικαίων και των αναφαίρετων ανθρωπίνων δικαιωμάτων μας θα κατέχουν υπό την απειλή των προτεταμένων όπλων τις πατρογονικές μας εστίες, θα νέμονται ασύστολα τη γη  μας και με προπέτεια ιδιοκτησίας θα σφετερίζονται τις περιουσίες μας; Στη Μεσαορία, τη Μόρφου και την Κερύνεια, τον προδομένο Πενταδάκτυλο και τη Χερσόνησο των αγίων.

Έως πότε η Τουρκία της βάρβαρης Εισβολής του Αττίλα και της συνεχιζόμενης έκνομης κατοχής, του εποικισμού, της εθνοκάθαρσης και της διαγραφής της Κυπριακής Δημοκρατίας θα βρίσκεται στο απυρόβλητο της διεθνούς έννομης τάξης; Με αποτέλεσμα να λαμβάνει ως επιβράβευση της παρανομίας της τον ολοένα αναβαθμιζόμενο γεωστρατηγικό ρόλο στην  Ανατολική Μεσόγειο και στην ευρύτερη περιοχή των ληστρικών επελάσεων και των στρατιωτικών της βάσεων από την Αλβανία μέχρι τη Λιβύη, τη Σομαλία και το Κατάρ;

Αυτά και άλλα παρεμφερή, πέραν της διπλωματικής γλώσσας των λεπτών χειρισμών και των επιφυλακτικών προσεγγίσεων, έπρεπε «ξεκάθαρα» να επισημανθούν στον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ κατά την πολυαναμενόμενη πρόσφατη άφιξή του στη Λευκωσία. Κυβέρνηση και κομματικές ηγεσίες, όπως ήταν προβλεπτό, υπερβαλλόντως πανηγύρισαν για την ιστορική επίσκεψη υψηλών συμβολισμών, παραθέτοντας σχόλια και αναλύσεις περί αυξημένης κινητικότητας ως προς την επικείμενη πλην όμως άνευ χρονοδιαγράμματος σύγκληση της νέας πολυμερούς διάσκεψης 5+1, καθώς και της ισχυρής δέσμευσης του αξιωματούχου των Ηνωμένων Εθνών για λύση του Κυπριακού.

Ωστόσο, ουκ ολίγοι εκ των κομματικών στελεχών και αρκετοί πολιτικοί αναλυτές από τη σημειολογία των λόγων και των κινήσεων του Αντόνιο Γκουτέρες δεν παρέλειψαν να τονίσουν τις εξισωτικές προσεγγίσεις του στις «ισότιμες» δύο κοινότητες. Παρατήρησαν, κατ’ αρχήν, ότι αποσιωπήθηκε η συνάντησή του με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη στο νεόδμητο «σεράι», κτισμένο πάνω σε κατεχόμενη γη Ελλήνων και Αρμενίων, παρά τη δριμεία κριτική που ασκήθηκε το 2010 στον τότε Γ.Γ. Μπαν Κι-μουν, όταν συναντήθηκε με τον Έρογλου στο «προεδρικό» του ψευδοκράτους.

Μεταξύ, επίσης, των φειδωλών δηλώσεων του απερχόμενου Γ.Γ. περί το τέλος του τρέχοντος έτους, που ευλόγως ενόχλησε, ήταν η υπόδειξή του πως «η λύση εξαρτάται από τους ίδιους τους Κύπριους, ενώ οι εγγυήτριες δυνάμεις έχουν να διαδραματίσουν τον ρόλο τους», χωρίς, βεβαίως, την ευθεία ονομαστική αναφορά στην ίδια την Τουρκία, την αυτουργό όχι της ειρηνικής επιχείρησης παρά μόνο της εγκληματικής διάπραξης της Εισβολής και της συνεχιζόμενης παράνομης Κατοχής του 37% της Κυπριακής Δημοκρατίας. Γιατί, εξάλλου, να δυσαρεστήσει τον «πανίσχυρο» Ερντογάν, ο οποίος και του απένειμε τον φετινό Μάρτιο το «Διεθνές Βραβείο Ειρήνης» του γενοκτόνου Ατατούρκ;

Αναδεικνύοντας, έτσι, γι’ ακόμη μια φορά την πάγια τακτική των ίσων αποστάσεων και της ουδέτερης διαμεσολάβησης των εκάστοτε Γ.Γ. Απογοητευτική, όμως, η υπαρκτή διαχρονική διαπίστωση του αναποτελεσματικού έως ανύπαρκτου ρόλου του Διεθνούς Οργανισμού στην εφαρμογή των άρθρων του Χάρτη των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, των ψηφισμάτων του Σ.Α. και των αρχών του διεθνούς δικαίου.

Αξιοπρόσεκτη, εντούτοις, η στάση των δύο μέτρων και των δύο σταθμών τού Γκουτέρες, κατά την προηγηθείσα επίσκεψή του στη Συρία, για την οποία τόνισε ρητώς την ανάγκη πλήρους σεβασμού της κρατικής της κυριαρχίας, της ανεξαρτησίας, της ενότητας και της εδαφικής της ακεραιότητας εντός των διεθνώς αναγνωρισμένων συνόρων της, συμπεριλαμβανομένων των υψωμάτων του Γκολάν. Για την Κυπριακή Δημοκρατία ούτε λέξη, εκθέτοντας την Ποντιοπιλατική του πολιτική και αδυνατώντας να καταδικάσει την αποσχιστική ενέργεια του παράνομου και μη διεθνώς αναγνωρισμένου μορφώματος του ψευδοκράτους.

Επί πλέον, ουδεμία νύξη για τους 200.000 Ελληνοκύπριους πρόσφυγες και τους 350 εγκλωβισμένους της Καρπασίας, που, προφανώς, οι εκπρόσωποί τους δεν περιλαμβάνονται στον κατάλογο της «Κοινωνίας των Πολιτών» της Προσωπικής του Απεσταλμένης. Ο ίδιος, ωστόσο, πέραν ενός τυπικού ενδιαφέροντος για την τύχη των αγνοουμένων, όφειλε να επιδείξει την ελάχιστη ευαισθησία γι’ αυτή την πολυπληθή μερίδα των θυμάτων της Εισβολής, έχοντας, εξάλλου, διατελέσει επί μία δεκαετία (2005-2015) ως ο 10ος Ύπατος Αρμοστής των Η.Ε. για τους Πρόσφυγες.

Έστω και αν επικαλούμενος αορίστως τις «παραμέτρους των Η.Ε.», επιμελώς απέφυγε την παραμικρή μνεία στα Ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας. Ακούγοντας όμως επανειλημμένως την εμμανή εμμονική ρητορική του Τουρκικού αφηγήματος περί δύο κρατών, γιατί δεν αναφέρθηκε στο θεμελιώδες Ψήφισμα 353 της 20ής Ιουλίου 1974, που, πλην του σεβασμού της κυριαρχίας, ανεξαρτησίας και εδαφικής ακεραιότητας της Κύπρου, απαιτεί  τον «άμεσο τερματισμό της ξένης στρατιωτικής επέμβασης στην Κυπριακή Δημοκρατία», ζητώντας επί πλέον «τη δίχως καθυστέρηση αποχώρηση από την Κ.Δ. του ξένου στρατιωτικού προσωπικού που βρίσκεται εκεί πέραν των προνοιών διεθνών συμφωνιών»;

Εξ ου και κάθε παρελκυστική προσπάθεια μετατόπισης του Κυπριακού ως διακοινοτικού και μη τοποθέτησής του στις διεθνείς του διαστάσεις ως πρόβλημα Εισβολής και Κατοχής, δεν δύναται να υποκατασταθεί σε ετεροβαρείς συμβιβασμούς με πρόταξη των Μ.Ο.Ε. και της μονομερούς διάνοιξης οδοφραγμάτων, αλλά ούτε με περαιτέρω παραχωρήσεις κατευναστικής μικροπολιτικής προς εξευμενισμό του θηρίου και του αναθεωρητικού του νεο-οθωμανισμού.

Ίδωμεν, λοιπόν, τι μέλλει γενέσθαι με την περιπόθητη Πενταμερή. Παρότι ηχηρά τα απαξιωτικά μηνύματα του κατοχικού καθεστώτος, που κόμισαν τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη, που εφοδιασμένα με θερμική κάμερα κατόπτευαν την πρόσφατη αντικατοχική εκδήλωση του Δήμου Αμμοχώστου παρουσία του ΠτΔ. Ενώ σε κοντινό σημείο από το Πολιτιστικό Κέντρο στη Δερύνεια επέλεξαν να στήσουν τα πανηγύρια των αμανέδων τους, αφού τα φερέφωνα των εγκάθετων της Άγκυρας θυμήθηκαν δήθεν να τιμήσουν με αναισχυντία ύψιστου εκβαρβαρισμού τις επετείους της 1ης Αυγούστου, ήτοι της κατάκτησης της Κύπρου από τους Οθωμανούς, της εγκαθίδρυσης των ενόπλων δυνάμεων και της ίδρυσης της παραστρατιωτικής ΤΜΤ.

Ποιος θα μας γλυτώσει από τα μαινόμενα θεριά των απειλητικών εχθρικών προθέσεων και των επιθετικών βίαιων προκλήσεων; Φλεγόμενος και ο φετινός Αύγουστος  της 52ης  μαύρης επετείου από την κατάληψη της πόλης μας και της δεύτερης Τουρκοκρατίας της Αμμοχώστου μας. Καταφλέγονται λυπημένες οι καρδιές όλων ημών των Αμμοχωστιανών κάθε παραμονή Δεκαπενταύγουστου, που πήραμε κάτω από τις λόγχες των εισβολέων-πορθητών τον δρόμο της εξορίας μαζί με τους άλλους συμπρόσφυγες των τουρκοκατεχόμενων εδαφών μας. Και προσευχόμαστε στη Μεγαλόχαρη του θαύματος να μην αργήσει η επιστροφή στη γη της επαγγελίας και της απελευθέρωσής μας.