Μια σαπουνόφουσκα αρκεί;

Το Σάββατο είδα ένα παιδί να κυνηγά μια σαπουνόφουσκα.

Για λίγα δευτερόλεπτα δεν υπήρχαν νοσοκομεία, θεραπείες, εξετάσεις ή φόβος. Υπήρχε μόνο ένα παιδί που προσπαθούσε να προλάβει μια σαπουνόφουσκα πριν σκάσει.

Και κάπου εκεί σκέφτηκα πόσο λάθος έχουμε μάθει να μετράμε την προσφορά.

Τη μετράμε συνήθως σε χρήματα. Σε δωρεές. Σε ώρες εθελοντισμού. Σε ποσά που συγκεντρώθηκαν. Όλα σημαντικά. Όλα απαραίτητα.

Υπάρχουν όμως και πράγματα που δεν χωρούν σε κανέναν απολογισμό.

Πόσο αξίζει ένα χαμόγελο; Πώς μετριούνται λίγα λεπτά ξεγνοιασιάς; Πώς αποτιμάται μια στιγμή κατά την οποία ένα παιδί μπορεί, έστω για λίγο, να είναι απλώς παιδί;

Το περασμένο Σάββατο, στον εξωτερικό χώρο του Παιδοογκολογικού Τμήματος του Μακάρειου Νοσοκομείου, παιδιά και ενήλικες από το Σώμα Προσκόπων Κύπρου βρεθήκαμε μαζί με το Ίδρυμα «Μικροί Ήρωες» σε μια δράση για τον Χρυσό Σεπτέμβριο, τον μήνα ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης για τον παιδικό καρκίνο.

Υπήρχε μουσική, παιχνίδι, παιδικές φωνές και σαπουνόφουσκες.

Θα μπορούσα να γράψω για τη δράση. Για τους ανθρώπους που την ετοίμασαν, για τα Λυκόπουλα και τα Μικρά Λυκόπουλα, για τη Φιλαρμονική, για όλους όσοι βρέθηκαν εκεί.

Δεν είναι όμως αυτό που μου έμεινε περισσότερο. Μου έμεινε η υπενθύμιση ότι η προσφορά δεν χρειάζεται πάντοτε να είναι κάτι μεγάλο. Δεν χρειάζεται να αλλάξεις τον κόσμο για να προσφέρεις. Κάποιες φορές αρκεί να αλλάξεις, έστω για λίγο, τον κόσμο ενός ανθρώπου.

Να του δώσεις χρόνο. Να είσαι παρών. Να δημιουργήσεις μια στιγμή χαράς εκεί όπου η καθημερινότητα έχει γίνει δυσκολότερη απ’ όσο θα έπρεπε.

Γιατί δεν προσφέρουμε επειδή μπορούμε να πάρουμε τον πόνο του άλλου. Προσφέρουμε για να μην αναγκάζεται να τον κουβαλά πάντοτε μόνος.

Υπήρχε όμως εκείνο το πρωινό και κάτι ακόμη σημαντικό: παιδιά που πήγαν για να προσφέρουν σε άλλα παιδιά.

Και αυτό έχει τη δική του αξία.

Γιατί η αλληλεγγύη δεν μαθαίνεται μέσα από ορισμούς. Η ενσυναίσθηση δεν καλλιεργείται επειδή ένας ενήλικας εξήγησε σε ένα παιδί ότι πρέπει να νοιάζεται για τους άλλους.

Μαθαίνεται βιωματικά.

Όταν ένα παιδί βγαίνει από τον δικό του μικρό κόσμο και συναντά τον κόσμο κάποιου άλλου. Όταν αντιλαμβάνεται ότι γύρω του υπάρχουν άνθρωποι που δεν χρειάζονται τον οίκτο του, αλλά την παρουσία του.

Αυτό είναι ίσως ένα από τα σημαντικότερα μαθήματα που μπορούν να προσφέρουν ο εθελοντισμός, ο Προσκοπισμός και γενικότερα η μη τυπική εκπαίδευση: ότι δεν υπάρχουμε μόνο για τον εαυτό μας.

Και ότι δεν χρειάζεται να περιμένουμε να μεγαλώσουμε για να γίνουμε χρήσιμοι στους άλλους.

Τα παιδιά μπορούν να προσφέρουν στα παιδιά. Όχι επειδή πρέπει να κατανοήσουν πλήρως τι σημαίνει ασθένεια ή να φορτωθούν ένα βάρος που δεν τους ανήκει. Αλλά επειδή μπορούν να μοιραστούν αυτό που γνωρίζουν ίσως καλύτερα από όλους μας: το παιχνίδι, το γέλιο, την ανεμελιά, τη χαρά της στιγμής.

Εμείς οι ενήλικες, αντίθετα, έχουμε συχνά συνδέσει την προσφορά με το περίσσευμα.

«Όταν έχω χρόνο». «Όταν έχω χρήματα». «Όταν μπορέσω».

Σαν να χρειάζεται πρώτα να μας περισσέψει κάτι για να το δώσουμε.

Κι όμως, πολλές φορές αυτό που χρειάζεται ένας άνθρωπος δεν βρίσκεται στο πορτοφόλι μας. Βρίσκεται στον χρόνο μας, στην προσοχή μας, στην παρουσία μας. Στην απόφαση να είμαστε εκεί. Υπάρχει, μάλιστα, μια παράξενη αλήθεια στην προσφορά: πολύ συχνά πηγαίνεις πιστεύοντας ότι θα δώσεις και φεύγεις έχοντας πάρει.

Όχι γιατί ο πόνος του άλλου υπάρχει για να μας κάνει να εκτιμήσουμε περισσότερο τη δική μας ζωή. Αυτό θα ήταν άδικο. Αλλά γιατί η πραγματική συνάντηση με έναν άλλο άνθρωπο έχει τη δύναμη να επαναφέρει τα πράγματα στις σωστές τους διαστάσεις. Να μας θυμίσει τι έχει βάρος και τι όχι. Τι αξίζει τον χρόνο μας και τι τον σπαταλά.

Το Σάββατο είδα ένα παιδί να κυνηγά μια σαπουνόφουσκα.

Δεν ξέρω πόσα δευτερόλεπτα κράτησε μέχρι να σκάσει. Ούτε πόσο κράτησε το χαμόγελο που προκάλεσε.

Ξέρω μόνο ότι υπήρξε. Μία σαπουνόφουσκα, φυσικά, δεν αρκεί για να πάρει μακριά τον φόβο. Δεν θεραπεύει. Δεν εξαφανίζει τις δύσκολες μέρες. Δεν αλλάζει την πραγματικότητα.

Μπορεί όμως, για λίγα δευτερόλεπτα, να την κάνει λίγο πιο φωτεινή.

Και ίσως τελικά αυτό να είναι η προσφορά.

Όχι πάντα να μπορείς να αλλάξεις όσα συμβαίνουν στον άλλον. Αλλά να επιλέγεις να είσαι εκεί όσο συμβαίνουν.

Μια σαπουνόφουσκα δεν αρκεί. Αλλά κάποιες φορές είναι αρκετή για να θυμίσει σε ένα παιδί ότι, πάνω απ’ όλα, παραμένει παιδί. Και ίσως αυτό να αξίζει περισσότερο απ’ όσο μπορούμε να μετρήσουμε.