Δες περισσότερα άρθρα του philenews όταν αναζητάς ειδήσεις στην Google

Add philenews.com on Google

Για όσους γεννήθηκαν μετά το 1974, η Κύπρος ήταν ανέκαθεν διαιρεμένη. Η πράσινη γραμμή, τα οδοφράγματα και η μοιρασμένη πρωτεύουσα αποτελούν μέρος της πραγματικότητας μέσα στην οποία μεγάλωσαν. Η τουρκική εισβολή και η συνεχιζόμενη κατοχή είναι ιστορική γνώση, οικογενειακή μνήμη και πολιτική εκκρεμότητα. Όχι προσωπικό βίωμα.

Το ίδιο ισχύει και για τις νεότερες γενιές Τουρκοκυπρίων. Μεγαλώνουν στην άλλη πλευρά του ίδιου νησιού, με διαφορετικές αφηγήσεις για το παρελθόν, αλλά χωρίς προσωπική εμπειρία μιας κοινής πολιτείας. Οι ιστορικές ευθύνες δεν εξισώνονται. Ωστόσο, οι συνέπειες της διαίρεσης καθορίζουν τη ζωή ανθρώπων που δεν συμμετείχαν στα γεγονότα που την προκάλεσαν.

Κάθε χρόνο, οι επέτειοι επαναφέρουν το Κυπριακό στη δημόσια συζήτηση. Πραγματοποιούνται εκδηλώσεις, ακούγονται συνθήματα και επαναλαμβάνονται οι γνωστές πολιτικές τοποθετήσεις. Μόλις περάσουν, όμως, η καθημερινότητα συνεχίζεται μέσα στα όρια της διαίρεσης.

Και εδώ βρίσκεται η αντίφαση: διακηρύσσουμε ότι δεν αποδεχόμαστε τη διχοτόμηση, αλλά έχουμε μάθει να οργανώνουμε τη ζωή μας γύρω από αυτήν.

Η εξοικείωση δεν σημαίνει αποδοχή. Μπορεί, όμως, να μετατρέψει σταδιακά το προσωρινό σε κάτι που μοιάζει μόνιμο. Και όσο οι γενιές αλλάζουν, τόσο μεγαλύτερος γίνεται ο κίνδυνος η επανένωση να παραμείνει ένα ιστορικό αίτημα χωρίς σαφές περιεχόμενο για εκείνους που θα κληθούν να τη ζήσουν.

Το Κυπριακό παραμένει πρόβλημα τουρκικής εισβολής και συνεχιζόμενης κατοχής. Η ιστορική αλήθεια δεν μπορεί να παρακαμφθεί στο όνομα της συμφιλίωσης. Η εκπαίδευση, όμως, δεν μπορεί να περιορίζεται στην καταγραφή της απώλειας. Οφείλει να διδάσκει και όσα προηγήθηκαν του 1974, να καλλιεργεί κριτική σκέψη και να βοηθά τους νέους να κατανοούν τις διαφορετικές εμπειρίες που διαμόρφωσαν το παρόν.

Διδάσκουμε στα παιδιά μας γιατί η Κύπρος είναι διαιρεμένη. Τα προετοιμάζουμε, όμως, να ζήσουν σε μια επανενωμένη Κύπρο;

Εδώ βρίσκεται η σημασία της κυπριακής ταυτότητας. Όχι ως άρνηση της Ελληνικής ή της Τουρκικής πολιτισμικής ταυτότητας, αλλά ως κοινή πολιτειακή συνείδηση. Ως αναγνώριση ότι η Κύπρος μπορεί να αποτελεί κοινή πατρίδα ανθρώπων με διαφορετικές καταβολές, ίσα δικαιώματα και κοινή ευθύνη για το μέλλον της.

Η πρόκληση γίνεται μεγαλύτερη σε μια κοινωνία που είναι ήδη πολυπολιτισμική. Αν δυσκολευόμαστε να αποδεχθούμε τη διαφορετικότητα στην καθημερινότητά μας, πώς θα οικοδομήσουμε μια πολιτεία στην οποία η συνύπαρξη διαφορετικών κοινοτήτων θα αποτελεί θεμελιώδη προϋπόθεση;

Αυτή, όμως, είναι μόνο η μία πλευρά της ευθύνης. Η άλλη ανήκει στην πολιτική ηγεσία. Δεν αρκεί να επικαλείται την ανάγκη λύσης χωρίς να εξηγεί με σαφήνεια πώς θα λειτουργεί μια κοινή πολιτεία.

Πώς θα διασφαλίζεται η ασφάλεια;
Πώς θα προστατεύονται τα δικαιώματα;
Πώς θα λειτουργούν οι θεσμοί και ποιες πραγματικές προοπτικές θα δημιουργούνται για τις επόμενες γενιές;

Η αβεβαιότητα δεν αντιμετωπίζεται με συνθήματα. Χρειάζεται πολιτική αξιοπιστία, ενημέρωση και ειλικρινής δημόσιος διάλογος. Χωρίς αυτά, ακόμη και όσοι επιθυμούν την επανένωση μπορεί να δυσκολεύονται να εμπιστευτούν μια μελλοντική λύση.

Παράλληλα, η κοινωνική προετοιμασία δεν μπορεί να αναβάλλεται μέχρι την επίτευξη συμφωνίας. Η εκπαίδευση, οι κοινές δράσεις και οι ευκαιρίες επαφής μεταξύ των δύο κοινοτήτων μπορούν να δημιουργήσουν σχέσεις εμπιστοσύνης. Όχι για να υποκαταστήσουν την πολιτική διαδικασία, αλλά για να προετοιμάσουν το έδαφος πάνω στο οποίο μια λύση θα μπορέσει να λειτουργήσει.

Κυρίως όμως χρειάζεται να ακουστούν οι νέοι. Οι γενιές που έζησαν την εισβολή έχουν την εμπειρία και τη μνήμη. Οι νεότερες, όμως, θα ζήσουν με τις συνέπειες των σημερινών αποφάσεων. Δεν μπορεί να τους ζητούμε απλώς να κληρονομήσουν τις θέσεις μας, χωρίς να τους δίνουμε ουσιαστικό λόγο στη διαμόρφωση του μέλλοντος τους.

Για τις προηγούμενες γενιές, η επανένωση συνδέεται συχνά με την επιστροφή σε όσα χάθηκαν. Για τις νεότερες, θα σημαίνει τη δημιουργία μιας πολιτείας που δεν γνώρισαν ποτέ.

Το μεγαλύτερο πρόβλημα δεν είναι ότι οι νέοι δεν θυμούνται την ενωμένη Κύπρο. Είναι ότι κινδυνεύουμε να μην τους έχουμε δείξει πώς θα μπορούσε να υπάρξει.

Και αν η πολιτική ηγεσία δεν προσφέρει μια αξιόπιστη προοπτική και η κοινωνία δεν καλλιεργήσει την ικανότητα της συνύπαρξης, τότε η επόμενη γενιά δεν θα κληρονομήσει μόνο μια διαιρεμένη πατρίδα. Θα κληρονομήσει και την πεποίθηση ότι η διαίρεση είναι η μόνη δυνατή πραγματικότητα.