Δες περισσότερα άρθρα του philenews όταν αναζητάς ειδήσεις στην Google
Add philenews.com on Google
Η Αστυνομία κτυπούσε την πόρτα οικογένειας μέχρι και το 1967 και ζητούσε τον γιο της ως λιποτάκτη, τη στιγμή που είχε δηλωθεί ως ελλείπον πρόσωπο μετά τη σύλληψή του από τους Τουρκοκύπριους στις 23 Δεκεμβρίου του 1963. «Τους είπαμε ότι δεν τον είδαμε από τη μέρα εξαφάνισής του και όμως, ήρθαν και το 1965 και το 1967 και τον ζητούσαν από εμάς», ανέφερε στον «Φ» ο Ανδρέας Ευσταθίου, αδελφός του Πέτρου Ευσταθίου του οποίου τα οστά βρέθηκαν το 2012 σε ομαδικό τάφο και ταυτοποιήθηκαν μόλις πρόσφατα. Η Αστυνομία, η οποία τότε δεν φαίνεται να διερεύνησε τις 44 εξαφανίσεις Ελληνοκυπρίων της περιόδου 1963-1964, επέμενε στο αφήγημα της λιποταξίας αναξέοντας τις πληγές της οικογένειάς του, η οποία εμφανιζόταν να έχει ένα γιο λιποτάκτη.
Η οικογένεια του Πέτρου περνούσε δύσκολες ώρες, αφού εκτός από το ίδιό της το παιδί έχασε και το σπίτι που διέμενε στον Τράχωνα, συνεπεία των διακοινοτικών ταραχών της περιόδου 1963-1964.
Ο Πέτρος βρέθηκε δεμένος (πόδια και χέρια) και ο αδελφός του εκτιμά από τα ευρήματα πως δέχτηκε ίσως και εκατοντάδες κτυπήματα προτού εκπνεύσει. Αναφέρει στον «Φ» ότι οι απαχθέντες φορτώνονταν σε Land Rover και οδηγούνταν σε σημεία όπου τους ανέμεναν αγανακτισμένοι συγγενείς Τουρκοκυπρίων που είχαν απαχθεί ή δολοφονηθεί από ομάδες Ελληνοκυπρίων και αφού τους κατέβαζαν από τα αυτοκίνητα, δέχονταν λιντσάρισμα από τους αγανακτισμένους.
Η αδελφή του Πέτρου, Χριστίνα, σε ηλικία μόλις 9 ετών τότε, θυμάται πως ένας γείτονάς τους Τουρκοκύπριος, με τον οποίο η οικογένειά της διατηρούσε φιλικές σχέσεις, τους επεσκέφθη ξαφνικά στο σπίτι και είπε στη μητέρα της: «Γιαννούλα, πιάσε τα μωρά σου τωρά τζιαι φύε». Η μητέρα μας τον ρώτησε «γιατί» και της είπε «εξεκινήσαν οι φασαρίες τζιαι έρκουνται τωρά οι Τούρτζιοι».
«Η μάνα μου μας πήρε όπως ήμασταν και τους έξι και δεν πρόλαβε καν να αλλάξει τη μικρή μας αδελφή και φύγαμε. Μακάρι ναν καλά ο Τουρκοκύπριος, μας συνόδευσε ώς τον ποταμό Πεδιαίο και εκεί βρήκαμε πολλούς Τούρκους με τα όπλα στα πολυβολεία και στην άλλη πλευρά του ποταμού ήταν οι δικοί μας πάλι με τα όπλα. Ο κόσμος ήταν σειρά στη δική μας περιοχή συγκεντρωμένος».
Η κ. Χριστίνα θυμάται επίσης: «Την ώρα που σταθήκαμε εκεί να περάσουμε στην απέναντι μεριά του Πεδιαίου, είχε έναν Τούρκο στρατιώτη ο οποίος αναφερόμενος στη μάνα μας φώναξε: «Παίξε την ρε…”». Τότε ένας γείτονάς μας Τούρκος αντέδρασε και του είπε: «Ρε μα εν αντρέπεσαι; Να παίξουμε τη γυναίκα με έξι μωρά, γειτόνισσά μου τζιαι φίλη μου; Άφησ’ την να περάσει”». Η κ. Χριστίνα εξηγεί ότι ο διάλογος μεταξύ των δύο διημείφθη στην Τουρκική και αργότερα η μητέρα τους, η οποία μιλούσε Τούρκικα (επειδή έζησε εκεί ανάμεσα σε Τουρκοκύπριους), τους ενημέρωσε για το τι λέχτηκε. «Μαζί τους αναγιωθήκαμε», λέει η κ. Χριστίνα, η οποία προσθέτει: «Δεν μας πυροβόλησαν και όταν περάσαμε, μας χειροκροτούσαν οι δικοί μας που βρίσκονταν στην άλλη πλευρά και φώναζαν της μάνας μου: “Μπράβο ηρωίδα, μπράβο ηρωίδα”».
Όσον αφορά στον Πέτρο, η κ. Χριστίνα ανέφερε πως τότε ήταν στρατιώτης. «Πήγε στον πατέρα μου και τον ρώτησε πού είμαστε και ο πατέρας μου του εξήγησε, οπόταν ο Πετράκης του είπε: “Παπά, γίνονται φασαρίες με τους Τούρκους, τι θα κάνουμε;”. Ο πατέρας μου απάντησε με ερώτηση: “Τι θα κάνουμε γιε μου;”. Ο Πέτρος του είπε “Μεν φοβάσαι παπά και θα πάω να τους φέρω”. Δεν ξαναγύρισε».
Έκκληση συγγενών
Επικοινωνήσαμε με τον πρόεδρο των Συγγενών Αγνοουμένων της περιόδου 1963-1964, Χάρη Συμεωνίδη, του οποίου ο αδελφός επίσης βρέθηκε σε έναν από τους ομαδικούς τάφους στις Χαμίτ Μάντρες και ζητήσαμε το δικό του σχόλιο. «Ο εντοπισμός και η διακρίβωση της τύχης έστω και ενός Ελληνοκύπριου αγνοουμένου της περιόδου 1963-64 έχει για μας ξεχωριστή σημασία», αναφέρει και προσθέτει: «Μετά από 56-57 χρόνια, τα πράγματα είναι πλέον πολύ δύσκολα. Οι στενοί συγγενείς ένας-ένας φεύγουν με τον καημό της απώλειας των αγαπημένων τους. Πέραν τούτου, αντικειμενικές δυσκολίες και προβλήματα καθιστούν πολύ δύσκολο τον εντοπισμό οστών. Μάρτυρες, οι οποίοι ενδεχομένως θα μπορούσαν να υποδείξουν σημεία ταφής, αρρωσταίνουν, ξεχνούν ή και φεύγουν, με αποτέλεσμα να χάνονται ανεπιστρεπτί πολύτιμες πληροφορίες. Άλλο σημαντικό πρόβλημα είναι οι αναπτύξεις που υλοποιούνται, όπως δρόμοι, κτήρια, πάρκα και άλλα, που εξαφανίζουν οστά και καθιστούν αδύνατο τον εντοπισμό τους. Ως παράδειγμα να αναφέρω το χωράφι στις Χαμίτ Μάντρες μέσα στο οποίο εντοπίστηκαν σε πέντε ομαδικούς τάφους τα οστά 16 ατόμων, το οποίο σήμερα καταλαμβάνεται κατά το μεγαλύτερο μέρος του από δρόμο έξι λωρίδων κυκλοφορίας. Μετά την ταυτοποίηση των οστών και του Πέτρου Ευσταθίου, μας λείπουν άλλοι 33 αγνοούμενοι της τότε περιόδου. Η μόνη επιτυχημένη εκταφή που αφορούσε Ε/κ αγνοούμενους του 1963-64 είναι αυτή στις Χαμίτ Μάντρες το 2012. Από τους 16 που εντοπίστηκαν ταυτοποιήθηκαν μόνο 11».
«Με την ευκαιρία, απευθύνουμε έκκληση προς κάθε αρμόδιο, και από εδώ και από εκεί, να πράξει ό,τι είναι δυνατό για την επίτευξη καλύτερων αποτελεσμάτων, τόσο όσον αφορά στους Ε/κ όσο και στους Τ/κ αγνοούμενους».
«Ας πουν μια συγγνώμη, έστω και με καθυστέρηση»
Ο Ανδρέας Ευσταθίου θυμάται πως «1-2 μέρες προτού ξεσπάσουν τα επεισόδια μεταξύ των δύο κοινοτήτων, είχε πάει σε ένα περίπτερο Τουρκοκύπριου και απέναντι υπήρχε ένα σπίτι στο οποίο Τούρκοι έκαναν βολή με νέα όπλα που βρίσκονταν σε καινούργια κιβώτια. Λέει πως έριχναν προς ένα περιστέρι και προσθέτει πως προετοιμάζονταν.
Ο κ. Ανδρέας εκφράζει παράπονα για το γεγονός ότι δεν διενεργήθηκε έρευνα για να διαπιστωθεί τι απέγιναν τόσοι Ελληνοκύπριοι που συνελήφθησαν από εξτρεμιστές της άλλης πλευράς. «Μόνο μας έτρεχαν ξοπίσω και ζητούσαν τον Πέτρο επειδή τον θεωρούσαν λιποτάκτη». Απαντώντας σε σχετική ερώτηση του «Φ», ανέφερε πως η Αστυνομία αναζήτησε τον Πέτρο, ως λιποτάκτη, και το 1965 και το 1967. «Τώρα πλέον ξεκαθάρισαν όλα και ίσως αν δει κάποιος το δημοσίευμα, στείλει μια επιστολή συγγνώμης, έστω και με καθυστέρηση δεκαετιών. Ο Πέτρος δεν λιποτάκτησε, μαρτύρησε».
«Ύστερα από το πρώτο σοκ και τη θλίψη, στη συνέχεια νιώσαμε ανακούφιση», αναφέρει ο κ. Ανδρέας, ο οποίος προσθέτει: Δεν έχουμε τίποτε με κανέναν και μακάρι να μη χαθούν άλλα παιδιά.