Όλοι οι πάροχοι υπηρεσιών υγείας, νομικά ή φυσικά πρόσωπα, όλες οι δομές παροχής υπηρεσιών φροντίδας, νοσηλευτήρια, εργαστήρια, διαγνωστικά κέντρα, στέγες άλλων επαγγελματιών αλλά και οι ίδιοι οι επαγγελματίες υγείας θα βρίσκονται υπό συνεχή εποπτεία και έλεγχο όπως θα βρίσκεται και η εφαρμογή όλων των νομοθεσιών που βρίσκονται ή θα βρίσκονται σε ισχύ και αφορούν τον τομέα της Υγείας.

Η μεγάλη μελέτη του υπουργείου Υγείας που αφορά την αξιολόγηση των αναγκών (Capacity planning) έδειξε το τεράστιο κενό που υπάρχει στον τομέα της Υγείας στην Κύπρο. Την έλλειψη ελέγχου και εποπτείας των παρόχων υπηρεσιών υγείας αλλά και την ελλιπή έως ανύπαρκτη παρακολούθηση της εφαρμογής των διαφόρων νομοθεσιών που βρίσκονται σε ισχύ. Ως εκ τούτου, το υπουργείο Υγείας ετοιμάζεται να δημιουργήσει την αρμόδια Αρχή η οποία θα θέσει υπό τον έλεγχο της όλα όσα αφορούν τον τομέα της Υγείας. Μάλιστα, νομοσχέδιο με τίτλο «Ο περί ποιοτικών προτύπων και στην παροχή υπηρεσιών φροντίδας υγείας», το οποίο θα αποτελεί τον νόμο «ομπρέλα» για τη λειτουργία αυτής της Αρχής, έχει τεθεί από προχθές σε δημόσια διαβούλευση, ενώ ταυτόχρονα, όπως αναφέρουν πληροφορίες του «Φ», το υπουργείο Υγείας, στο πλαίσιο της προσπάθειας για αναδιοργάνωσή του, προωθεί συνεργασία με ξένους εμπειρογνώμονες προκειμένου να προχωρήσει στις απαραίτητες διαδικασίες, όπως αυτές ακολουθούνται στα  υπόλοιπα κράτη τα οποία διαθέτουν αντίστοιχους μηχανισμούς.

Το νομοσχέδιο καλύπτει όλες τις παραμέτρους, περιλαμβανομένων των κριτηρίων λειτουργίας των διαφόρων δομών παροχής υπηρεσιών υγείας, των δικαιωμάτων των ασθενών, των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων των παρόχων υπηρεσιών υγείας αλλά και των κριτηρίων που καθορίζουν τη σωστή εξυπηρέτηση των αποδεκτών υπηρεσιών υγείας (ασθενών). Προνοεί, επίσης, την επιβολή διοικητικών προστίμων σε όσους παραβιάζουν τη νομοθεσία (ή όποια νομοθεσία βρίσκεται εν ισχύι και διέπει τον τρόπο λειτουργίας τους).

Συγκεκριμένα και σύμφωνα με το νομοσχέδιο, η αρμόδια εποπτική Αρχή:

>> Θα τηρεί μητρώο παρόχων υπηρεσιών φροντίδας υγείας.
>> Θα ασκεί έλεγχο και εποπτεία σε κάθε πάροχο υπηρεσιών, με σκοπό τη διασφάλιση συνεχούς συμμόρφωσης προς τις διατάξεις του νόμου ή των δυνάμει αυτού εκδιδόμενων κανονισμών μέσω των εντεταλμένων επιθεωρητών.
>> Θα επιβάλλει διοικητικές ποινές, περιλαμβανομένων διοικητικών προστίμων, σε περίπτωση παράβασης.
>> Θα δέχεται και διερευνά καταγγελίες ή παράπονα από αποδέκτες υπηρεσιών.
>> Θα τηρεί αρχείο με τις υποχρεωτικές κοινοποιήσεις από τους παρόχους υπηρεσιών καθώς επίσης και με τα παράπονα που λαμβάνει.
>> Θα ενημερώνει τα αρμόδια επαγγελματικά σώματα των παρόχων υπηρεσιών αναφορικά με παραβιάσεις για τη λήψη δικών τους ενεργειών εκεί και όπου αυτό εφαρμόζεται ανάλογα με την περίπτωση, εφόσον οι παραβιάσεις εμπίπτουν στον τομέα αρμοδιοτήτων τους.
>> Για τους παρόχους που προσφέρουν υπηρεσίες στο πλαίσιο του ΓεΣΥ προνοείται ότι σε περίπτωση που παραβιάσεις εμπίπτουν στον τομέα αρμοδιοτήτων του ΟΑΥ, ή συνιστούν και παράβαση των συμβάσεων των παρόχων, θα ενημερώνεται ο οργανισμός.

Η αρμόδια Αρχή, «δύναται να επιβάλλει διοικητικό πρόστιμο ύψους από €500 μέχρι €20.000, ανά παράβαση.

Περαιτέρω ο προτεινόμενος νόμος προβλέπει ότι:

>> Κάθε πάροχος υπηρεσιών φροντίδας υγείας έχει υποχρέωση κατά την παροχή των εν λόγω υπηρεσιών να τηρεί συγκεκριμένα πρότυπα.
>> Κάθε πάροχος υπηρεσιών φροντίδας υγείας έχει υποχρέωση να σέβεται και εφαρμόζει στην πράξη τα δικαιώματα των ασθενών όπως αυτά κατοχυρώνονται από τον «Περί της κατοχύρωσης και της προστασίας των δικαιωμάτων των ασθενών» νόμο.
>> Έχει υποχρέωση να προσδιορίζει και διασφαλίζει το συμφέρον των παιδιών, καθώς επίσης και το συμφέρον των ευάλωτων ομάδων.

Επίσης, ο κάθε πάροχος υπηρεσιών φροντίδας υγείας οφείλει να «σχεδιάζει την παροχή φροντίδας και θεραπευτικής αγωγής με γνώμονα τις προτιμήσεις του ασθενή και να διασφαλίζει ότι ανταποκρίνεται στις ανάγκες του. Να υποστηρίζει και καθιστά ικανό τον ασθενή να κατανοήσει τις επιλογές που έχει σε σχέση με τη φροντίδα και θεραπευτική αγωγή και να συζητήσει με κατάλληλους επαγγελματίες υγείας ή άλλα ικανά πρόσωπα τους κινδύνους και τα θετικά αποτελέσματα της κάθε επιλογής. Οφείλει, επίσης, να υποστηρίζει και να καθιστά ικανό τον ασθενή για συμμετοχή στη λήψη αποφάσεων που αφορούν τη φροντίδα και θεραπευτική αγωγή, στο μέγιστο δυνατό βαθμό και να εμπλέκει τον ασθενή στις αποφάσεις ως προς τον τρόπο με τον οποίο θα παρασχεθεί η φροντίδα ή θεραπευτική αγωγή».

Σε ό,τι αφορά τον έλεγχο σε φυσικά πρόσωπα, το νομοσχέδιο περιλαμβάνει όλους όσοι παρέχουν υπηρεσίες υγείας και κοινωνικής ευημερίας σε ασθενείς με σχετικές παραπομπές στους νόμους που διέπουν την άσκηση των συγκεκριμένων επαγγελμάτων. Αναλυτικά, αφορά, γιατρούς, φυσιοθεραπευτές, εργοθεραπευτές, λογοπαθολόγους, κλινικούς ψυχολόγους, κλινικούς διαιτολόγους, νοσηλευτές, κοινωνικούς λειτουργούς, και «οποιοδήποτε άλλο πρόσωπο το οποίο ασκεί οποιοδήποτε άλλο επάγγελμα το οποίο είναι είτε ρυθμιζόμενο από νόμο είτε όχι, στον τομέα της υγείας».

Στο νομοσχέδιο περιλαμβάνονται και πρόνοιες που αφορούν την ασφαλή εξυπηρέτηση των ασθενών/ αποδεκτών υπηρεσιών.

Συγκεκριμένα και όπως προβλέπεται, ο πάροχος υπηρεσιών φροντίδας υγείας οφείλει να «αξιολογεί τους κινδύνους στην υγεία και ασφάλεια του ασθενή», να λαμβάνει όλα τα απαραίτητα μέτρα για περιορισμό αυτών των κινδύνων και να διασφαλίζει ότι:

>> Τα πρόσωπα που παρέχουν φροντίδα ή θεραπεία έχουν τα προσόντα, ικανότητα, δεξιότητες και εμπειρία για να το πράττουν με ασφάλεια.
>> Οι εγκαταστάσεις όπου παρέχονται οι υπηρεσίες είναι ασφαλείς για τέτοια χρήση και χρησιμοποιούνται με ασφαλή τρόπο.
>> Ο ιατρικός εξοπλισμός ή φάρμακα παρέχονται από τον ίδιο, εξασφαλίζουν την κάλυψη των αναγκών του αποδέκτη με ασφάλεια

Το νομοσχέδιο προβλέπει ακόμα και για την αξιοπρεπή μεταχείριση των ασθενών, περιλαμβάνοντας στις υποχρεώσεις των παρόχων υπηρεσιών υγείας, μεταξύ άλλων, την κάλυψη των διατροφικών αναγκών και των αναγκών ενυδάτωσης των ασθενών (ηλικιωμένων και όχι μόνο).

Σε ό,τι αφορά τις εγκαταστάσεις στις οποίες παρέχονται οι υπηρεσίες φροντίδας υγείας, το νομοσχέδιο περιλαμβάνει, επίσης, σχετικές πρόνοιες ενώ προβλέπει και ότι ο κάθε πάροχος οφείλει να διαθέτει και μηχανισμό και διαδικασίες αναγνώρισης, υποβολής, καταγραφής, διαχείρισης και απάντησης παραπόνων που υποβάλλονται από ασθενείς, σε σχέση με τις υπηρεσίες που παρέχουν.

Τέλος και «τηρουμένων οποιωνδήποτε άλλων νομοθεσιών που ρυθμίζουν πρότυπα σε σχέση με υποστατικά και εξοπλισμό για παροχή υπηρεσιών φροντίδας υγείας, τα υποστατικά και εξοπλισμός που χρησιμοποιούνται από τον πάροχο υπηρεσιών φροντίδας υγείας πρέπει να είναι πλήρως αδειοδοτημένα από τις αρμόδιες Αρχές ανάλογα με τη χρήση τους, να είναι καθαρά, να είναι ασφαλή, να είναι κατάλληλα για τον σκοπό χρήσης τους, να χρησιμοποιούνται με τον κατάλληλο τρόπο, να διατηρούνται σε καλή κατάσταση∙ και να τοποθετούνται κατάλληλα ανάλογα με τον σκοπό χρήσης τους».

ΠΑΡΕΜΒΑΣΗ

Επιτακτική ανάγκη η άσκηση ελέγχου

Το προτεινόμενο νομοσχέδιο βρίσκεται ήδη στη διαδικασία της δημόσιας διαβούλευσης και το υπουργείο Υγείας αναμένει τα σχόλια όλων των εμπλεκομένων φορέων. Από χθες στο παρασκήνιο άρχισαν να συζητούνται διάφορες πρόνοιες του, οι οποίες, όπως κάποιοι υποστηρίζουν, συγκρούονται με άλλες νομοθεσίες οι οποίες βρίσκονται σε ισχύ. Η ανάγκη για άσκηση ελέγχου στον τομέα της Υγείας στην Κύπρο είναι επιτακτική. Καλό θα ήταν όλοι οι εμπλεκόμενοι, περιλαμβανομένου του υπουργείου Υγείας, να μεριμνήσουν ώστε να μην χαθούν στις λεπτομέρειες και να οδηγήσουν το νομοσχέδιο σε κάποιο συρτάρι. Καλό θα ήταν, επίσης, να είναι όλοι σύμφωνοι με το τελικό κείμενο, ώστε αυτό, όταν σταλεί στη Βουλή να οδηγηθεί χωρίς καθυστέρηση για ψήφιση του σε νόμο.