Τα αντιαεροπορικά BARAK MX της Κύπρου στην Ασπίδα του Αχιλλέα: Πώς θα λειτουργεί το σύστημα

Η διαλειτουργικότητα των κυπριακών και ελληνικών αντιαεροπορικών συστημάτων βρέθηκε, μεταξύ άλλων θεμάτων, στο επίκεντρο των συνομιλιών του Υπουργού Άμυνας Βασίλη Πάλμα με τον Έλληνα ομόλογό του, Νίκο Δένδια. Πρόκειται για ένα πεδίο που αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα υπό το φως των νέων εξοπλιστικών σχεδιασμών της Ελλάδας με την συμφωνία ύψους €3 δισ. για την «Ασπίδα του Αχιλλέα», η οποία, εισάγει στην ελληνική Άμυνα, μια ισραηλινή τεχνολογία δοκιμασμένη σε πραγματικές συνθήκες πολέμου.

Η αξία αυτών των συστημάτων, πολλές φορές λανθασμένα κρίνεται αποκλειστικά από τις δυνατότητες των Α/Α πυραύλων τους και στα «σκορ» των αναχαιτήσεων. Ωστόσο, για τους στρατιωτικούς κύκλους, ίση και ίδια αξία έχουν τα ραντάρ αυτών των συστημάτων, τα οποία μπορούν να αποκαλύψουν απειλές σε μεγάλες αποστάσεις. Πρόκειται για μια πάρα πολύ σημαντική εξέλιξη, η οποία με τους σωστούς χειρισμούς, μπορεί να χαρίσει στην Κύπρο και την Ελλάδα, μια επιχειρησιακά πολύτιμη κοινή εικόνα της ανατολικής Μεσογείου και του Αιγαίου.

Η διαλειτουργική ένταξη των κυπριακών αντιαεροπορικών συστημάτων BARAK MX στην ελληνική «Ασπίδα του Αχιλλέα» δεν προϋποθέτει την απευθείας επικοινωνία τους με κάθε άλλο οπλικό σύστημα του δικτύου. Το κρίσιμο στοιχείο είναι η σύνδεσή τους με ένα ενιαίο σύστημα διοίκησης και ελέγχου (C2) αεράμυνας, το οποίο θα συγκεντρώνει δεδομένα από διαφορετικούς αισθητήρες, θα δημιουργεί κοινή επιχειρησιακή εικόνα και θα κατανέμει τις εμπλοκές ανάμεσα στα διαθέσιμα αντιαεροπορικά μέσα.

Στην πράξη και σε τεχνικό επίπεδο, η αρχιτεκτονική αυτή βασίζεται στη λογική του Integrated Air and Missile Defence, δηλαδή μιας πολυεπίπεδης και δικτυοκεντρικής αεράμυνας, στην οποία τα επιμέρους συστήματα δεν λειτουργούν ως αυτόνομες «νησίδες», αλλά ως μέρη ενός κοινού δικτύου.

Τα ελληνικά και κυπριακά BARAK MX, θα μπορούν να λαμβάνουν δεδομένα όχι μόνο από τα δικά τους οργανικά ραντάρ, αλλά και από εξωτερικούς αισθητήρες που είναι ενταγμένοι στο ίδιο δίκτυο.

Εκεί θα πραγματοποιείται η λεγόμενη σύντηξη δεδομένων, (track fusion). Τα ίχνη που προέρχονται από διαφορετικά ραντάρ συσχετίζονται μεταξύ τους, ώστε το σύστημα να δημιουργεί μία ενιαία και όσο το δυνατόν ακριβέστερη εικόνα για κάθε απειλή, με στοιχεία όπως η θέση, η ταχύτητα, το ύψος, η κατεύθυνση και το είδος της απειλής.

Για παράδειγμα, ένα αεροσκάφος, ένα drone, ένας πύραυλος cruise ή μια άλλη εναέρια απειλή δεν αντιμετωπίζεται ως διαφορετικό ίχνος από κάθε συστοιχία, αλλά ως ένας κοινός στόχος μέσα στην αναγνωρισμένη αεροπορική εικόνα.

Το κεντρικό σύστημα C2 μπορεί να αξιολογεί το είδος της απειλής, την πορεία της, την απόσταση, τη διαθεσιμότητα των αντιαεροπορικών συστημάτων και τη γεωμετρία της πιθανής εμπλοκής, προτού αναθέσει την αναχαίτιση στο καταλληλότερο μέσο.

Διευκρινίζεται ότι ακόμα και σε αυτές τις περιπτώσεις, το BARAK MX θα εξακολουθεί να χρησιμοποιεί το δικό του σύστημα ελέγχου πυρός και τους δικούς του αλγορίθμους για την τελική φάση της εμπλοκής, όμως η εικόνα του στόχου και η εντολή ανάθεσης μπορούν να προέρχονται από ένα ευρύτερο δίκτυο.

Αναφερόμενος, επ΄ αυτού ο Υπουργός Βασίλης Πάλμας, δήλωσε ότι «πρόκειται για μια ιδιαίτερα σημαντική πρωτοβουλία, η οποία ενισχύει ουσιαστικά την εθνική αρχιτεκτονική ασφάλειας και την ικανότητα αντιμετώπισης σύγχρονων απειλών».

«Επί χάρτου», η διαλειτουργικότητα και η δημιουργία μιας κοινής αεροπορικής επιχειρησιακής εικόνας μοιάζουν με μια σχετικά απλή υπόθεση. 

Η πραγματικότητα, ωστόσο, απέχει αισθητά από αυτούς τους σχεδιασμούς. Όσα περιγράφηκαν προϋποθέτουν, πέρα από τις πολιτικές δεσμεύσεις, σταθερή και μακροχρόνια συνέπεια σε επίπεδο Υπουργείων και Γενικών Επιτελείων, ώστε η κοινή επιχειρησιακή εικόνα όχι μόνο να δημιουργηθεί, αλλά και να διατηρηθεί σε βάθος χρόνου. Πρόκειται για επιλογές που θα πρέπει να υπερβούν τον εκάστοτε πολιτικό κύκλο, τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Κύπρο, και να αντιμετωπιστούν ως αποφάσεις ζωτικής εθνικής σημασίας, με συνέχεια, θεσμική θωράκιση και σαφή στρατηγικό προσανατολισμό.