Διευρύνονται τα κριτήρια για την αποφυλάκιση κρατουμένων με ηλεκτρονικό βραχιολάκι, σε μια προσπάθεια πιο γρήγορης επανένταξης στην κοινωνία αλλά και για απάμβλυνση του προβλήματος του υπερπληθυσμού στις Κεντρικές Φυλακές.

Ενόψει της καθόδου στην Κύπρο μελών της Επιτροπής του Συμβουλίου της Ευρώπης κατά των βασανιστηρίων της γνωστής CPT την ερχόμενη Παρασκευή, το ζήτημα του υπερπληθυσμού καθίσταται ξανά εκ των πρώτων που θα τεθούν. Το υπουργείο Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως έθεσε την περασμένη βδομάδα σε δημόσια διαβούλευση το νομοσχέδιο με τίτλο «ο περί Φυλακών (Τροποποιητικός) Νόμος του 2026», το οποίο σκοπεύει στη διεύρυνση του θεσμού της ηλεκτρονικής επιτήρησης καταδίκων, στη βάση των συστάσεων της Επιτροπής κατά των Βασανιστηρίων του Συμβουλίου της Ευρώπης (CPT) και της Νομικής Υπηρεσίας.

Συγκεκριμένα, το νομοσχέδιο προβλέπει:

(α) Ρητά τη δυνατότητα του Συμβουλίου Αποφυλάκισης να διατάξει την εφαρμογή της ηλεκτρονικής παρακολούθησης σε κατάδικους των οποίων εγκρίνεται η αίτηση τους για αποφυλάκιση επ’ αδεία, για την παρακολούθηση της εφαρμογής των όρων που επιβάλλει,

(β) Την επέκταση του χρονικού πλαισίου που μπορεί να εφαρμοστεί η ηλεκτρονική παρακολούθηση σε πρόσωπα που καταδικάσθηκαν σε ποινή φυλάκισης μεγαλύτερη των 12 μηνών και μικρότερη των 5 ετών και έχουν εκτίσει το ήμισυ της ποινής τους, από 12 σε 18 μήνες.

(γ) Τη δυνατότητα εφαρμογής της ηλεκτρονικής παρακολούθησης σε πρόσωπα που έχουν καταδικασθεί σε ποινή φυλάκισης μικρότερη των 18 μηνών, αντί 12 που προβλέπει ο υφιστάμενος νόμος και έχουν εκτίσει το 1/3 της ποινής τους.

(δ) Για κατάδικους που έχουν ενταχθεί σε πρόγραμμα απεξάρτησης από ναρκωτικά ή είναι ηλικίας 70 χρονών και άνω, ώστε να μην αποτελεί προϋπόθεση για την έγκριση του αιτήματος τους για ηλεκτρονική παρακολούθηση η ένταξη τους στην Ανοιχτή Φυλακή.

Με την έγκριση των προϋποθέσεων αυτών από τη νέα Βουλή αναμένεται ότι θα αυξηθεί δραστικά ο αριθμός των κρατουμένων που θα μπορεί να εκτίουν το υπόλοιπο της ποινής τους στο σπίτι ή και στην εργασία τους, νοουμένου ότι θα πληρούν τις προϋποθέσεις που θέτει ο νομοθέτης. Αυτή τη στιγμή ο αριθμός όσων ευεργετούνται από τον θεσμό αυτός ο οποίος χρονολογείται πέραν της δεκαετίας, θεωρείται μικρός, αφού λίγοι ενέπιπταν στα κριτήρια που υπάρχουν. Επίσης, υπήρχε αριθμητικός περιορισμός γιατί και τα ηλεκτρονικά βραχιολάκια ήταν περιορισμένα, ενώ τώρα έχουν αυξηθεί σημαντικά.

Η παρακολούθηση ενός κρατούμενου ηλεκτρονικά γίνεται από ειδικό δωμάτιο στις Κεντρικές Φυλακές. Το ηλεκτρονικό βραχιολάκι που φέρουν κυρίως στο πόδι, εκπέμπει σήμα και εάν υπάρξει παραβίαση του καθορισμένου χώρου όπου πρέπει να βρίσκεται ένας κρατούμενος, τότε στέλνεται ειδοποίηση για παράβαση των όρων και ενημερώνεται η Αστυνομία. Αρκετοί κρατούμενοι εκμεταλλεύονται τη δυνατότητα να βρίσκονται εκτός φυλακής και να εργάζονται την ώρα που παρακολουθούνται ηλεκτρονικά, έτσι ώστε να ενταχθούν στην κοινωνία πιο ομαλά.

Το μεγάλο ζήτημα αφορά στην επέκταση του θεσμού και στους υπόδικους. Σήμερα, πέραν των 200 προσώπων βρίσκονται κλεισμένοι σε κελιά είτε εντός φυλακών είτε σε αστυνομικά κρατητήρια αναμένοντας τη δίκη τους. Παλαιότερα επί υπουργίας Έμιλυς Γιολίτη είχε ετοιμαστεί νομοσχέδιο ώστε και οι υπόδικοι να στέλνονται σπίτι τους με ηλεκτρονικό βραχιολάκι, ωστόσο, δεν υπήρξε συμφωνία στη Βουλή για το ποιοι θα μπορούσαν να ευεργετηθούν από την εξέλιξη αυτή, ενώ υπήρξε και αντίδραση από τα δικαστήρια. Τελικά, το εγχείρημα αυτό έμεινε στη μέση την ώρα που οι μισοί, τουλάχιστον, υπόδικοι θα βρίσκονταν υπό περιορισμό σπίτι τους εάν αυτό το αποφάσιζε Δικαστής. Το θέμα είναι στις προτεραιότητες του Υπουργείου Δικαιοσύνης, ωστόσο, ακόμα μελετάται αφού υπάρχουν κάποιες αντιδράσεις.