Ανησυχητικά είναι τα ευρήματα της Ελεγκτικής Υπηρεσίας, σχετικά με τον τουριστικό κλάδο και ιδιαίτερα στο κομμάτι που αφορά τις ξενοδοχειακές μονάδες και τουριστικά καταλύματα. Παρά το γεγονός ότι είναι γνωστά και χρόνια τα προβλήματα που αφορούν στην αδειοδότηση των ξενοδοχείων, εντούτοις, τα ευρήματα της Ελεγκτικής Υπηρεσίας καταδεικνύουν ότι το πρόβλημα είναι πολύ μεγαλύτερο σε σχέση με την εικόνα που υπήρχε, με αποτέλεσμα να προκύπτουν σοβαρές παρενέργειες σε σχέση με το τουριστικό μας προϊόν.
Ειδικότερα, η Ελεγκτική Υπηρεσία εξέδωσε σήμερα 2 Ιουλίου 2026 ειδική έκθεση με ελεγχόμενο φορέα το Υφυπουργείο Τουρισμού. Η έκθεση της Ελεγκτικής επικεντρώθηκε σε τέσσερις παραμέτρους, με περίοδο αναφοράς τα έτη 2023-2025:
Συγκεκριμένα:
▪ Αδειοδότηση ξενοδοχείων και τουριστικών καταλυμάτων.
▪ Σχέδιο Χορηγιών για Αναβάθμιση Χώρων Εστίασης ή Καταστημάτων Πώλησης Παραδοσιακών Προϊόντων Διατροφής.
▪ Σχέδιο Χορηγιών για Έργα Αναβάθμισης Ξενοδοχείων και Τουριστικών Καταλυμάτων σε Ύπαιθρο, Ορεινές και Απομακρυσμένες Περιοχές για τον Εκσυγχρονισμό και τη Βελτίωση της Ανταγωνιστικότητας του Τουριστικού Προϊόντος.
▪ Σχέδιο Επιχορήγησης για ενθάρρυνση έργων για την ποιοτική και αισθητική αναβάθμιση των παραλιών.
Αδειοδοτημένα μόλις το 23% των ξενοδοχείων
Σύμφωνα με τα ευρήματα της Ελεγκτικής Υπηρεσίας, από τα 728 ξενοδοχεία και τουριστικά καταλύματα που ήταν καταγεγραμμένα στο μητρώο του Υφυπουργείου Τουρισμού στις 27.4.2026, μόνο 168 (23%) έχουν εξασφαλίσει άδεια λειτουργίας με βάση τον περί Ρύθμισης της Ίδρυσης και της Λειτουργίας Ξενοδοχείων και Τουριστικών Καταλυμάτων Νόμο, ενώ άλλα 158 καταλύματα (22%) λειτουργούν βάσει προσωρινής άδειας λειτουργίας, εφόσον αδυνατούν να συμμορφωθούν με τις υποχρεώσεις για πλήρη αδειοδότηση. Συνεπώς, το 55%, η πλειοψηφία δηλαδή των ξενοδοχείων και τουριστικών καταλυμάτων (402 οντότητες), εξακολουθεί να λειτουργεί χωρίς άδεια λειτουργίας και χωρίς οποιαδήποτε άλλη προσωρινή ρύθμιση.
Δεν υπάρχουν πουθενά
Στα ευρήματα της Ελεγκτικής σημειώνεται το εξής χαρακτηριστικό στοιχείο που αφορά στην εγγραφή τουριστικών καταλυμάτων. Σημειώνεται χαρακτηριστικά: «Από το δειγματοληπτικό έλεγχο 150 καταχωρίσεων στις πλατφόρμες Booking.com και Airbnb στην Επαρχία Αμμοχώστου, εντοπίστηκαν 23 περιπτώσεις, κυρίως τουριστικών επαύλεων και οργανωμένων διαμερισμάτων, οι οποίες δεν κατέστη δυνατό να εντοπιστούν ούτε στο Μητρώο Τουριστικών Καταλυμάτων, ούτε στο Μητρώο Αυτοεξυπηρετούμενων Καταλυμάτων.
Στις 14 περιπτώσεις, δεν αναγραφόταν (στην πλατφόρμα) καθόλου ο αριθμός άδειας εγγραφής, κατά παράβαση της σχετικής νομοθεσίας. Στις υπόλοιπες 9 περιπτώσεις ενώ στην πλατφόρμα αναγραφόταν ο αριθμός άδειας εγγραφής, αυτός δεν εντοπιζόταν στα Μητρώα. Τα ευρήματα αυτά υποδηλώνουν ότι αριθμός καταλυμάτων ενδέχεται να δραστηριοποιείται εκτός του προβλεπόμενου πλαισίου καταγραφής και αδειοδότησης, γεγονός που περιορίζει την αποτελεσματικότητα του εποπτικού μηχανισμού και ενδέχεται να προκαλεί στρεβλώσεις στην τουριστική αγορά.
Απώλεια εσόδων – αθέμιτος ανταγωνισμός
Η Ελεγκτική Υπηρεσία εκτιμά ότι η εκτεταμένη λειτουργία μη αδειοδοτημένων ή προσωρινά αδειοδοτημένων ξενοδοχείων και τουριστικών καταλυμάτων, δημιουργεί αυξημένους κινδύνους για την ασφάλεια και την υγεία των επισκεπτών και του προσωπικού που εργοδοτείται, καθώς και για την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών, κάτι που κατ’ επέκταση θα έχει ευρύτερα αντίκτυπο στη φήμη του κυπριακού τουριστικού προϊόντος. Επίσης ενέχει τον κίνδυνο απώλειας δημόσιων εσόδων από μη εισπραχθέντα τέλη. Παράλληλα, η μη συμμόρφωση αριθμού επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στον τομέα, δημιουργεί συνθήκες άνισου και αθέμιτου ανταγωνισμού εις βάρος αυτών που επένδυσαν, συμμορφώθηκαν και αδειοδοτήθηκαν εγκαίρως.
Αξιολόγηση ενεργειών Υφυπουργείου
Η Ελεγκτική Υπηρεσία, προχωρώντας στην αξιολόγηση των ενεργειών του Υφυπουργείου σε σχέση με την προώθηση της αδειοδότησης, κρίνει: Ανεπαρκής αξιολόγηση και εκτίμηση της ανταπόκρισης των επιχειρήσεων. Ανεπαρκής η μεταβατική
περίοδος που τέθηκε των 5 ετών. Μόνο 5% συμμόρφωση μέχρι την αρχική προθεσμία των πέντε ετών. Σε σχέση με τις διαδοχικές παρατάσεις μέχρι 30.6.27, η Ελεγκτική κάνει λόγο για: Αντικίνητρο συμμόρφωσης για αρκετές επιχειρήσεις. Ακόμα και για την προσωρινή άδεια εντοπίστηκε χαμηλή ανταπόκριση από επιχειρήσεις και χαμηλή συμμόρφωση.
Τουριστικά καταλύματα και στην οικοδομή που κατέρρευσε
Η Ελεγκτική Υπηρεσία σημειώνει στην έκθεση της, ότι με αφορμή την κατάρρευση κτηρίου στη Γερμασόγεια, στις 11 Απριλίου 2026, στο οποίο διαπιστώθηκε ότι λειτουργούσαν τρία αυτοεξυπηρετούμενα διαμερίσματα, εγγεγραμμένα στο Μητρώο του ΥφΤ από τον Μάρτιο και Μάιο 2025, διενεργήθηκε προκαταρκτική διερεύνηση για την αξιολόγηση του πλαισίου αδειοδότησης και εποπτείας των εν λόγω καταλυμάτων.
Παρά το γεγονός ότι το θέμα της αδειοδότησης και εποπτείας των αυτοεξυπηρετούμενων καταλυμάτων δεν αποτελεί αντικείμενο του παρόντος ελέγχου, η Ελεγκτική επισημαίνει ότι από τη διερεύνηση διαπιστώθηκε πως παρά το γεγονός ότι η οικοδομή είχε χαρακτηριστεί ως επικίνδυνη από τον Επαρχιακό Οργανισμό Αυτοδιοίκησης Λεμεσού τον Μάρτιο 2026, και είχαν ενημερωθεί οι ιδιοκτήτες, δεν υπήρξε σχετική ενημέρωση προς το ΥφΤ, ως η αρμόδια αρχή για την αδειοδότηση και εποπτεία των αυτοεξυπηρετούμενων καταλυμάτων, με αποτέλεσμα τα διαμερίσματα να παραμείνουν εγγεγραμμένα στο Μητρώο και να συνεχίσουν να διατίθενται «νόμιμα» μέσω διαδικτυακών πλατφορμών μέχρι και την ημερομηνία της κατάρρευσης. Η απουσία θεσμοθετημένου μηχανισμού έγκαιρης ανταλλαγής πληροφοριών και συντονισμού μεταξύ των εμπλεκόμενων κυβερνητικών υπηρεσιών φαίνεται να είχε ως αποτέλεσμα το ΥφΤ να μην είναι σε θέση να επανεξετάσει εγκαίρως την καταλληλότητα των διαμερισμάτων για φιλοξενία επισκεπτών και ενδεχομένως την αναστολή ή διαγραφή τους από το σχετικό Μητρώο, υπογραμμίζει η Ελεγκτική Υπηρεσία.
Οικονομική στήριξη και σε μη αδειοδοτημένα καταλύματα;
Το Υπουργικό Συμβούλιο με απόφασή του ημερομηνίας 26.3.2026, ενέκρινε τη υλοποίηση του Ειδικού Σχεδίου Στήριξης Απασχόλησης στον Ξενοδοχειακό Τομέα με στόχο τη διατήρηση της απασχόλησης στον ξενοδοχειακό τομέα, λόγω της αιφνίδιας μείωσης της τουριστικής δραστηριότητας που προκύπτει από τις γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή. Η Ελεγκτική Υπηρεσία ζήτησε από το Υφυπουργείο Τουρισμού ενημέρωση κατά πόσο υπάρχει πρόθεση οι επιχειρήσεις οι οποίες έχουν εξασφαλίσει άδεια λειτουργίας (είτε προσωρινή, είτε κανονική) να λάβουν την ίδια μεταχείριση με αυτές οι οποίες δεν έχουν λάβει οποιαδήποτε μέτρα για την νομιμοποίηση της λειτουργίας τους, σε αντίθεση με την νομοθεσία. Η Ελεγκτική, σημειώνεται, εξέφρασε την άποψη ότι η ίδια αντιμετώπιση, η λήψη δηλαδή επιδότησης από το εν λόγω Ειδικό
Σχέδιο ανεξαιρέτως της κατάστασης της οποία βρίσκεται η άδειας λειτουργίας της επιχείρησης, αποτελεί άνιση μεταχείριση προς τους επιχειρηματίες οι οποίοι έχουν κάνει ουσιαστικές ενέργειες για την εξασφάλιση της σχετικής άδειας και τη συμμόρφωση τους με την Νομοθεσία. Το Υφυπουργείο ενημέρωσε ότι το εν λόγω Σχέδιο εμπίπτει καθ’ ύλην στις αρμοδιότητες του Υπουργείου Εργασίας το οποίο ασκεί τις αρμοδιότητές του και λαμβάνει αποφάσεις στη βάση των ευρύτερων κοινωνικοοικονομικών πολιτικών του κράτους και ως εκ τούτου το ΥφΤ δεν έχει θεσμική ή διοικητική αρμοδιότητα να τοποθετηθεί επί ζητημάτων που άπτονται του σχεδιασμού, των κριτηρίων, των όρων ή της εφαρμογής του εν λόγω Σχεδίου, ούτε να παρέμβει σε αποφάσεις που λαμβάνονται από το καθ’ ύλην αρμόδιο Υπουργείο στο πλαίσιο άσκησης των αρμοδιοτήτων του.
Αξιολόγηση της αποδοτικότητας του Υφυπουργείου
Η Ελεγκτική Υπηρεσία αναφέρει ότι το Υφυπουργείο δεν έχει θέσει σαφείς, μετρήσιμους και προκαθορισμένους στόχους, ούτε σε επίπεδο Στρατηγικού Σχεδιασμού ούτε στα επιμέρους Σχέδια Επιχορήγησης που εξετάστηκαν. Η απουσία μετρήσιμων δεικτών καθιστά ουσιαστικά αδύνατη την τεκμηριωμένη αξιολόγηση του βαθμού επίτευξης των στόχων, καθώς και την έγκαιρη λήψη διορθωτικών ενεργειών όπου απαιτείται. Δεν έχουν τεθεί εκ των προτέρων ειδικοί και μετρήσιμοι στόχοι για τα Σχέδια Επιχορήγησης, ούτε έχουν καθοριστεί κατάλληλοι δείκτες επίδοσης/απόδοσης (KPIs) για την παρακολούθησή τους. Ως εκ τούτου, δεν καθίσταται δυνατή η μέτρηση της πραγματικής αποτελεσματικότητας και αποδοτικότητας των Σχεδίων.
Απαντήσεις Υφυπουργείου
Το Υφυπουργείο σημειώνει μεταξύ άλλων στις απαντήσεις του ότι όσον αφορά στο θέμα των αδειοδοτήσεων, λειτουργεί με βάση τη σχετική νομοθεσία, όπου παραχωρείται μεταβατική περίοδος στα ξενοδοχεία μέχρι 31.12.26 προκειμένου να εξασφαλίσουν άδεια λειτουργίας. Όσες μονάδες δεν έχουν ολοκληρώσει τη διαδικασία αδειοδότησης, μπορούν να συνεχίσουν προσωρινά τη λειτουργία τους, εφόσον υποβάλουν τα απαιτούμενα πιστοποιητικά. Σε σχέση με την κατάρρευση της πολυκατοικία στη Λεμεσό, αναφέρει ότι προέβη σε ανάκληση των αδειών μόλις πληροφορήιθηκε για το γεγονός και ακολούθως ενημέρωσε τις σχετικές πλατφόρμες.
