Έκθεση-καταπέλτης της Ελεγκτικής Υπηρεσίας της Δημοκρατίας για τον Κυπριακό Οργανισμό Αθλητισμού και τον έλεγχο που ασκεί στις αθλητικές Ομοσπονδίες, δόθηκε στη δημοσιότητα.
Ο έλεγχος της αρμόδιας υπηρεσίας της Δημοκρατίας καλύπτει την περίοδο μεταξύ 2024 και Αυγούστου 2025, αναδεικνύοντας ότι ο ΚΟΑ στην ουσία δεν ασκεί αποτελεσματικά έλεγχο στους αθλητικούς φορείς που επιχορηγεί, δεν τηρεί μητρώο καταγγελιών που γίνονται και γενικά αδυνατεί να εποπτεύσει τις Ομοσπονδίες και να τους επιβάλει μέτρα συμμόρφωσης.
Ίσως το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα από τα αποτελέσματα του ελέγχου που προσυπογράφονται από τον Γενικό Ελεγκτή της Δημοκρατίας, Ανδρέα Παπακωνσταντίνου, να είναι η υποχρέωση των Ομοσπονδιών να καταθέσουν ελεγμένες οικονομικές καταστάσεις.
Σύμφωνα με στοιχεία που παρατίθενται στην έκθεση, τον Σεπτέμβριο του 2024, οπότε έληγε σχετική προθεσμία, 78 από τις 85 Ομοσπονδίες δεν είχαν φροντίσει να καταθέσουν στον ΚΟΑ τις οικονομικές τους καταστάσεις για το 2023. Παρ΄ όλα αυτά ο ΚΟΑ δεν επέβαλε καμία ποινή στις ασυνεπείς Ομοσπονδίες.
Άλλα είπε ο ΚΟΑ
Επιπλέον, αφήνεται να νοηθεί ότι ο ΚΟΑ παραπληροφόρησε την Ελεγκτική Υπηρεσία. Ενδεικτικά σημειώνεται ότι ενώ 8,2% του συνόλου των Ομοσπονδιών παρέλειψε να υποβάλει τις οικονομικές καταστάσεις εντός του χρονοδιαγράμματος δεν υπήρξε καμία επίπτωση γι΄ αυτές.
Και προστίθεται στα συμπεράσματα του ελέγχου: «Διαπιστώθηκε ότι δεν επιβλήθηκαν ποινές σε όσες δεν τήρησαν το χρονοδιάγραμμα υποβολής τους, καθώς δεν υπήρχε τέτοια πρόνοια στον Οδηγό Αποδέσμευσης Επιχορηγήσεων του έτους 2024. Ωστόσο, όπως μας πληροφόρησε ο ΚΟΑ στην απαντητική επιστολή του ημερ. 13.3.2026, καμία Ομοσπονδία δεν επιχορηγείται εάν δεν έχει υποβάλει τις οικονομικές καταστάσεις του προηγούμενου οικονομικού έτους».
Αρνητικό παράδειγμα η ΚΟΠ
Η έκθεση, αν και περιέχει ήπιες αναφορές και είναι ισορροπημένη, εντούτοις καταρρίπτει πανηγυρικά τα περί αυτοδιοίκητου της Κυπριακής Ομοσπονδίας Ποδοσφαίρου, τονίζοντας ότι δεν υπάρχει καν ένα ισορροπημένο πλαίσιο εποπτείας σε σχέση με την ανώτατη αρχή του δημοφιλέστερου σπορ.
Η Ελεγκτική Υπηρεσία παρουσιάζει την ΚΟΠ ως το πιο ενδεικτικό αρνητικό παράδειγμα «έλλειψης επαρκούς λογοδοσίας» και της αφιερώνει αρκετές αράδες εντός ενός γκρίζου πλαισίου για να υπερτονίσει τις επισημάνσεις της.
Αποδομώντας τις θέσεις περί αυτοδιοίκητου, η Ελεγκτική επισημαίνει: «Ως Υπηρεσία αναγνωρίζουμε ότι η Κυπριακή Ομοσπονδία Ποδοσφαίρου λειτουργεί στο πλαίσιο της αυτονομίας λόγω υποχρεώσεων προς FIFA και την UEFA και αυτό το πλαίσιο θα πρέπει να διατηρηθεί. Όμως θεωρούμε γενικότερα ότι υπάρχει μια παρεξηγημένη ερμηνεία των όρων «ανεξαρτησία» και «ελέγχου/ λογοδοσίας» η οποία οδηγεί στην λανθασμένη εντύπωση ότι τα δύο (ανεξαρτησία και έλεγχος) δεν μπορούν σε κάποιο βαθμό να συνυπάρξουν».
Πριν η Ελεγκτική Υπηρεσία καταλήξει στην πιο πάνω αναφορά απαρίθμησε τις παροχές του κράτους προς την ποδοσφαιρική Ομοσπονδία:
>> Η σχέση κράτους και ΚΟΠ (και κυρίως ποδοσφαιρικών σωματείων) χαρακτηρίζεται ως πολυεπίπεδη.
>> Το κράτος ενισχύει τα ποδοσφαιρικά σωματεία όπως μεταξύ άλλων χρηματοδότηση σωματείων,
>> χρηματοδότηση από τα έσοδα του στοιχήματος, χρηματοδότηση κρατικών αθλητικών εγκαταστάσεων
>> παροχή αθλητικών εγκαταστάσεων, ειδικές χορηγίες για προσφυγικά σωματεία.
>> Επιπρόσθετα, πέραν της οικονομικής πτυχής το κράτος συστηματικά παρέχει υπηρεσίες που αφορούν τα σωματεία π.χ. αστυνόμευση των ποδοσφαιρικών αγώνων, κάτι που σημαίνει δημόσια οικονομική επιβάρυνση αλλά και δέσμευση σημαντικών πόρων ανθρώπινου δυναμικού το οποίο θα μπορούσε να αξιοποιηθεί στις πολλαπλές άλλες ανάγκες του κράτους.
>> Επιπλέον, η διαχρονική συσσώρευση φορολογικών και άλλων οφειλών ποδοσφαιρικών σωματείων και εταιρειών προς το κράτος καθώς και η επανειλημμένη εφαρμογή σχεδίων αποπληρωμής ή άλλων διευκολύνσεων, καταδεικνύουν την ύπαρξη ζητημάτων που υπερβαίνουν τα στενά όρια της αθλητικής διακυβέρνησης και επηρεάζουν άμεσα τα δημόσια οικονομικά.
Βέβαια, στην έκθεση δεν παραγνωρίζεται ότι το «κράτος έχει οικονομικά οφέλη λόγω ποδοσφαίρου, από φορολογικά έσοδα, έσοδα από το στοίχημα, τουρισμό και προβολή της χώρας, ανάπτυξη αθλητισμού μέσω ακαδημιών». Ωστόσο, προστίθεται ότι «Με δεδομένη αυτή την πολυεπίπεδη σχέση ανακύπτει κατά την άποψη μας ζήτημα επάρκειας του υφιστάμενου πλαισίου ελέγχου και λογοδοσίας».
Πολιτικοποιημένο
Για την κατάσταση στο ποδόσφαιρο η Ελεγκτική επιρρίπτει ευθύνες στο κράτος και στη διαχρονική σχέση πολιτικών προσώπων με το άθλημα. Γίνεται ξεκάθαρα λόγος για «πολιτικοποίηση του ποδοσφαίρου», που, όμως, «επιτείνει την ανάγκη υιοθέτησης ενισχυμένων ασφαλιστικών δικλίδων».
Για την ΚΟΠ καταλήγει σημειώνοντας ότι «όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς αναγνωρίζοντας τις νέες απαιτήσεις της κοινωνίας για διαφάνεια, λογοδοσία και χρηστή διοίκηση απαιτείται να επανεξετάσουν την εφαρμογή ενός νέου εκσυγχρονισμένου πλαισίου χρηστής διοίκησης όπου από τη μια να διασφαλίζεται η ανεξαρτησία των ομοσπονδιών (όταν απαιτείται από διεθνείς ομοσπονδίες) και από την άλλη να υπάρχει σεβασμός και σύμπλευση με τις εθνικές προτεραιότητες και στρατηγικές για ανάπτυξη και προώθηση του αθλητισμού και παράλληλα να ενισχυθεί η δημόσια εμπιστοσύνη».
Οι τρεις Ομοσπονδίες
Καταγράφονται και περιπτώσεις τουλάχιστον τριών Ομοσπονδιών, για τις οποίες διαφάνηκε:
>> Ύπαρξη φαινομένων διαφθοράς, όπως σύγκρουση συμφέροντος προέδρου αθλητικού φορέα, φερόμενου ασυμβίβαστου, εκμετάλλευση αθλητών και περιουσίας του κράτους, αλλά και παράτυπης συμμετοχής διαγεγραμμένων σωματείων σε Γενική Συνέλευση Ομοσπονδίας.
Μάλιστα, όπως αναφέρεται λεπτομερώς, παρόλο που η Επιτροπή Δεοντολογίας και Προστασίας Αθλητισμού διεξήγαγε έρευνες για τα προαναφερθέντα φαινόμενα, στη μια, μάλιστα, περίπτωση με παρέμβαση του ίδιου του ΚΟΑ, δεν υπήρξε αποφασιστικότητα για ενέργειες που να αποτρέπουν την ύπαρξη αρνητικών φαινομένων.
Γίινεται λόγος και για άλλα φαινόμενα, όπως αδυναμία αγωνιστικού ελέγχου των Ομοσπονδιών και απουσία κριτηρίων για επιχορηγήσεις
Υπάρχει αναφορά και για το παρατεταμένο κενό στη θέση του Γενικού Διευθυντή του ΚΟΑ, που «ενδέχεται να δημιούργησε κενά στη διοίκηση του Οργανισμού, επηρεάζοντας την εύρυθμη λειτουργία του».
Χρήσιμο εργαλείο για συνέχιση μεταρρυθμίσεων η Έκθεση ΕΥ, λέει ο ΚΟΑ
Μεγάλο μέρος των διορθωτικών μέτρων που αναφέρονται ή υπονοούνται στην Έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας είτε έχει ήδη υλοποιηθεί είτε βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο εφαρμογής, αναφέρει από πλευράς του ο Κυπριακός Οργανισμός Αθλητισμού σε ανακοίνωση.
“Ο ΚΟΑ θεωρεί ότι η Έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας αποτελεί χρήσιμο εργαλείο για τη συνέχιση των μεταρρυθμίσεων που βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη. Οι συστάσεις της θα μελετηθούν προσεκτικά και, όπου κρίνεται σκόπιμο, θα ενσωματωθούν στο σχεδιασμό και στις πολιτικές του Οργανισμού” αναφέρει.
Ο ΚΟΑ χαιρετίζει τη δημοσιοποίηση της Ειδικής Έκθεσης της Ελεγκτικής Υπηρεσίας και αναφέρει ότι επαναβεβαιώνει τη δέσμευσή του στις αρχές της διαφάνειας, της λογοδοσίας και της χρηστής διοίκησης.
Ο Οργανισμός αναγνωρίζει ότι η Έκθεση καταγράφει αδυναμίες και προκλήσεις που σε μεγάλο βαθμό αποτελούν διαχρονικά ζητήματα δεκαετιών. Οπως αναφέρει, η υποστελέχωση, οι σημαντικές κενές θέσεις, η ανάγκη εκσυγχρονισμού της οργανωτικής δομής και η αναθεώρηση διαδικασιών και θεσμών αποτελούν προβλήματα που συσσωρεύτηκαν διαχρονικά και δεν μπορούν να επιλυθούν άμεσα.
Σημειώνει ακόμη ότι «το παρόν Διοικητικό Συμβούλιο, κατά τους τελευταίους 30 μήνες, έθεσε ως βασική προτεραιότητα την αντιμετώπιση αυτών των διαρθρωτικών αδυναμιών. Ως αποτέλεσμα, μεγάλο μέρος των διορθωτικών μέτρων που αναφέρονται ή υπονοούνται στην Έκθεση είτε έχει ήδη υλοποιηθεί είτε βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο εφαρμογής».
Οι παρεμβάσεις που έχουν υλοποιηθεί, προστίθεται, αφορούν την οργανωτική αναδιάρθρωση του Οργανισμού, τη στελέχωση κρίσιμων θέσεων, την αυστηροποίηση των διαδικασιών ελέγχου και χρηματοδότησης των Αθλητικών Ομοσπονδιών, την ενίσχυση των μηχανισμών διακυβέρνησης και την προώθηση σημαντικών θεσμικών μεταρρυθμίσεων.
Παραθέτει επίσης συνοπτικά τις σημαντικότερες κινήσεις του Οργανισμού. Όπως αναφέρει, έχει ολοκληρωθεί και εγκριθεί νέα Οργανωτική Δομή του ΚΟΑ, η οποία βρίσκεται στη διαδικασία προώθησης προς έγκριση, ενώ παράλληλα αναθεωρούνται τα Σχέδια Υπηρεσίας, ώστε να ανταποκρίνονται στις σύγχρονες ανάγκες του αθλητισμού.
Ταυτόχρονα, έχουν προκηρυχθεί κρίσιμες θέσεις προσωπικού, περιλαμβανομένης της θέσης του Γενικού Διευθυντή, δύο θέσεων Πρώτου Λειτουργού και δύο θέσεων Λειτουργού Α΄, ενισχύοντας ουσιαστικά τη διοικητική πυραμίδα του Οργανισμού, ενώ προωθείται η πλήρωση όλων των κενών οργανικών θέσεων και η ενίσχυση του διοικητικού και γραμματειακού προσωπικού.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε επίσης, προστίθεται, στη βελτίωση των διαδικασιών χρηματοδότησης και ελέγχου των Αθλητικών Ομοσπονδιών.
«Ο αναθεωρημένος Οδηγός Αποδέσμευσης Επιχορηγήσεων προβλέπει πλέον σαφέστερα κριτήρια, συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα συμμόρφωσης και αυστηρότερες συνέπειες για τις περιπτώσεις καθυστέρησης ή μη υποβολής των απαιτούμενων οικονομικών στοιχείων. Ειδικότερα, έχει θεσπιστεί η επιβολή ποινής ύψους 5% επί της ετήσιας χορηγίας για κάθε μήνα καθυστέρησης στην υποβολή των απαιτούμενων στοιχείων προς τον ΚΟΑ, ενισχύοντας έτσι την έγκαιρη συμμόρφωση και τη λογοδοσία των αθλητικών φορέων», σημειώνεται.
Παράλληλα, ο ΚΟΑ τονίζει ότι καμία Ομοσπονδία δεν μπορεί να λάβει χρηματοδότηση χωρίς την έγκαιρη υποβολή των προβλεπόμενων καταστάσεων εξόδων, οικονομικών καταστάσεων και λοιπών υποχρεώσεων που απορρέουν από το πλαίσιο χρηματοδότησης.
Ο ΚΟΑ αναφέρει ακόμη ότι έχουν ενισχυθεί οι διαδικασίες οικονομικού, αγωνιστικού και διαχειριστικού ελέγχου, έχει αναβαθμιστεί ο ρόλος της Επιτροπής Ελέγχου των Ομοσπονδιών και προωθείται η περαιτέρω τυποποίηση και τεκμηρίωση των ελεγκτικών διαδικασιών. Επίσης, συνεχίζεται η εφαρμογή του Κώδικα Χρηστής Διακυβέρνησης και η επικαιροποίηση των καταστατικών των Ομοσπονδιών, με στόχο την ενίσχυση της διαφάνειας, της λογοδοσίας και της χρηστής διοίκησης.
Σημαντική μεταρρύθμιση αποτελεί, επισημαίνει, και η προώθηση της Ενιαίας Αθλητικής Νομοθεσίας. Ο ΚΟΑ αναφέρει ότι βρίσκεται στο τελικό στάδιο επεξεργασίας της σχετικής πρότασης και αναμένεται να την υποβάλει στα αρμόδια Υπουργεία εντός του φθινοπώρου. Η νέα νομοθεσία θα εκσυγχρονίσει συνολικά το θεσμικό πλαίσιο του αθλητισμού, ενισχύοντας ουσιαστικά τα εργαλεία ελέγχου των Αθλητικών Ομοσπονδιών και λοιπών Αθλητικών Φορέων, καθώς και το πλαίσιο αδειοδότησης και εποπτείας των Ιδιωτικών Σχολών Γυμναστικής, συνεχίζει.
Παράλληλα, ο ΚΟΑ προχωρεί η ανάπτυξη της Ψηφιακής Πλατφόρμας Αθλητισμού, η οποία θα αναβαθμίσει σημαντικά τη δυνατότητα παρακολούθησης, διαχείρισης και ελέγχου του αθλητικού οικοσυστήματος της χώρας.
Το Διοικητικό Συμβούλιο θα συνεχίσει με αποφασιστικότητα την υλοποίηση των αλλαγών που έχει δρομολογήσει, με στόχο έναν πιο σύγχρονο, αποτελεσματικό και διαφανή Οργανισμό προς όφελος των αθλητών, των αθλητικών φορέων και της κοινωνίας ευρύτερα, καταλήγει ο ΚΟΑ.
