Ελεγκτική Υπηρεσία: Κορώνα γράμματα με τις ζωές μαθητών σε λεωφορεία που περνούν εικονικά ΜΟΤ σε ιδιωτικά συνεργεία

Κάποια ιδιωτικά κέντρα Τεχνικού Ελέγχου Οχημάτων (ΙΚΤΕΟ) παίζουν με την ασφάλεια ή και τη ζωή των μαθητών  αν αναλογιστεί  κανείς ότι  19% των λεωφορείων τα οποία επιθεώρησαν και χαρακτήρισαν κατάλληλα, στη συνέχεια κρίθηκαν ακατάλληλα μετά από έλεγχο στα κρατικά κέντρα τεχνικού Ελέγχου (ΚΕΜΟ).

Εξάλλου, συνολικά 35% των σχολικών λεωφορείων τα οποία ελέγχθηκαν παγκύπρια σε Δημόσια Κέντρα Ελέγχου, κρίθηκαν ακατάλληλα.

Οι πιο πάνω διαπιστώσεις ανήκουν στην Ελεγκτική Υπηρεσία η οποία διενέργησε έλεγχο ετοιμάζοντας σχετικό υπόμνημα. Ο Γενικός Ελεγκτής κ. Ανδρέας Παπακωνσταντίνου εγείρει θέμα αξιοπιστίας των τεχνικών ελέγχων που διενεργούνται  στα ιδιωτικά συνεργεία ελέγχου (ΙΚΤΕΟ) ενώ πυρά εκτοξεύονται και προς τις εταιρείες λεωφορείων.

Απ’ αφορμή το γεγονός ότι σημαντικό ποσοστό των λεωφορείων δεν οδηγήθηκαν στα κρατικά συνεργεία για έκτακτο έλεγχο (εντός τριών μηνών από την ημέρα που ειδοποιήθηκαν) κρίνεται από τον Γενικό Ελεγκτή «ιδιαίτερα ανησυχητικό, καθώς η μη προσέλευση τους για έλεγχο στα ΚΕΜΟ αυξάνει τον κίνδυνο χρήσης λεωφορείων των οποίων η τεχνική καταλληλότητα δεν έχει επιβεβαιωθεί, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την ασφάλεια».

Για τη συγκεκριμένη πτυχή, στην Έκθεση  αναφέρεται, πως το 53% των σχολικών λεωφορείων δεν έτυχαν ελέγχου σε ΚΕΜΟ (κρατικά συνεργεία), οπόταν ελέγχθηκαν λεωφορεία τα οποία αντιστοιχούν στο  47% του στόλου.

Στη Λευκωσία από τα 238 λεωφορεία, στον καθορισμένο χρόνο (28.11.2025)  για έλεγχο μεταφέρθηκαν τα 83 (ποσοστό 35%), στη Λεμεσό από τα 222 λεωφορεία οδηγήθηκαν για έλεγχο τα 156 (70%), στη Λάρνακα από τα 73 προσήλθαν στα 36 (49%), στην Πάφο από τα 87 οδηγήθηκαν για έλεγχο τα 30 (34%) και στην ελεύθερη Αμμόχωστο από τα 72 οδηγήθηκαν για εξέταση τα 21 (29%).

Ειδικά για την επαρχία Αμμοχώστου αναφέρεται, πως κατά τη διενέργεια δειγματοληπτικών οδικών ελέγχων από τους αρμόδιους Επόπτες του Τμήματος Οδικών Μεταφορών (ΤΟΜ), εντοπίστηκαν πέντε σχολικά λεωφορεία τα οποία είχαν προηγουμένως κριθεί ως ακατάλληλα από το ΤΟΜ Επαρχίας Αμμοχώστου, τα οποία, (παρά τον επίσημο χαρακτηρισμό τους ως μη κατάλληλα για χρήση), συνέχισαν να εκτελούν δρομολόγια μεταφοράς μαθητών, χωρίς να διαθέτουν σε ισχύ το απαιτούμενο πιστοποιητικό καταλληλότητας.

Από τα στοιχεία διαφαίνεται ότι ο μεγαλύτερος αριθμός οχημάτων που απέτυχαν στον τεχνικό έλεγχο σε ΚΕΜΟ (ενώ είχαν προηγουμένως εγκριθεί από ΙΚΤΕΟ), εντοπίζεται στις Επαρχίες Λεμεσού, Λάρνακας και Αμμοχώστου.

Όπως αναφέρεται στην Έκθεση, στη Λεμεσό 29% των λεωφορείων είχαν αποτύχει να περάσουν τον έλεγχο ενώ όταν ελέγχθηκαν από ιδιωτικά συνέργεια κρίθηκαν κατάλληλα. Στη Λεμεσό το ποσοστό ήταν 13%, στη Λάρνακα 35% , στην Πάφο 14% και τον Αμμόχωστο 25%.

Ο Γενικός Ελεγκτής παρατηρεί, πως σε ουδεμία επαρχία υπήρξε πλήρης συμμόρφωση (στην μεταφορά λεωφορείων για έλεγχο στα κρατικά συνεργεία). Αναγνωρίζει, ωστόσο, πως στη Λεμεσό το ποσοστό προσέλευσης ήταν συγκριτικά ψηλό, ενώ στις υπόλοιπες επαρχίες παρατηρείται χαμηλό ποσοστό προσέλευσης.

Όπως ανφέρεται, στην Επαρχία Λευκωσίας, παρόλο που ο συνολικός αριθμός των σχολικών λεωφορείων είναι ο μεγαλύτερος (σε σύγκριση με τις υπόλοιπες επαρχίες), ο αριθμός των λεωφορείων που προσήλθαν για τεχνικό έλεγχο εμφανίζεται αισθητά χαμηλότερος συγκριτικά με το σύνολο του στόλου. Αντίστοιχα, στις επαρχίες Λάρνακας, Πάφου και Αμμοχώστου παρατηρείται σημαντική απόκλιση μεταξύ του συνολικού αριθμού των σχολικών λεωφορείων και του αριθμού εκείνων που προσήλθαν για τεχνικό έλεγχο.

Στην Έκθεση αναφέρεται, πως το γεγονός αυτό κρίνεται ιδιαίτερα ανησυχητικό, καθώς η μη προσέλευση οχημάτων για έλεγχο στα ΚΕΜΟ αυξάνει τον κίνδυνο χρήσης λεωφορείων των οποίων η τεχνική καταλληλότητα δεν έχει επιβεβαιωθεί, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την ασφάλεια.

Σημειώνεται δε, πως τα εν λόγω λεωφορεία είχαν προηγουμένως εγκριθεί από ΙΚΤΕΟ.

Όπως ήδη γράφτηκε, από τα σχολικά λεωφορεία που προσήλθαν για έλεγχο στα Επαρχιακά Γραφεία του ΤΟΜ μέχρι τις 28.11.2025, 35% κρίθηκαν ακατάλληλα. Στην Έκθεση αναφέρεται, πως στην Επαρχία Λευκωσίας, το ποσοστό των λεωφορείων που κρίθηκαν ακατάλληλα είναι ιδιαίτερα χαμηλό. Κατά την Ελεγκτική Υπηρεσία, το γεγονός αυτό υποδηλώνει καλύτερη συντήρηση των οχημάτων ή αποτελεσματικότερη προετοιμασία πριν τον τεχνικό έλεγχο.

Ιδιαίτερα στην Αμμόχωστο, παρατηρείται υψηλό ποσοστό αποτυχίας (76%), παρότι ο αριθμός των ελεγμένων λεωφορείων ήταν περιορισμένος οπότε η εικόνα βαθμού αποτυχίας ενδεχομένως να μην είναι τόσο αντιπροσωπευτική. Αντίστοιχα, στις επαρχίες Λάρνακας και Πάφου, τα ποσοστά αποτυχίας ανέρχονται σε 47% και στην Επαρχία Λεμεσού στο 39% επί του συνόλου των ελεγμένων οχημάτων, γεγονός που καταδεικνύει ότι η τεχνική καταλληλότητα των λεωφορείων αποτελεί ζήτημα που χρήζει περαιτέρω προσοχής και λήψης κατάλληλων μέτρων.

Ο Γενικός Ελεγκτής σημειώνει και μία φάλτσα ενέργεια των εταιρειών λεωφορείων καταγράφοντας πως διαπιστώθηκε ότι η πλειονότητα των λεωφορείων που οδηγήθηκαν για έκτακτο τεχνικό έλεγχο προερχόταν από τον νεότερο στόλο των Αναδόχων (με περιορισμένες εξαιρέσεις) παρά τη σχετική οδηγία του  υπουργείου Μεταφορών (ΥΜΕΕ) για προτεραιοποίηση των παλαιότερων οχημάτων. Το γεγονός αυτό ενδέχεται, κατά την Ελεγκτική Υπηρεσία, να επηρεάζει τη συνολική εικόνα των ευρημάτων, υποεκτιμώντας ενδεχομένως τη σοβαρότητα της κατάστασης, δεδομένου ότι η μεγάλη ηλικία ενός λεωφορείου συνδέεται με αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης τεχνικών προβλημάτων και αποτυχίας κατά τον τεχνικό έλεγχο.

Σημειώνεται, πως ο έλεγχος ακολούθησε περιστατικά που είδαν το φως της δημοσιότητας το 2025 και σχετίζονταν με ζητήματα καταλληλότητας των σχολικών λεωφορείων.

Όπως αναφέρεται, για την κάλυψη των αναγκών της μαθητικής υπηρεσίας απασχολούνται πέραν των 600 λεωφορείων παγκύπρια, γεγονός που αναδεικνύει την έκταση της μαθητικής μεταφοράς και καθιστά αναγκαία τη συνεχή εποπτεία και τον συστηματικό έλεγχο της τεχνικής κατάστασης των μαθητικών λεωφορείων.

Το ΤΟΜ σχολιάζοντας σχετικές διαπιστώσεις του Γενικού Ελεγκτή αναφέρει, πως κατά τη χρονική περίοδο του ελέγχου των λεωφορείων  προέκυψαν τα περιστατικά πυρκαγιάς σε σχολικά λεωφορεία, οπόταν, λόγω περιορισμένου ανθρώπινου δυναμικού, δόθηκε προτεραιότητα στη διενέργεια ενδελεχών ελέγχων σε 65 οχήματα συγκεκριμένου τύπου (Mercedes Citaro), στο πλαίσιο άμεσης αξιολόγησης και διασφάλισης της ασφάλειας της μαθητικής μεταφοράς.

Σχετικά με το συνολικό ποσοστό αποτυχίας της τάξης του 35%, το ΤΟΜ αναφέρει πως  αξιολογείται από το υπουργείο ως σαφής ένδειξη της προστιθέμενης αξίας και της αποτελεσματικότητάς του έκτακτου τεχνικού ελέγχου στα ΚΕΜΟ. Υποδεικνύει επίσης, πως τα τεχνικά ζητήματα που εντοπίστηκαν δεν είχαν διαπιστωθεί κατά τον προηγηθέντα περιοδικό έλεγχο σε ΙΚΤΕΟ (ιδιωτικά συνεργεία).

Το ΤΟΜ, αναφέρει και τα ακόλουθα: «Αναγνωρίζεται, ωστόσο, ότι το ποσοστό αποτυχίας της τάξης του 76% στην Επαρχία Αμμοχώστου είναι ιδιαίτερα αυξημένο και διαφοροποιείται σημαντικά από τον μέσο όρο των υπόλοιπων Επαρχιών, γεγονός που χρήζει ειδικής εξέτασης».