Διαδικασίες express για πειθαρχικά – Τι προνοούν οι νέοι κανονισμοί για αστυνομικούς – Τέρμα οι μακροχρόνιες δίκες

Αλλάζουν οι πειθαρχικές διαδικασίες για τους αστυνομικούς με την εισαγωγή δικών-express, δικαίωμα έφεσης άμεσα και απόταξης όταν κάποιος ένστολος καταδικαστεί σε φυλάκιση για οποιοδήποτε αδίκημα.

Με νέους κανονισμούς που ετοιμάστηκαν από την Αστυνομία και το Υπουργείο Δικαιοσύνης και Δημοσίας Τάξεως, εισάγονται συνοπτικές δίκες για παραπτώματα αστυνομικών ήσσονος σημασίας, τερματίζεται το αντικίνητρο για μακροχρόνιες διαδικασίες για σκοπούς έφεσης, σε περίπτωση φυλάκισης μέλους της Αστυνομία αυτό θα απολύεται, ενώ καθορίζεται πειθαρχικό αρχείο για όλους όσους πέρασαν από δίκες. Το σχέδιο Κανονισμών έχει ήδη τεθεί σε δημόσια διαβούλευση και σκοπός του είναι η βελτίωση και ενίσχυση των πειθαρχικών διαδικασιών στην Αστυνομία Κύπρου, στο πλαίσιο υλοποίησης της σύστασης xxii της Ομάδας Κρατών κατά της Διαφθοράς του Συμβουλίου της Ευρώπης (GRECO).

Ειδικότερα, προωθούνται ρυθμίσεις που αποσκοπούν:

• Μέσω της τροποποίησης του Κανονισμού 25, παρέχεται η δυνατότητα να προκαθοριστούν, με σχετική Αστυνομική Διαταγή, συγκεκριμένα πειθαρχικά παραπτώματα ήσσονος σοβαρότητας, τα οποία θα μπορούν να εξετάζονται και να ολοκληρώνονται ταχύτερα, μέσω της απλούστερης διαδικασίας συνοπτικής εκδίκασης. Παράλληλα, διατηρείται η δυνατότητα του αρμόδιου Βοηθού Αρχηγού να αποφασίζει ότι συγκεκριμένη υπόθεση, λόγω της σοβαρότητας του παραπτώματος ή των περιστάσεων υπό τις οποίες αυτό διαπράχθηκε, πρέπει να εξεταστεί με την πλήρη πειθαρχική διαδικασία. Κατά τη συνοπτική εκδίκαση, ο Αστυνομικός Διευθυντής ενημερώνει το επηρεαζόμενο μέλος για το αδίκημα και την εκ πρώτης όψεως υπόθεση εναντίον του, του παρέχει τη δυνατότητα να ακουστεί, εκδίδει απόφαση και, σε περίπτωση καταδίκης, δύναται να επιβάλει χρηματική ποινή μέχρι €500 ή άλλη μικρότερη ποινή. Σε περίπτωση που το μέλος αμφισβητεί την αναφορά ή τον ισχυρισμό, η υπόθεση παραπέμπεται στον αρμόδιο Βοηθό Αρχηγό για διερεύνηση σύμφωνα με την πλήρη πειθαρχική διαδικασία.
• Τροποποιείται ο Κανονισμός 28(1), ώστε να παρέχεται σε μέλος της Αστυνομίας στο οποίο επιβλήθηκε ποινή στο πλαίσιο συνοπτικής εκδίκασης, το δικαίωμα να εφεσιβάλει ενώπιον του Συμβουλίου Εφέσεων την επιβληθείσα ποινή, εντός 14 ημερών από την ημερομηνία γνωστοποίησής της. Με βάση τους υφιστάμενους Κανονισμούς, δεν παρεχόταν δικαίωμα έφεσης κατά του ύψους της ποινής που επιβαλλόταν στο πλαίσιο συνοπτικής εκδίκασης. Ως αποτέλεσμα τούτου, ήταν μέλη της Αστυνομίας επέλεγαν την εξέταση της υπόθεσής τους με την πλήρη πειθαρχική διαδικασία, αντί της ταχύτερης και απλούστερης διαδικασίας συνοπτικής εκδίκασης, ώστε να διατηρούν το δικαίωμα άσκησης έφεσης κατά του ύψους της ποινής. Τώρα με την προτεινόμενη ρύθμιση αίρεται το αντικίνητρο αυτό και ενθαρρύνεται η αξιοποίηση της συνοπτικής διαδικασίας για παραπτώματα ήσσονος σοβαρότητας, χωρίς να περιορίζεται το δικαίωμα του επηρεαζόμενου μέλους να ζητήσει την επανεξέταση της ποινής που του επιβλήθηκε.

Επίσης, μια άλλη αλλαγή που επέρχεται είναι πως αποσαφηνίζεται η διαδικασία υποβολής και διαβίβασης της έφεσης. Ειδικότερα, δεδομένου ότι, κατόπιν τροποποίησης των σχετικών Κανονισμών το 2015, ο Αρχηγός Αστυνομίας δεν συμμετέχει πλέον στο Συμβούλιο Εφέσεων, προβλέπεται ότι η έφεση υποβάλλεται σε αυτόν για ενημέρωση και ακολούθως διαβιβάζεται στο Συμβούλιο Εφέσεων για εξέταση και απόφαση.

Καταδίκη = απόλυση

Την ίδια ώρα, μέσω της τροποποίησης του Κανονισμού 44, καθίσταται υποχρεωτική η επιβολή της ποινής της απόλυσης ή της υποχρεωτικής αφυπηρέτησης σε μέλος της Αστυνομίας το οποίο καταδικάζεται από Δικαστήριο για ποινικό αδίκημα και του επιβάλλεται ποινή φυλάκισης, εξαιρουμένης της ποινής φυλάκισης με αναστολή. Με τη ρύθμιση αυτή επιδιώκεται η ενίσχυση των πειθαρχικών συνεπειών σε περιπτώσεις σοβαρών ποινικών καταδικών και η διασφάλιση ενιαίας αντιμετώπισης των εν λόγω περιπτώσεων.

Πρώτα ποινικά και μετά πειθαρχικά

Μια άλλη σημαντική εξέλιξη είναι η προσθήκη νέου Κανονισμού 49Α, με την οποία ρυθμίζεται ο τρόπος χειρισμού πειθαρχικής υπόθεσης σε περίπτωση παράλληλης ποινικής διαδικασίας. Ειδικότερα, προβλέπεται ότι, όταν ασκείται ποινική δίωξη εναντίον μέλους της Αστυνομίας, δεν θα ασκείται ή δεν θα συνεχίζεται πειθαρχική δίωξη για λόγους που συνδέονται με την ποινική υπόθεση, μέχρι την οριστική κατάληξή της. Σε περίπτωση που έχει ήδη διοριστεί Ερευνών Αξιωματικός και η πειθαρχική έρευνα βρίσκεται σε εξέλιξη και αποφασιστεί η ποινική δίωξη, η έρευνα θα ολοκληρώνεται και η υπόθεση θα παραμένει σε εκκρεμότητα μέχρι την οριστική περάτωση της ποινικής διαδικασίας.

Με τη ρύθμιση αυτή επιδιώκεται να μην καταχωρούνται ως εκκρεμείς πειθαρχικές υποθέσεις κατά το χρονικό διάστημα που εκκρεμεί η αντίστοιχη ποινική διαδικασία, καθώς και να αποφεύγεται η άσκοπη δέσμευση εργατοωρών για τον διορισμό Προεδρευόντων Αξιωματικών και εισαγγελέων και τη μεταγενέστερη αντικατάστασή τους, λόγω του μεγάλου χρονικού διαστήματος που ενδέχεται να μεσολαβεί μέχρι την οριστική εκδίκαση της ποινικής υπόθεσης.

Στο Αρχηγείο Αστυνομίας, θα τηρείται πλέον πειθαρχικό αρχείο στο οποίο θα καταγράφεται κάθε κατηγορία που θα γίνεται εναντίον μέλους, μαζί με την απόφαση του Προεδρεύοντα Αξιωματικού ή της Επιτροπής και την απόφαση της τυχόν έφεσης ή άλλων ένδικων μέσων ακολουθήσουν σχετικά με την εν λόγω κατηγορία. Σκοπός είναι η ενίσχυση της θεσμικής μνήμης, της συνέπειας και της ομοιομορφίας στην επιβολή πειθαρχικών κυρώσεων.

Λοϊζίδης: Προς τη σωστή κατεύθυνση

Είναι προς τη σωστή κατεύθυνση οι νέες αλλαγές, δηλώνει ο πρόεδρος του Κλάδου Αστυνομικών της Ισότητας Νίκος Λοϊζίδης. Κληθείς από τον «Φ» να σχολιάσει τους νέους κανονισμούς, ανέφερε ότι «εμείς ως συντεχνία Ισότητα τις είχαμε προτείνει και ζητήσει εδώ και δύο χρόνια γραπτώς, ενώ τις είχα αναφέρει τόσο σε Αρχηγό Αστυνομίας αλλά και Υπουργείο Δικαιοσύνης στις τελευταίες μας συναντήσεις. Η Greco άλλο πράγμα είχε αποστείλει με αίτημά της. Μετά την κατοχύρωση που κέρδισε η συντεχνία Ισότητα το 2023 για τις κλίμακες σε σχέση επηρεασμού από ποινή πειθαρχικής, αυτό είναι το επόμενο βήμα».

Ο κ. Λοϊζίδης πρόσθεσε ότι η ταλαιπωρία που ισχύει για αστυνομικούς χωρίς δικαίωμα, όπως ενός διερευνώμενου εργαζόμενου μέχρι σήμερα για μικροαδικήματα πειθαρχικών, θα αλλάξει. Μα έχουν ζητήσει από το Υπουργείο Δικαιοσύνης τις εισηγήσεις μας πριν μια βδομάδα και θα ανταποκριθούμε. Οφείλω να ομολογήσω ότι δεν είναι μεγάλη η απόσταση που μας χωρίζει προς την τελική κατεύθυνση που μας έχουν προτείνει. Ο αστυνομικός είναι εργαζόμενος αλλά είναι και Ευρωπαίος πολίτης όπως όλοι με εργασιακά δικαιώματα, κατέληξε ο πρόεδρος Ισότητας.